Natuur, stranden en interactieve musea in Litouwen met kinderen

De Koerse Schoorwal is bijna honderd kilometer zand

Aan de kust van Litouwen ligt volgens het parkbestuur de Koerse Schoorwal, een smalle landtong van ongeveer 98 kilometer met duinen tot vijftig meter hoog, waarvan de noordelijke helft Litouws is en de zuidelijke Russisch. Sinds 2000 is het een UNESCO-werelderfgoedlocatie. Met kinderen is dat het meest bijzondere deel van het land: zand, dennenbos en ondiep water van de Baltische Zee bij elkaar. Dit artikel behandelt de uitjes van kust tot hoofdstad, met entreeprijzen, leeftijden en afstanden.

Voor de auto op de landtong betaal je een milieuheffing

Wie er met een auto op wil, betaalt bij de veerhaven van Klaipėda een heffing die in de zomermaanden fors hoger is dan in de winter: reken in juli en augustus op 20 tot 30 euro per auto per bezoek. De veerboot naar Smiltynė duurt tien minuten. Zonder auto betaal je alleen de overtocht van enkele euro's; op de landtong rijden bussen en er ligt een fietspad over de hele lengte. Met kinderen is dat fietspad de aangenaamste manier om er rond te komen, want het is vlak en autovrij. In Smiltynė zit meteen het Litouws Zeemuseum in een oud fort, met aquaria en zeehonden.

Op de Parnidis-duin bij Nida staat een stenen zonnewijzer

Bij Nida, het zuidelijkste dorp van het Litouwse deel, ligt de Parnidis-duin van ongeveer vijftig meter met bovenop een granieten zonnewijzer van twaalf meter en uitzicht over het Koerse Haf, de zee en het Russische deel van de landtong. De klim gaat over een houten trap en kost een kwartier; toegang is gratis. Let op dat je van de duinen zelf niet mag aflopen of glijden, want het zand verstuift en het gebied is beschermd; er staan boetes op en er wordt gecontroleerd. In het dorp staan houten vissershuizen met kleurige windwijzers, de vaantjes die vroeger op elke kurenkool stonden zodat de opzichter zag uit welk dorp een boot kwam.

De stranden lopen geleidelijk af en het water is ondiep

De hele Litouwse kust bestaat uit zandstrand met duinen en dennenbos erachter. Het water is ondiep en er zijn nauwelijks stromingen; in juli en augustus haalt het 18 tot 21 graden, wat voor kinderen prima is en voor volwassenen even wennen. Toegang is gratis, en bij de badplaatsen zijn kleedhokjes, ligbedden vanaf 5 euro en reddingsbrigade in het seizoen. In Palanga loopt een houten pier het water in, ligt het barnsteenmuseum in een paleis met een botanisch park eromheen en staat de heuvel van Birutė met een kapel. De Oostzee kent hier vrijwel geen getij, dus het water staat elke dag ongeveer gelijk.

Het kasteel van Trakai ligt op een eiland

Op een half uur van Vilnius staat het Trakai-kasteel, een bakstenen burcht uit de veertiende en vijftiende eeuw op een eiland in het Galvėmeer, bereikbaar over houten bruggen. Binnen is een museum met wapens, munten en maquettes. Entree kost rond de 12 euro voor volwassenen en minder voor kinderen; het is dagelijks open, in de winter korter. Op het meer huur je roeiboten en waterfietsen voor 10 tot 20 euro per uur, wat kinderen vaak leuker vinden dan het museum. Reken op een halve dag inclusief varen, en houd er rekening mee dat het in het weekend druk is met dagjesmensen uit de hoofdstad.

Boven Vilnius stijgen luchtballonnen op

Vilnius is een van de weinige Europese hoofdsteden waar ballonvaarten boven het centrum zijn toegestaan. Ze stijgen bij zonsopgang en in de vroege avond op, van april tot oktober. Een vaart kost 100 tot 150 euro per persoon en duurt een uur; aanbieders hanteren doorgaans een minimumleeftijd van zes tot acht jaar, omdat kinderen over de rand van de mand moeten kunnen kijken en bij de landing stevig moeten staan. Bij te veel wind gaat het niet door, dus plan het vroeg in je verblijf. Gratis alternatieven in de stad zijn de Bernardinų sodas met zijn speeltuin en fontein en het Vingis-park aan de rivier; het Energetikos ir technikos muziejus in een oude elektriciteitscentrale is een technologiemuseum waar kinderen zelf aan de knoppen mogen.

Grūtas Park legt de twintigste eeuw uit

In het zuiden van het land, bij Druskininkai, staat Grūtas Park: een openluchtterrein met tientallen standbeelden die na 1990 van de pleinen zijn gehaald, opgesteld in een bos met wachttorens en prikkeldraad langs de paden. Entree kost rond de 8 euro en het is dagelijks open; reken op twee uur. Voor kinderen vanaf een jaar of tien is dit een concrete manier om te laten zien wat er tot 1990 op die pleinen stond en waarom het weg moest. Er zijn een speeltuin en een terras, wat het bezoek behapbaar houdt, maar voor jonge kinderen valt er weinig te beleven.

In Kaunas rijden twee kabelspoortjes uit de jaren dertig

Kaunas, de tweede stad, heeft twee kabelspoortjes die tegen de heuvels omhoog rijden: die naar Žaliakalnis uit 1931 en die naar Aleksotas uit 1935, met houten wagens die nog origineel zijn. Een rit kost minder dan een euro en duurt een paar minuten; boven Žaliakalnis staat de witte Verrijzeniskerk met uitzicht over de stad. In dezelfde stad liggen het Ąžuolynas-park, het grootste stedelijke eikenbos van Europa, het Zoölogisch Museum van Tadas Ivanauskas en een museum over duivels met honderden beeldjes, dat kinderen doorgaans vermakelijker vinden dan volwassenen; entree kost er enkele euro's.

Voor wie langer blijft liggen er meren en bossen

In het noordoosten ligt het Nationaal Park Aukštaitija met honderden meren en een imkerijmuseum tussen de bossen, waar je kano's huurt voor 20 tot 30 euro per dag. In het westen ligt het Nationaal Park Žemaitija rond het Plateliai-meer, met een voormalige Sovjetraketbasis die nu een museum over de Koude Oorlog is. Bij Klaipėda ligt een dinopark met beelden op ware grootte tussen het bos, wat voor jonge kinderen een dagdeel vult. Entrees liggen hier vrijwel overal tussen 3 en 10 euro, dus een dag uit met een gezin blijft goedkoop vergeleken met West-Europa.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer twee uur en een kwartier op Vilnius of Kaunas; naar de kust rijd je daarna drie tot vier uur, of je neemt de trein. Litouwen betaalt sinds 2015 met de euro en vrijwel alles gaat met de kaart, ook een ijsje op het strand. Juni tot augustus is het strandseizoen met 20 tot 26 graden; mei en september zijn aangenaam voor steden en natuur. Rond 24 juni wordt Joninės gevierd, het midzomerfeest met vuren en kransen, en begin maart is in Vilnius de Kaziuko-jaarmarkt. Let op de teken in de bossen, die hier hersenvliesontsteking kunnen overbrengen: draag lange broeken in hoog gras en controleer kinderen na een dag buiten.