Vakantie in Turkije
Reistips, bezienswaardigheden en praktische informatie voor Turkije, geschreven door onze redactie.
Wat je moet weten over Turkije
Turkije ligt half in Europa en half in Azie, en de vakantie speelt zich vrijwel volledig af op de zuidwestelijke kuststrook.
Wat het is: een land zo groot als Frankrijk en Duitsland samen, met een kust aan de Egeische en de Middellandse Zee waar bergen tot tweeduizend meter recht in het water vallen.
Waar het huuraanbod zit: bijna volledig op de strook tussen Bodrum en Antalya, met Fethiye, Kalkan en Kas als de plaatsen waar de meeste huizen staan.
Het weer bij ons meetpunt in Fethiye: juli 34,3 graden overdag bij 23,0 's nachts, augustus 33,7 bij 23,4. In juli valt er drie millimeter regen, verdeeld over minder dan één dag.
Wat er te kiezen valt: een villa met zwembad in de heuvels boven een baai, een appartement in een badplaats, een vakantiewoning in een dorp of een klein vakantiehuisje bij de olijfgaarden.
Wat de kracht is: het is warm, het is goedkoop, en het water is van mei tot november op temperatuur.
De Turkse Riviera
De zuidwestkust is waar vrijwel alles gebeurt, en de plaatsen verschillen sterk.
Fethiye: een havenstad met een baai vol boten, een oude Lycische rotsgraven in de heuvel erachter, en de meeste voorzieningen van de streek.
Oludeniz: het strand met de lagune dat op elke folder staat, tien minuten van Fethiye. Vanaf de berg erboven wordt er de hele dag paragleden.
Kalkan: kleiner en chiquer, tegen een steile helling gebouwd, met honderden villa's met een eigen zwembad en uitzicht over zee. Dit is de plaats waar de meeste Nederlandse en Britse huurhuizen staan.
Kas: een dorp met een Griekse sfeer en een rustige haven, met duiken en zeekajakken als hoofdactiviteit.
Bodrum en de Egeische kant: noordelijker, met een iets koelere zomer en meer Turks binnenlands toerisme.
Wat de kust kenmerkt: de bergen lopen tot aan het water door, waardoor de baaien klein zijn en de huizen op hellingen staan. Reken op trappen, veel trappen.
Het weer, maand voor maand
De zomer is hier heter en droger dan op vrijwel elke andere bestemming op deze site.
Hoogzomer: juli 34,3 graden overdag bij 23,0 's nachts, augustus 33,7 bij 23,4. Er valt in juli drie millimeter regen en in augustus acht.
Wat dat betekent: dat is heet. In het binnenland achter de kust loopt het nog verder op. Zonder airco en zonder schaduw is een middag buiten in augustus geen optie.
De schouders: juni komt op 30,2 en september op 31,0. September is wat ons betreft de beste maand van het jaar: het water is dan op zijn warmst en de hitte is iets teruggelopen.
Mei en oktober: 26,1 en 26,6 graden. Prima om te wandelen en te bezichtigen, en zwemmen kan in allebei.
De winter: januari haalt overdag nog 14,6 graden, maar er valt 188 millimeter regen over dertien dagen. December en februari zijn vergelijkbaar.
Wat je ermee doet: het seizoen loopt van april tot november. Voor wandelen en bezichtigen zijn april, mei, oktober en november de beste maanden, want in de zomer is het daarvoor te heet.
De Lycische Weg en de oudheden
Achter de kust ligt een van de mooiste langeafstandspaden van Europa, en de kust zelf ligt vol ruines.
De Lycische Weg: een gemarkeerd wandelpad van ruim vijfhonderd kilometer, van Fethiye tot bij Antalya, dat over bergkammen en langs baaien loopt.
Wat je ermee doet als je een week hebt: een dagetappe. Overal langs de kust kun je een stuk lopen en met een dolmus, het lokale busje, terug. Wie het hele pad loopt, kan onderweg in de dorpen overnachten bij pensions die daarop zijn ingericht.
Wanneer je loopt: niet in juli en augustus. Het pad heeft weinig schaduw en de temperaturen zijn dan gevaarlijk. Maart tot mei en oktober tot november zijn de maanden.
De oudheden: dit was de Lycische kust, met tientallen antieke steden waarvan er veel vrij toegankelijk zijn. Patara, Xanthos, Letoon en Olympos liggen op korte afstand van elkaar.
De rotsgraven: in de rotswanden boven Fethiye en Dalyan zijn tempelgevels uitgehakt als graven, tweeduizend vierhonderd jaar oud en van het strand af te zien.
De verzonken stad: bij Kekova ligt een antieke nederzetting half onder water, alleen per boot te bezoeken, waar je over de resten heen vaart.
Cappadocie en het binnenland
Het binnenland is een compleet andere reis en de meeste kustgangers zien het niet.
Wat Cappadocie is: een hoogvlakte op twaalfhonderd meter met zachte tufsteen die door erosie tot kegels en torens is uitgesleten, waarin eeuwenlang woningen, kerken en hele ondergrondse steden zijn uitgehakt.
Waarom het bekend is: de ballonvluchten bij zonsopgang, waarbij honderden ballonnen tegelijk opstijgen. Dat is een van de weinige toeristische beelden die in het echt beter is dan op de foto.
Hoe je er komt: vanaf de kust is het acht uur rijden of een binnenlandse vlucht van ruim een uur. Dat laatste is goedkoop en de logische keuze.
Wat er nog meer is: Pamukkale met zijn witte kalkterrassen, op de route tussen de kust en het binnenland, en Efeze, de best bewaarde Romeinse stad van het Middellandse Zeegebied.
Wanneer je gaat: het binnenland heeft een landklimaat. In de zomer is het er heet en droog, in de winter ligt er sneeuw en vriest het.
Wat dat voor je planning betekent: dit is geen dagtocht vanaf de kust. Reken op drie tot vier dagen als losse etappe.
Wat je huurt
Het aanbod is bescheiden en sterk geconcentreerd, en er is één dominante categorie.
De omvang: ruim vierhonderd adressen in het aanbod, vrijwel allemaal aan de zuidwestkust.
Wat het meeste is: villa's met een eigen zwembad, gebouwd voor de Britse markt, meestal met drie of vier slaapkamers en een dakterras.
Waarom een eigen bad hier de norm is: de baaien zijn klein, de huizen liggen op de helling en het strand is vaak niet op loopafstand. Zonder bad zit je in augustus vast.
Wat er verder is: appartementen in de badplaatsen, en in het achterland een enkel vakantiehuis of een klein huisje bij de olijfgaarden dat rechtstreeks bij de eigenaar te huren is.
Wat je nakijkt: of er airco in alle slaapkamers zit, hoeveel treden er van de parkeerplaats naar het huis gaan, en of het zwembad in het voor- en naseizoen wordt gevuld.
Wat een vakantiepark hier is: dat bestaat niet in Nederlandse zin. De grote terreinen zijn all-inclusive hotels, en dat is een andere manier van vakantie vieren.
Het water, de baaien en de gulet
De kust is hier zo versnipperd dat het water zelf de beste manier is om hem te zien.
Wat de kust doet: tussen Fethiye en Antalya liggen honderden baaien waar geen weg heen gaat. Een deel daarvan is alleen per boot bereikbaar, en dat is precies waarom het er rustig is.
De gulet: een breed houten zeilschip met een motor, van oorsprong een sponsvisserboot, nu ingericht voor gasten. Je kunt er een dag mee mee of er meerdere nachten op slapen.
De blauwe reis: zo heet een meerdaagse tocht langs de baaien, meestal van Fethiye naar Olympos of andersom, met vier tot zeven nachten aan boord. Dat is een aparte vakantievorm en het combineert goed met een week in een huis.
Wat een dagtocht kost: weinig, en dat is een van de goedkoopste manieren om deze kust te zien. Boot, lunch en een stuk of zes zwemstops zitten er meestal in.
Wat je moet weten over de drukte: op de bekende routes varen tientallen boten naar dezelfde baaien op hetzelfde moment. Kleinere boten met minder mensen kosten meer en zijn het waard.
Het water zelf: helder, zout en in september op zijn warmst. Vanaf de boot spring je zo het diepe in; vanaf de kust is het op veel plekken een steiger of een rotsplateau.
Wat het kost
Turkije is de goedkoopste zonbestemming binnen vliegafstand, en dat verschil is groot.
Wat meevalt: uit eten, drinken, taxi's, excursies en de dolmus. Een maaltijd in een lokaal restaurant kost er een fractie van het Nederlandse tarief.
Wat minder meevalt: de villa's in Kalkan in juli en augustus, die op de Britse markt zijn geprijsd.
De munt: de Turkse lira, die de laatste jaren sterk in waarde is gedaald. Dat betekent dat prijzen in lira snel stijgen terwijl ze in euro's laag blijven; reken altijd om.
Wat er los bij komt: een toeristenbelasting per overnachting, bij villa's een eindschoonmaak, en bij sommige adressen een aparte post voor het verwarmen van het zwembad buiten het seizoen.
Waar je op bespaart: eten waar de Turken eten, de dolmus in plaats van een taxi, en buiten juli en augustus gaan.
Wat je moet weten over afdingen: op de markt en bij souvenirs hoort dat erbij, in restaurants en winkels niet.
Heen en weer
De vlucht is kort voor deze temperaturen, en er is één ding dat je vooraf moet nakijken.
Vliegen: ongeveer drie en een half uur naar Dalaman, het vliegveld voor Fethiye en Kalkan, of naar Antalya voor de oostelijke kust.
Vanaf het vliegveld: Dalaman ligt op drie kwartier van Fethiye en anderhalf uur van Kalkan.
De inreisregels: die zijn voor Nederlanders de afgelopen jaren gewijzigd. Kijk vlak voor vertrek na wat er op dat moment geldt op de site van de Rijksoverheid, want dit is precies het soort regel waarbij verouderde informatie je aan de balie een probleem oplevert.
Het paspoort: er geldt een minimumgeldigheid na de vertrekdatum. Controleer dat, want dat is de meest voorkomende reden dat mensen niet mee mogen.
Of je een auto nodig hebt: aan de kust is de dolmus goedkoop en fijnmazig, dus voor een strandvakantie niet. Voor de ruines en het achterland wel.
Het rijden: de kustweg is goed maar bochtig, en er wordt fel gereden. Reken op langere reistijden dan de kaart aangeeft.
Wanneer je moet gaan
Het seizoen is lang en de beste maanden zijn niet de maanden waarin de meeste mensen gaan.
Onze aanrader: september en de eerste helft van oktober. Het water is dan op zijn warmst, de hitte is teruggelopen en de drukte is weg.
Juni: dertig graden en nog goed te doen, met warm water.
Juli en augustus: vierendertig graden en het duurst. Alleen te doen met airco en een eigen bad, en niet geschikt voor wandelen of bezichtigen.
April, mei en november: de maanden voor de Lycische Weg en de ruines. Zwemmen kan in mei net en in november niet meer.
De winter: mild maar nat, met 188 millimeter in januari. Aan de kust gaat dan veel dicht.
Wat je moet weten over de Turkse feestdagen: rond het Suikerfeest en het Offerfeest is het binnenlands toerisme op zijn drukst, en die data schuiven elk jaar op.
Eten en het dagelijkse leven
Dit is een van de sterkste kanten van het land en het kost bijna niets.
Het ontbijt: kahvalti, een tafel vol kleine schaaltjes met kaas, olijven, tomaat, komkommer, honing en eieren. Dat is geen toeristenverzinsel maar hoe er gegeten wordt.
Wat je verder eet: mezze als voorgerecht, vis aan de kust, en kebab in alle vormen die er nauwelijks op de Nederlandse variant lijken.
De thee: overal en de hele dag, uit kleine tulpvormige glaasjes, en meestal aangeboden zonder dat je erom vraagt.
Boodschappen: er is een wekelijkse markt in elke plaats, en die is goedkoper en beter dan de supermarkt.
De taal: buiten de toeristische plaatsen wordt weinig Engels gesproken. In Fethiye, Kalkan en Kas kom je er prima uit.
Wat je merkt van gastvrijheid: die is opvallend en oprecht, en er wordt snel iets aangeboden dat je moeilijk kunt weigeren.
De eerlijke nadelen
Er is genoeg dat tegenvalt en dat hoor je liever vooraf.
De hitte: vierendertig graden overdag en drieentwintig 's nachts in juli. Voor wie daar slecht tegen kan is de zomer geen optie.
De trappen: de huizen staan op hellingen en er zijn er veel. Met slecht ter been zijn of met een kinderwagen is dat een reeel probleem.
Het aanbod: ruim vierhonderd adressen voor een land van deze omvang. Buiten de strook Fethiye-Kalkan-Kas is er nauwelijks iets.
De afstanden binnen het land: alles buiten de kust is een aparte reis met een binnenlandse vlucht erbij.
De regels: inreis- en paspoortregels zijn de laatste jaren veranderd, en dat is iets wat je zelf vlak voor vertrek moet nakijken.
En het water: er zijn plekken waar je vanaf een steiger of een rotsplateau het water in gaat in plaats van vanaf een strand. Kijk daar naar bij het kiezen van je adres.
