De Friese Meren met kinderen en tips voor een gezinsvakantie

De Friese meren hangen aan elkaar

In het zuidwesten van Friesland liggen tientallen meren, van het Sneekermeer en het Heegermeer tot het Slotermeer en het Tjeukemeer, en ze zijn vrijwel allemaal met vaarten en sloten verbonden. Dat betekent dat je vanaf de meeste plaatsen dagen achtereen kunt varen zonder dezelfde route terug te nemen. Dit artikel gaat over wat er met kinderen te doen is, met leeftijden, prijzen en de dingen waar je op het water op moet letten.

Zeilen kunnen kinderen hier vanaf een jaar of zes leren

Volgens de watersportverenigingen zitten er rond het Sneekermeer, het Heegermeer en het Slotermeer tientallen zeilscholen die met kleine boten werken, met Heeg, Woudsend en De Potten bij Sneek als grootste concentraties. Kinderen beginnen doorgaans vanaf zes of zeven jaar in een optimist, met een instructeur in een rubberboot ernaast. Een week zeilkamp kost 300 tot 500 euro. Losse lessen zijn er ook, vanaf ongeveer 40 euro per uur voor een privéles. De meeste scholen werken van mei tot september. Zwemdiploma A is vrijwel overal een voorwaarde, en zwemvesten zijn verplicht en worden meegeleverd.

Zonder ervaring huur je een sloep of een fluisterboot

Voor wie niet wil zeilen zijn er open motorboten met een lichte motor, waarvoor geen vaarbewijs nodig is. Huren kost 25 tot 50 euro per uur en 100 tot 200 euro per dag, afhankelijk van het formaat; verhuurders zitten in Sneek, Heeg, Woudsend, Lemmer en Langweer. De verhuurder geeft een vaarkaart mee en legt de basisregels uit. Let op: op het Sneekermeer en het Tjeukemeer kan bij wind flinke golfslag staan, en die meren zijn open. Kijk voor vertrek naar de windkracht, blijf bij windkracht vijf of meer op de vaarten, en trek iedereen aan boord een zwemvest aan.

Terherne is het dorp van de Kameleon

Aan het Sneekermeer ligt Terherne, dat zich heeft ingericht rond de Kameleon-boeken van Hotze de Roos over de tweeling Hielke en Sietse Klinkhamer. In het Kameleondorp staan de nagebouwde smederij, school en winkel van het verhaal, en er vaart een boot die op de Kameleon uit de boeken lijkt. Entree kost rond de 10 tot 15 euro per persoon en het is van het voorjaar tot het najaar open. Reken op twee tot drie uur. Voor kinderen die de boeken kennen werkt het uitstekend; voor wie ze niet kent is het een aardige speelplek en niet meer dan dat.

Fietsen rond de meren is vlak en kort

De routes rond de meren zijn vlak, verhard en via knooppunten aangegeven, met rondjes van 15 tot 35 kilometer; het rondje om het Slotermeer langs Sloten en Balk is er een van. Met kinderen vanaf een jaar of acht is dat goed te doen. In Gaasterland, waar het land licht gaat golven, liggen bospaden en een speelbos bij Rijs. Onderweg liggen dorpen met terrassen en er zijn pontjes voor voetgangers en fietsers die enkele euro's kosten en die kinderen doorgaans het leukste onderdeel vinden. Fietsverhuur zit in de grotere dorpen vanaf ongeveer 10 euro per dag. Let op de wind: op de dijken staat die vol.

Molen 't Lam in Woudsend heeft pannenkoeken ernaast

In Woudsend staat korenmolen 't Lam uit 1698, die op draaidagen te bezichtigen is, met een pannenkoekenhuis ernaast. De combinatie van een molen van binnen zien en daarna eten werkt met kinderen goed. Een bezoek aan de molen kost enkele euro's en de draaidagen staan bij de deur aangegeven; reken op weekenden en vakantiedagen. Woudsend ligt aan de doorgaande route tussen het Heegermeer en het Slotermeer, dus als je er met de boot komt, kun je vlakbij aanleggen.

Zwemmen doe je bij een aangewezen plek

Rond de meren liggen zwemstranden met flauw aflopende bodem, kleedhokjes en soms een speeltuin, zoals bij De Potten, het Slotermeer bij Sloten en de oever bij Lemmer. Ze zijn gratis of vragen een klein parkeergeld. Het water haalt in juli en augustus 19 tot 22 graden. Let op: bij warm en windstil weer kan blauwalg optreden, waarbij zwemmen wordt afgeraden. De provincie publiceert per zwemplek de actuele status en er hangen borden. Neem dat serieus, want blauwalg geeft bij kinderen en honden maag- en huidklachten.

Voor een regendag is er het Fries Scheepvaart Museum

In Sneek zit het Fries Scheepvaart Museum, met scheepsmodellen, oude schaatsen en een afdeling over de Elfstedentocht. Entree kost rond de 10 euro voor volwassenen en minder voor kinderen. Het is doorgaans van dinsdag tot zondag open. Reken op anderhalf uur. In Sneek zelf staat de Waterpoort uit 1613 en in IJlst en Langweer staan pakhuizen uit de tijd dat het vervoer over water ging; een rondje door de kern kost een uur en kost niets. In Joure is het Museum Joure met de oude drukkerij en klokkenmakerij de tweede binnenoptie.

Praktisch

Vanuit het midden van het land rijd je er in ongeveer twee uur naartoe; er rijden treinen naar Sneek, Heerenveen en Leeuwarden en van daaruit bussen naar de dorpen. Parkeren in de dorpen aan het water kost enkele euro's per dag. Mei tot september is het seizoen, met juli en augustus als warmste en drukste maanden. Begin augustus is er de Sneekweek op het Sneekermeer, de grootste zeilweek op binnenwater van Europa, en dan zijn accommodaties in de wijde omgeving volgeboekt en de wegen druk. In het voor- en najaar is het rustig en waait het harder.