Vakantiehuis huren in Bosnië en Herzegovina

Wat je moet weten over Bosnië en Herzegovina

Bosnië en Herzegovina heeft een kustlijn van zo'n twintig kilometer, bij het stadje Neum, ingeklemd tussen twee stukken Kroatisch grondgebied.

Wat het is: een land in de westelijke Balkan, met een oppervlakte van ruim eenenvijftigduizend vierkante kilometer, dus iets groter dan Nederland, en voor het grootste deel gevuld met de Dinarische Alpen.

Wat het bijzondere eraan is: de hoofdstad Sarajevo ligt in een dal waar een Ottomaanse bazaar, een Oostenrijks-Hongaars centrum en flats uit de Joegoslavische tijd naast elkaar staan, en amper een uur verderop lopen wandelpaden door een van de laatste oerbossen van Europa.

Wat er te kiezen valt: 17.433 vakantiehuizen, vanaf 24 euro per nacht en doorgaans tussen 42 en 92 euro, in steden, bergdorpen en aan de korte kust bij Neum.

Wat de kracht is: een vakantie met bergen, rivieren, geschiedenis en een kuststrook, op circa honderdvijftig minuten vliegen van Amsterdam, tegen prijzen die duidelijk lager liggen dan in de buurlanden aan de Adriatische Zee.

Sarajevo, een stad met twee gezichten

Dit is voor de meeste bezoekers het startpunt, en de stad zelf is al een reden om te komen.

Wat je er ziet: binnen een paar straten loop je van de Ottomaanse bazaar Baščaršija, met kleine werkplaatsen en een moskee uit de zestiende eeuw, naar de negentiende-eeuwse Oostenrijks-Hongaarse straten met gevels in centraal-Europese stijl.

De geschiedenis die je er tegenkomt: Sarajevo werd tussen 1992 en 1996 langdurig belegerd. Op verschillende plekken in de stad zijn de sporen daarvan nog zichtbaar, in gebouwen en in de zogeheten Sarajevo-rozen, granaatinslagen in het asfalt die met rode hars zijn opgevuld.

Wat er verder is: de plek waar in 1914 de aanslag op aartshertog Frans Ferdinand plaatsvond, ligt op loopafstand van het centrum, en de stad was in 1984 gastheer van de Olympische Winterspelen.

Wat dat nalaat: de toenmalige olympische skigebieden liggen op minder dan een uur van de stad en zijn nog altijd in gebruik.

Wat je er drinkt: een Bosnische koffie, gezet met fijngemalen bonen die meekoken en in het kopje blijven zitten, geschonken over een suikerklontje.

Mostar en de brug die twee keer gebouwd is

Herzegovina, het zuidelijke deel van het land, draait om deze stad.

Wat het is: een stad aan de rivier de Neretva, gebouwd rond een stenen boogbrug uit de zestiende eeuw, de Stari Most.

De geschiedenis: de brug werd tussen 1557 en 1566 gebouwd in opdracht van de Ottomaanse sultan. In 1993 werd hij tijdens de oorlog verwoest. Vanaf 2001 is hij herbouwd met dezelfde technieken en dezelfde steen, en in 2004 opnieuw geopend.

De status: de oude brug en de historische stad staan sinds 2005 op de werelderfgoedlijst van UNESCO.

Wat je er ziet: jonge mannen die van de brug het water in springen, een traditie die al generaties bestaat.

Wat het klimaat hier anders maakt: Herzegovina ligt lager en dichter bij de Adriatische Zee dan de rest van het land, en de zomers zijn er merkbaar heter en droger dan in de bergen rond Sarajevo.

Neum, de smalle kuststrook

Wie zee wil, heeft in dit land één plek.

De lengte: zo'n twintig kilometer kustlijn, bij het stadje Neum, tussen twee delen van Kroatisch grondgebied in geklemd.

Waarom dat zo is: bij een grensregeling uit de tijd van de republiek Dubrovnik en de Ottomanen kreeg dit gebied een smalle doorgang naar de Adriatische Zee, en die grens is sindsdien vrijwel ongewijzigd gebleven.

Wat je er hebt: stranden, een boulevard en dezelfde helderblauwe zee als aan de Kroatische kust ernaast, tegen lagere prijzen.

Wat er is veranderd: sinds de opening van de Pelješac-brug in Kroatië rijdt het doorgaande verkeer naar Dubrovnik niet meer door de Neum-corridor, waardoor het er rustiger is geworden.

Wat je moet weten over de grens: sinds Kroatië in 2023 tot het Schengengebied toetrad, wordt er bij de twee grensovergangen rond Neum aan beide kanten gecontroleerd, wat in het hoogseizoen voor wachttijden kan zorgen.

Sutjeska en het oerwoud van Perućica

Dit is het oudste nationale park van het land, en het bevat iets dat in Europa bijna nergens meer bestaat.

Wat het is: een park van ruim 170 vierkante kilometer in het zuidoosten, tegen de grens met Montenegro.

Perućica: een strikt beschermd oerwoud van ongeveer veertienhonderd hectare, met bomen van eeuwen oud. Het geldt als een van de laatste oerbossen van Europa.

De hoogste berg: de Maglić, met een top van ruim tweeduizend driehonderd meter, is het hoogste punt van het land.

Wat er verder is: acht gletsjermeren op de Zelengora, de Skakavac-waterval van tientallen meters hoog, en de kloof van de rivier de Sutjeska waarnaar het park is vernoemd.

Wat je moet weten voordat je gaat wandelen: buiten de gemarkeerde paden liggen in afgelegen bos- en berggebied nog altijd mijnenvelden uit de oorlog van de jaren negentig. Op de gemarkeerde paden in de nationale parken en op de bergen rond Sarajevo, zoals Bjelašnica, Jahorina, Igman en Trebević, loop je geen risico. Waarschuwingsborden met een doodshoofd geven de gevaarlijke gebieden aan, en die neem je serieus.

De Una, watervallen en rafting

In het noordwesten ligt een rivier die net zo bepalend is als de bergen in het zuiden.

Wat het is: de Una, een rivier met helder, turkoois water, watervallen en travertijnbarrières, met een nationaal park eromheen.

Het hoogtepunt: de waterval Štrbački buk, ruim twintig meter hoog, over een brede trap van travertijn.

Wat er te doen is: rafting en kajakken, van rustige trajecten voor beginners tot de afdaling langs de waterval zelf, met erkende gidsen en verplichte uitrusting.

Wat het combineert: het gebied ligt in het noorden van het land, dichter bij Kroatië dan bij Sarajevo, en is goed te combineren met een bezoek aan de Kroatische Plitvicemeren net over de grens.

Wintersport op Jahorina en Bjelašnica

De twee bergen waarop in 1984 de Olympische Winterspelen werden gehouden, liggen nog altijd op minder dan een uur van Sarajevo.

De verdeling: de vrouwen skieden destijds op Jahorina, de mannen op Bjelašnica. Beide gebieden liggen nu in verschillende bestuurlijke entiteiten van het land.

Jahorina: het meest ontwikkelde skigebied van het land, met de meeste liften en accommodatie.

Bjelašnica: ruiger en minder uitgebouwd, met uitzicht over de bergen rond Sarajevo.

Wat het aantrekkelijk maakt: skipassen en lesuren liggen ruim onder het niveau van de Alpen, en beide gebieden zijn vanaf de hoofdstad met de auto goed te bereiken.

Het seizoen: december tot maart, met de meeste sneeuwzekerheid in januari en februari.

Wat er op tafel komt

De keuken verschilt per streek, en dat is in een klein land opvallend.

Het gerecht dat overal terugkomt: ćevapčići, gegrilde worstjes van gehakt vlees, vaak geserveerd in plat brood met ui.

Het ontbijt: uštipci, een gefrituurd of gebakken deeggebak, in Herzegovina ook wel peksimeti genoemd.

De koffie: gezet volgens Ottomaanse traditie, met gemalen bonen die meekoken en in het kopje blijven, geschonken over een suikerklontje.

De regionale verschillen: rond Sarajevo eet je pita, een deegrol gevuld met kaas, spinazie, aardappel of vlees, en een dikke kippensoep met okra. In Herzegovina staan gegrilde gerechten en gedroogde ham op tafel, in het westen bonensoep en zuurkool met vlees, en in het oosten een soort ravioli met yoghurtsaus.

Wat opvalt: maaltijden zijn stevig en worden bijna altijd met brood, salade en een zuivelproduct als kaymak geserveerd.

Het weer, maand voor maand

Ons meetpunt ligt vlak bij Mostar in Herzegovina, waar het mediterrane klimaat de zomers warm en droog maakt.

De zomer: juli komt op ruim dertig graden overdag, augustus vrijwel gelijk. Dat zijn de droogste maanden van het jaar, met nog geen vijf regendagen in juli.

De lente: mei is met veertien regendagen de natste maand, bij een temperatuur van ruim eenentwintig graden.

Het najaar: september daalt naar bijna vijfentwintig graden en wordt merkbaar droger, oktober zakt verder naar rond de twintig graden.

De winter: januari komt overdag niet boven de acht graden uit, met bijna twaalf regendagen.

Wat de bergen anders maken: verder van Mostar, in Sarajevo en de bergen eromheen, is het door de hoogte kouder en valt er 's winters meer sneeuw dan deze cijfers laten zien.

Wat je ermee doet: juni tot en met september voor de kust bij Neum en voor wandelen in de bergen, december tot maart voor wintersport op Jahorina en Bjelašnica. April, mei en november zijn de nattere tussenperiodes.

Wat je huurt

Het aanbod is groter dan in veel andere landen op de Balkan.

De omvang: 17.433 vakantiewoningen door het hele land.

Wat je krijgt: vooral appartementen, 75 procent van het aanbod, vaak in Sarajevo, Mostar of Neum. Daarnaast een kleiner aantal villa's en een handvol chalets en bungalows bij de skigebieden.

Airconditioning: 80 procent van de woningen heeft het, wat met zomers boven de dertig graden geen overbodige luxe is.

Wat minder vaak voorkomt: een zwembad, 12 procent van het aanbod, en een sauna, 4 procent.

Wat je nakijkt: of de woning in de stad, in de bergen of aan de kust bij Neum ligt, want dat scheelt in bereikbaarheid en in wat er in de buurt is. En bij een woning in de bergen in de winter: hoe de weg ernaartoe wordt vrijgehouden.

Voor grotere gezelschappen: 2.019 woningen bieden plek aan acht personen of meer.

Rijden en bereikbaarheid

De reis kan op twee manieren, en beide hebben een aandachtspunt.

Vliegen: vanaf Amsterdam ben je circa honderdvijftig minuten onderweg naar Sarajevo, meestal met een overstap.

Rijden: reken op ruim zeventien tot negentien uur rijden vanaf de Nederlandse grens, via Duitsland, Oostenrijk of Hongarije en vervolgens Kroatië.

De grens bij Neum: als je via de kust rijdt, kom je door de Neum-corridor, waar zowel Kroatië als Bosnië en Herzegovina de grens controleren. Dat kost in het hoogseizoen tijd.

De tol: op de snelwegen betaal je tol per traject.

De autoverzekering: voor een auto met Nederlands kenteken heb je een groene kaart nodig; controleer bij je verzekeraar of Bosnië en Herzegovina daarop vermeld staat.

Het reisdocument: voor een vakantie heb je geen visum nodig. Controleer voor vertrek de actuele eisen aan paspoort of ID-kaart bij de Rijksoverheid.

Wat het kost

Dit is een van de goedkopere bestemmingen in deze regio van Europa.

De munt: de convertibele mark, met een vaste koers ten opzichte van de euro. Veel prijzen in de toeristische sector staan er ook gewoon in euro's bij.

Wat meevalt: eten, drinken, het openbaar vervoer en de toegang tot nationale parken liggen ruim onder het West-Europese niveau.

Wat er los bij komt: een toeristenbelasting per persoon per overnachting, die per gemeente verschilt, en bij veel woningen een eindschoonmaak.

Waar je op let: 17.433 vakantiewoningen huur je vanaf 24 euro per nacht, en doorgaans tussen 42 en 92 euro; woningen aan de kust bij Neum en in het centrum van Sarajevo zitten aan de bovenkant van die marge.

Wat je bespaart: een woning een paar straten van de Baščaršija, of een dorp verderop van Neum in plaats van het centrum zelf.

De eerlijke nadelen

Er zijn redenen waarom dit land minder vanzelfsprekend is dan zijn buren aan de kust.

De afstand: ruim zeventien uur rijden, en geen rechtstreekse vlucht vanaf elke Nederlandse luchthaven.

De kust: zo'n twintig kilometer, rond één plaats. Wie een echte strandvakantie zoekt, vindt in Kroatië of Montenegro meer keuze.

De mijnen: buiten de gemarkeerde paden en wegen liggen in afgelegen gebieden nog altijd resten uit de oorlog van de jaren negentig. Dat is geen reden om niet te gaan wandelen, wel om op de gemarkeerde routes te blijven.

De grens bij Neum: in het hoogseizoen kost de dubbele grenscontrole tijd, soms een uur of meer.

De taal: Bosnisch, Kroatisch en Servisch worden er alle drie gesproken, en buiten de toeristische plekken is Engels niet vanzelfsprekend.

En de wegen: niet overal snelweg, met bochtige bergwegen die vooral in de winter meer tijd kosten dan de kaart doet vermoeden.

Samengesteld uit ons actuele woningaanbod, OpenStreetMap, Wikipedia en Wikivoyage (CC BY-SA) en Open-Meteo-klimaatdata.