Vind een vakantiehuis dat écht bij je past.

Vakantiehuizen in Europa, in cijfers

Wij meten doorlopend het boekbare aanbod in 13 Europese landen: op dit moment 1.240.640 vakantiehuizen, vanaf 20 euro per nacht. Die metingen staan aan de basis van alles wat je hier ziet, dus geen top tien die iemand heeft verzonnen maar aantallen die kloppen op de dag dat je kijkt. Waar je op vakantie gaat is daarmee een keuze op cijfers geworden.

Dat verandert hoe je zoekt. In plaats van te gokken welk land bij je wens past, kun je het opzoeken: er zijn 452.319 huizen waar de hond welkom is, 335.236 met een zwembad en 254.203 die plaats bieden aan acht personen of meer.

Op deze pagina staat wat die cijfers betekenen als je een huisje wilt huren of ergens bijzonder wilt overnachten: wat het kost, waar in Europa de meeste keuze zit, en in welk land je voor jouw wens het beste terecht komt.

Wat een vakantiehuisje kost, per land

Overnachten in een vakantiewoning begint in ons aanbod bij 20 euro per nacht, in Tsjechië. Daarna volgen Zweden vanaf 25 euro, Oostenrijk vanaf 27 en Denemarken en Nederland vanaf 30 en 31 euro. Een overnachting kost dus minder dan een gemiddelde lunch.

Maar de ondergrens zegt weinig over wat je gemiddeld betaalt, en daar lopen de landen sterk uiteen. De helft van het Deense aanbod zit tussen 45 en 75 euro per nacht, het goedkoopste van allemaal. Portugal volgt met 47 tot 72 euro, Kroatië met 49 tot 78 en Duitsland met 52 tot 74. Aan de bovenkant zitten Italië (59 tot 89) en Spanje (55 tot 90).

De verrassing daarin is dat de zuidelijke bestemmingen niet automatisch duurder zijn. Een vakantiehuis huren in Kroatië of Portugal kost per nacht minder dan hetzelfde huis in Nederland, waar de helft tussen 51 en 82 euro zit. Wat een zuidelijke vakantiebestemming duur maakt is de reis en het uit eten, niet het dak boven je hoofd.

In welk land je de meeste keuze hebt

Frankrijk is met ruim 300.000 huizen het grootste aanbod, gevolgd door Duitsland met 188.382, Kroatië met 174.638, Italië met 161.210 en Spanje met 150.849. Die vijf zijn samen groter dan alle andere landen bij elkaar.

Daaronder zit een middengroep waar de keuze nog ruim is maar niet oneindig: Denemarken met 73.237 huizen, Oostenrijk met 39.178, Griekenland met 40.836, Portugal met 40.311 en Tsjechië met 28.176. En dan zijn er de kleine landen: Nederland met 23.219 huizen, Zweden met 10.901 en België met 9.703.

Klein hoeft geen nadeel te zijn. In België staat bijna twee derde van het aanbod aan de kust, dus je hoeft er nauwelijks te kiezen. In Zweden zijn de huizen juist zo verspreid dat je met 10.901 adressen alle rust van Scandinavië kunt hebben. Het aantal accommodaties zegt vooral hoe lang je moet zoeken, niet hoe goed het resultaat is.

Een huisje, een appartement of een vakantievilla

Wat je huurt verschilt per land veel sterker dan mensen verwachten. In Denemarken is maar vijf procent van het aanbod een appartement: wat je daar huurt is bijna altijd een vrijstaand houten huisje met een eigen stuk grond. In Duitsland is dat precies omgekeerd, want daar is 75 procent een appartement, vaak een verdieping in een pension.

Griekenland is het meest op villa's gerichte land: 30.259 van de 40.836 huizen zijn een vakantievilla, bijna driekwart. In Spanje zijn dat er 30.332 en in Frankrijk 22.912, en dat zijn de landen waar een vrijstaand huis met een eigen zwembad een gewone optie is in plaats van een uitzondering.

Zoek je een luxe villa met een prive zwembad, dan zijn Spanje, Griekenland en Frankrijk de landen om te beginnen. Voor een bijzondere of romantische overnachting voor twee is het aanbod juist het breedst in Frankrijk en Italië, waar de gîtes en agriturismo's staan. Zoek je een vakantiepark, dan is Frankrijk het enige land waar dat een volwaardige categorie is: er staan 32.208 chalets en bungalows, meer dan het complete aanbod van België. In Duitsland, Kroatië en Griekenland bestaat het park zoals wij dat kennen nauwelijks, en dan kom je in de praktijk uit bij een appartementencomplex met een gedeeld zwembad.

Zwembad, sauna of airco: waar wat is

Van de 1.240.640 huizen die we meten hebben er 335.236 een zwembad, 27 procent. Maar dat gemiddelde verbergt het echte verhaal: in Spanje is het 58 procent en in Duitsland vijf. Wie een huis met een zwembad zoekt en aan Duitsland dacht, zoekt in een twintigste van het aanbod.

Voor airconditioning geldt hetzelfde. In Kroatië heeft 96 procent van de huizen het, in Italië 72 en in Spanje 69, terwijl het in Duitsland drie procent is en in Denemarken zes. In een Kroatische zomer hoef je daar dus niet op te filteren en in een Duitse zomer heb je het niet nodig.

En dan het omgekeerde: 125.371 huizen hebben een sauna en 293.233 een openhaard. Zweden spant de kroon met 83 procent openhaarden, gevolgd door Denemarken met 47 en Oostenrijk met 33. In Oostenrijk heeft 44 procent een sauna en in Spanje twee. Het noorden en het zuiden bieden letterlijk het tegenovergestelde, en dat maakt de keuze van je land belangrijker dan de keuze van je huis.

Met de hond, met kinderen of met een grote groep

Er zijn 452.319 huizen waar de hond welkom is, 36 procent van alles wat we meten. Oostenrijk is met 70 procent het beste land om hem mee te nemen, gevolgd door Nederland met 53 en Denemarken met 52. Aan de andere kant staan Portugal met 17 procent en Tsjechië met 11, en daar moet je met een hond echt zoeken.

Voor grote gezelschappen zijn er 254.203 huizen die acht personen of meer aankunnen, en 105.686 voor 10, 12 of zelfs 20 personen. Frankrijk heeft daarin het grootste aanbod, en per persoon valt zo'n huis vaak goedkoper uit dan twee appartementen naast elkaar.

Voor gezinnen met kinderen is de vraag eerder waar dan hoeveel. Aan de Belgische kust en de oostkant van Jutland is het water ondiep, zijn de stranden breed en ligt alles op loopafstand; aan een Griekse of Kroatische rotskust is dat anders. Dat verschil bepaalt meer van je week dan een aangevinkt kenmerk.

Wanneer je moet gaan, en waarheen

Wie zeker wil zijn van zon boekt Griekenland: daar staan 0,4 regendagen in juli, het droogste weer in ons aanbod. Spanje komt op 0,9 en Portugal op 0,3, terwijl Italië op 4,8 zit en Kroatië op 3,1. In het noorden liggen die aantallen een orde hoger: Oostenrijk telt in juli 18,9 regendagen en Denemarken 14,3.

September is in bijna elk land de beste maand die het minst geboekt wordt. In Duitsland is het met 9,1 regendagen de droogste maand van het jaar, in Kroatië is de zee dan op zijn warmst, en in Italië en Frankrijk zijn de prijzen terug naar het gemiddelde terwijl het weer nog goed is.

En voor de winterzon zijn er precies twee bestemmingen die bruikbaar blijven: Portugal met 16,0 graden in januari en Griekenland met 14,6. Wil je juist sneeuw, dan is Oostenrijk het enige land in ons aanbod met een volwaardig winterseizoen, met 9.152 huizen in een skigebied.

Rijden of vliegen: wat elk land je aan reistijd kost

De reistijd is voor de meeste gezinnen de eerste zeef, en het verschil tussen de landen is groter dan de kaart suggereert. Vanaf Utrecht rijd je naar België in 2 uur en 19 minuten, naar Duitsland in ruim 5 uur en naar Denemarken in 7 uur en 41 minuten. Dat zijn de drie bestemmingen die je zonder tussenstop haalt.

Daarna komt de middengroep waar rijden nog kan maar een dag kost: Frankrijk op 9 uur en 42 minuten, Tsjechië op 9 uur en 47, en Oostenrijk op 10 uur en 46 minuten. Voor Italië (15 uur en 46) en Kroatië (15 uur en 29) reken je op een overnachting onderweg, en veel mensen doen dat ook.

Voor Spanje (22 uur), Portugal (23 uur en 48) en Griekenland (ruim 30 uur naar het vasteland) is vliegen de enige realistische keuze, en dat verandert de rekensom: dan komen er vier vliegtickets en een huurauto bij, en wordt de huur van het huis het kleinste deel van je uitgaven. Voor Zweden (16 uur en 14 minuten, inclusief de brug bij Kopenhagen) hangt het ervan af hoe lang je blijft: voor twee weken loont rijden, voor één week meestal niet.

Waar je op moet letten bij het boeken

De prijs die je ziet is zelden de prijs die je betaalt, en de bijkomende kosten verschillen per land sterk. In Nederland en op de Duitse parken zijn dat reserveringskosten, een verplichte eindschoonmaak en toeristenbelasting per persoon per nacht; bij een goedkoop huisje kan dat de rekening met een kwart optillen.

In Duitsland komt daar de Kurtaxe bij, een verblijfsbelasting die vrijwel elke toeristische gemeente heft. Daar staat vaak een gastenkaart tegenover die het openbaar vervoer gratis maakt, en in het Zwarte Woud is dat zo goed geregeld dat je er geen auto nodig hebt. Vraag ernaar bij aankomst, want hij wordt niet altijd uit zichzelf aangeboden.

In Zuid-Europa zit de verrassing ergens anders: daar wordt een borg gevraagd, betaal je de eindschoonmaak vaak ter plekke in contanten, en is airconditioning soms tegen bijbetaling. En op de eilanden komt de overtocht erbij: die betaal je per persoon of per auto en niet per nacht, dus voor een weekend telt hij zwaarder dan voor een week.

Wanneer je moet boeken

Er is geen algemeen antwoord, maar er zijn wel drie duidelijke patronen. Voor de Nederlandse eilanden en de kust geldt: hoe kleiner het aanbod, hoe eerder het weg is. Op Vlieland, Ameland en Terschelling zijn de zomerweken maanden tot een jaar vooruit geboekt, en dat is geen verkooppraatje maar een gevolg van het aantal huizen dat er staat.

Voor de grote landen is de druk juist laag. In Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje is het aanbod zo groot dat er ook in juni nog van alles vrij is; daar loont vroeg boeken vooral in prijs en niet in beschikbaarheid.

En dan zijn er de weken die om een andere reden vol zitten dan de schoolvakanties: Oerol op Terschelling in de derde week van juni, de Sneekweek begin augustus, Ferragosto rond 15 augustus in heel Italië, de kerstmarkten in Zuid-Limburg vanaf half november, en oud en nieuw op Madeira. Wie op zulke weken stuit en niet komt voor het evenement, verschuift beter een week.

Waarom het per land zo verschilt

De cijfers hierboven zijn geen willekeur maar het gevolg van hoe er in elk land verhuurd wordt. In Kroatië verhuurt een familie de bovenverdieping van het eigen huis, en daarom zijn 68 procent van de adressen appartementen. In Denemarken zijn het zomerhuizen van Deense families die ze de rest van het jaar aanbieden, en daarom zijn het vrijstaande huizen met een haard.

In Frankrijk bestaat de gîte: 92.112 huizen staan als boerderijvakantie te boek, bijna een derde van het land. In Italië heet dat de agriturismo, met 23.740 adressen, en in Portugal de quinta met 8.849. Dat zijn werkende bedrijven die gasten ontvangen, en het is doorgaans de beste prijs-kwaliteitverhouding die een land te bieden heeft.

Wie dat weet, zoekt anders. Niet op de naam van een bestemming, maar op het type verblijf dat in een land normaal is, want dat bepaalt wat je voor je geld krijgt.

Hoe wij aan deze cijfers komen

Elk getal op deze site komt uit een meting, niet uit een schatting. We vragen bij onze leverancier per land, streek en plaats op hoeveel woningen er werkelijk boekbaar zijn en welke voorzieningen ze hebben, en dat gebeurt doorlopend: het aanbod beweegt hard, en tussen twee metingen van een maand kan een land tientallen procenten verschuiven.

Daarom staan er in onze teksten geen vaste getallen. De aantallen die je hier leest worden op het moment van weergeven uit de laatste meting gehaald, zodat een pagina niet stilletjes veroudert. Waar we iets niet gemeten hebben, schrijven we het niet op.

Voor het weer gebruiken we klimaatnormalen van Open-Meteo, voor de schoolvakanties de gegevens van schoolvakanties.nl, en voor wat er te doen is openbare bronnen als OpenStreetMap, Wikipedia en Wikivoyage. Wij zijn niet in elk vakantiehuis geweest en we doen ook niet alsof: wat we bieden is een eerlijk beeld van welke accommodaties er in Europa te huur staan, van een eenvoudig huisje tot een luxe villa.

Samengesteld uit ons actuele woningaanbod, Open-Meteo-klimaatdata en de schoolvakanties van schoolvakanties.nl.