Wat te doen in Letland, van Riga tot ongerepte natuurparken

Letland is Riga plus een land dat bijna niemand kent

De meeste bezoekers zien van Letland alleen Riga, en dat is zonde en begrijpelijk tegelijk: de hoofdstad is een van de mooiste stedentrips van Noord-Europa, maar het land eromheen, met een strand van tientallen kilometers, een barokpaleis van wereldklasse en dichte bossen vol kastelen, ligt op hooguit anderhalf uur rijden en is vrijwel leeg. Dit artikel zet beide op een rij: de hoofdstad in het kort en de vier tochten het land in, met prijzen, reistijden en seizoenen. Letland rekent in euro's en het prijspeil ligt ver onder het Nederlandse, wat elke dagtocht goedkoop houdt.

Riga verdient de eerste twee dagen

De hoofdstad stapelt drie werelden: de middeleeuwse oude stad, de jugendstilwijk waar bijna een derde van het centrum in art nouveau is opgetrokken, met de Alberta iela als pronkstraat, en de Centrale Markt in vijf hallen die van 1924 tot 1930 werden gebouwd uit hergebruikte zeppelinhangars. Oude stad en markt staan samen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Reken op twee volle dagen, en eet zoals de stad zelf: een dagschotel kost in gewone zaken 8 tot 12 euro. De torens en uitzichtpunten van de oude stad vragen een kleine entree; de jugendstilstraten en de markthallen zijn gratis theater.

Sigulda en het Gauja-park zijn het buitenverhaal

Een klein uur met trein of auto ligt Sigulda, de poort van het Nationaal Park Gauja: beboste zandsteenkloven langs de rivier, middeleeuwse burchten op de hellingen en kabelbaantjes over het dal. Dit is waar Letland zelf wandelt, en de paden zijn vlak genoeg voor elk niveau. De volstrekt eigen attractie is de bobsleebaan van Sigulda, waar de Letse olympische ploeg traint: een baan van 1.200 meter met 16 bochten en bijna 112 meter verval, die volgens de baanexploitant ook voor publiek open is, in de winter in een echte bob met piloot en in de zomer op wielen. Boek vooraf, want de publieksritten zitten in het seizoen snel vol.

Jūrmala is het langste strand dat u ooit leeg zag

Twintig minuten sporen vanaf Riga ligt Jūrmala, de badplaats met een zandstrand van zo'n 33 kilometer langs de Golf van Riga, afgezoomd met dennen en de houten villa's uit de kuuroordtijd. Zelfs in augustus is er meer strand dan mensen; buiten het seizoen loopt u er kilometers alleen. De zee is de kanttekening: de golf is ondiep en fris, zwemwater voor de gehárden en pootjebaders, geen Middellandse Zee. De wandeling, de villawijken en de houten stationnetjes zijn de echte attractie, en het treintje erheen kost enkele euro's. Let op de toeslagzone voor auto's in het seizoen; de trein is de makkelijke keuze.

Rundāle is het Versailles van de Baltische landen

Anderhalf uur zuidwaarts staat het paleis van Rundāle, gebouwd door Bartolomeo Rastrelli, de architect van het Winterpaleis in Sint-Petersburg, als zomerresidentie van de hertog van Koerland. Van de 138 zalen zijn er zo'n 40 te bezoeken, en de formele tuinen zijn naar Frans voorbeeld aangelegd. Het is de beste dagtocht voor een bewolkte dag, en de rozentuin bloeit van juni tot in september. Houd er rekening mee dat het openbaar vervoer erheen om een overstap vraagt en traag is; dit is de dagtocht waarvoor een huurauto of tour het verschil maakt. De entree werkt met zones; het volledige kaartje is de moeite, want de pronkzalen liggen verspreid.

De natuur is het stille hoofdgerecht

Ruim de helft van Letland is bos, en dat merkt u zodra Riga achter u ligt: lege wegen door dennen, meren, en een kust die buiten Jūrmala grotendeels onbebouwd is. De klassieke natuurbestemmingen naast de Gauja zijn de kaap waar de Oostzee en de Golf van Riga op elkaar botsen, en de moerasvlonders in de nationale parken, waar u uren over plankieren door hoogveen loopt. De vuistregel: elke natuurbestemming is gratis of vraagt hooguit 2 tot 5 euro parkeergeld, en vrijwel nergens is het druk. Neem insectenspray mee in juni en juli, want de bossen zijn ook van de muggen, en reken buiten de steden op contant geld voor de kleinste kramen; verder pint heel Letland.

Praktisch door het land

Letland rekent in euro's en de prijzen zijn de stille troef: eten voor de helft van thuis, entrees van enkele euro's en treinen en bussen die weinig kosten. De treinen bedienen Jūrmala en Sigulda prima; voor Rundāle en de kust is een huurauto de logische keuze, met lege wegen en gratis parkeren vrijwel overal. De afstanden zijn klein: vrijwel alles in dit artikel ligt binnen anderhalf uur van Riga, en het hele land is in een week te zien. Wie vliegt, landt op de luchthaven van Riga op zo'n 10 kilometer van het centrum; de bus doet er ongeveer dertig minuten over en kost enkele euro's.

Wanneer u gaat

Mei tot en met september is het seizoen: 17 tot 25 graden, lange lichte avonden en rond de midzomer in juni het Jāņi-feest, wanneer het hele land buiten viert. Juli en augustus zijn de warmste maanden en de enige waarin het strandleven van Jūrmala echt op gang komt. September is de kennersmaand, met nazomer, paddenstoelenbossen en herfstkleur in de Gauja-kloven. De winter is koud en donker, met Riga als kerststad, compleet met markt en sneeuw, als lichtpunt; het buitenprogramma valt dan grotendeels stil, op de bobsleebaan van Sigulda na, die juist dan op ijs draait.