Wandelen en varen in Nationaal Park Aukštaitija

Het oudste nationale park van Litouwen bestaat voor een groot deel uit water

Dit park in het noordoosten van het land werd in 1974 als eerste van Litouwen ingesteld en meet ongeveer 405 vierkante kilometer, waarin volgens het parkbestuur 126 meren liggen. Ze zijn onderling met beekjes en kanaaltjes verbonden. Daardoor is varen hier net zo vanzelfsprekend als wandelen. Dit artikel behandelt beide, met afstanden, prijzen, toegangsregels en de dingen die u meeneemt.

Vanaf één dorp aan het meer regelt u vrijwel alles

Aan de westkant ligt een dorp met het bezoekerscentrum van het park, een kampeerterrein aan het water en de meeste verhuurders. Het is het logische startpunt voor zowel wandelingen als vaartochten. Toegang tot het park is gratis; kamperen op een aangewezen plek kost 5 tot 12 euro per persoon per nacht. In het dorp staat een houten kerk uit 1750 die volgens de overlevering zonder spijkers is gebouwd. Vanaf Vilnius rijdt u er in anderhalf uur heen over ongeveer 100 kilometer.

Met een kano vaart u van meer naar meer

De meren zijn door smalle verbindingen aan elkaar geknoopt, waardoor u dagen achtereen kunt varen zonder dezelfde route terug te hoeven. Op enkele plekken draagt u de boot een paar honderd meter over land. Een kano of kajak huren kost 20 tot 35 euro per dag; verhuurders brengen u en de boot naar een startpunt en halen u op. Reken voor een dagtocht op 12 tot 18 kilometer varen. Praktisch: neem waterdichte zakken mee, want in de smalle doorgangen hangt riet en struikgewas laag over het water.

Op een heuvel in het midden kijkt u over zes meren tegelijk

Midden in het park ligt een beboste heuvel waar vanaf de top zes meren tegelijk in beeld zijn. Het is een van de weinige plekken in dit vlakke land met echt uitzicht. Toegang is gratis en er loopt een trap naartoe vanaf een parkeerplaatsje. Reken op een half uur inclusief de klim van ongeveer 30 hoogtemeters. Ga in de vroege ochtend, wanneer er mist boven de meren hangt; dat is hier het beeld waarvoor mensen komen.

Er staat een watermolen uit 1855 die nog werkt

Aan een verbinding tussen twee meren staat een houten watermolen uit 1855 met het oorspronkelijke raderwerk, die als museum is ingericht en waar het mechaniek in beweging wordt gezet. Entree kost enkele euro's; het is in het zomerseizoen open, doorgaans van tien tot zes en buiten het seizoen op afspraak. Reken op drie kwartier. Bij de molen is een aanlegplek voor kano's, wat het een logische pauze maakt op een vaartocht.

Het imkersmuseum staat in een gehucht in het bos

In een gehucht in het noorden staat een openluchtmuseum over de oude vorm van bijenhouden waarbij volken in uitgeholde boomstammen leefden, hoog in de bomen. Er staan tientallen van die stammen en klimwerktuigen opgesteld. Entree kost enkele euro's en het is van mei tot september open. Reken op een uur. Het is de enige verzameling van dit soort in de regio en laat zien hoe dit tot in de negentiende eeuw werd gedaan: klimmend, met touw en een bijl.

In het park liggen beschermde houten dorpjes

Op enkele plekken staan gehuchten van tien tot twintig houten huizen die als etnografisch beschermd zijn aangewezen, met de oorspronkelijke schuren, hekken en indeling van de erven. Er wonen mensen. Rondlopen over de openbare wegen is gratis en kan dag en nacht; het grootste gehucht telt ongeveer 20 erven. Let op: dit zijn geen musea maar woondorpen; blijf op de weg en fotografeer geen mensen zonder te vragen. Enkele huizen verhuren kamers of hebben een eenvoudige eetgelegenheid, wat vooruit geregeld moet worden.

Neem bescherming tegen teken mee

De bossen hier staan bekend om teken die hersenvliesontsteking kunnen overbrengen; in dit deel van Europa is dat een reëel risico en Litouwse artsen adviseren inenting voor wie hier veel buiten is; het tekenseizoen loopt van april tot oktober. Praktisch: draag lange broeken in hoog gras, gebruik een middel op de huid en controleer uzelf en kinderen na elke dag buiten, ook in de haargrens. In juni en juli zijn er bovendien veel muggen bij het water; neem een muskietennet mee als u kampeert, want de kampeerplekken liggen op 10 tot 30 meter van het water.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer twee uur en een kwartier op Vilnius; vandaar rijdt u in anderhalf uur, of u neemt de trein naar het stadje aan de oostkant en gaat de laatste kilometers met een taxi. Litouwen betaalt sinds 2015 met de euro. Juni tot augustus geeft 20 tot 26 graden en meerwater van 20 tot 22. Mei en september zijn koeler en veel rustiger. Praktisch: in de dorpen zijn nauwelijks winkels, dus doe boodschappen in het stadje aan de rand van het park voordat u het gebied in gaat.