Kabelbaan, musea en picknickplekken in Sarajevo met kinderen

Waarom Sarajevo met kinderen beter werkt dan verwacht

Sarajevo klinkt niet als een gezinsbestemming, en dat is precies waarom het er rustig is. De stad is compact, de prijzen liggen ver onder West-Europees niveau en de drie beste dingen voor kinderen, een kabelbaan, een verlaten olympische bobsleebaan en een bronnenpark met paardenkoetsjes, liggen alle drie binnen een halfuur van het centrum. Er hoort één kanttekening bij. De recente geschiedenis is hier overal zichtbaar, van kogelgaten in gevels tot oorlogsmusea, en met kinderen bepaal je zelf hoeveel daarvan je aan bod laat komen. Dit artikel zet het per leeftijd op een rij, met prijzen en openingstijden erbij.

De kabelbaan is de beste eerste dag

De kabelbaan naar de berg Trebević vertrekt aan de rand van de oude stad, boven de Miljacka, en brengt je in ongeveer tien minuten boven de duizend meter. De baan stamt uit 1959, ging in de oorlog verloren en draait sinds de herbouw van 2018 weer; een retour kost 30 mark voor buitenlandse bezoekers, omgerekend zo'n 15 euro. Boven zijn wandelpaden, terrassen en uitzicht over het hele dal. De baan draait doorgaans van 9.00 tot 17.00 uur en in de zomer tot in de avond, maar valt op maandagochtend geregeld uit voor onderhoud. Let op de laatste afdaling: wie die mist, loopt met kinderen anderhalf tot twee uur naar beneden.

De bobsleebaan uit 1984 is nu een gratis wandelbaan

Sarajevo organiseerde in 1984 de Olympische Winterspelen, en de betonnen bobslee- en rodelbaan uit 1982 ligt nog altijd op de flank van de Trebević. In de oorlog diende hij als stelling, daarna nam het bos hem over, en tegenwoordig is hij van onder tot boven beschilderd met graffiti. Je mag er vrij doorheen lopen, de toegang kost niets en er staat geen hek omheen; de andere olympische bergen, de Bjelašnica en de Igman, liggen een half uur verderop. Voor kinderen is het simpelweg de spannendste wandeling van de vakantie: door de bochten en de tunnel van een echte olympische baan. Vanaf het bergstation van de kabelbaan is het een korte wandeling. Houd er wel rekening mee dat het beton op sommige stukken glad en gebrokkeld is, dat er geen toezicht is en dat stevige schoenen geen overbodige luxe zijn.

Het War Childhood Museum is er juist voor kinderen

Het meest geschikte oorlogsmuseum voor een gezin is het War Childhood Museum, gewijd aan hoe kinderen de oorlog beleefden, verteld via hun eigen voorwerpen: een dagboek, een pop, een verzameling flessendopjes. Geen beelden van geweld, wel verhalen op kindhoogte. Vanaf een jaar of acht komt het aan. Het museum is dagelijks open van 11.00 tot 19.00 uur, met de laatste toegang om 18.30 uur. Volwassenen betalen 10 mark, kinderen onder de vijf zijn gratis, en op de laatste donderdag van de maand is de toegang voor iedereen gratis. Reken op een klein uur; het museum is bewust klein gehouden.

De Tunnel of Hope is voor de oudere kinderen

Bij het vliegveld in Butmir ligt het bewaarde stuk van de tunnel waardoor de stad tijdens het beleg van 1992 tot 1996 werd bevoorraad. Je loopt er een deel van het originele tracé door, gebukt, en dat maakt meer indruk dan welke vitrine ook. Voor tieners is dit vaak het meest besproken uitje van de reis; voor jonge kinderen is de context te zwaar. De entree is 20 mark, scholieren en studenten betalen 8 mark, en een audiogids kost 3 mark extra. Van april tot en met oktober is het open van 8.30 tot 17.30 uur, in de winter van 9.00 tot 16.00 uur. Let op dat er alleen contant in marken wordt afgerekend; kaarten en euro's worden niet aangenomen.

Vrelo Bosne is het picknickpark van de stad

Aan de westrand van de stad, bij Ilidža, ontspringt de rivier de Bosna in een park vol bronnen, bruggetjes, eilandjes en watervogels. Dit is waar Sarajevo zelf op zondag heen gaat. De entree kost enkele marken, omgerekend rond de 3 euro voor volwassenen, en kinderen betalen minder. De klassieke aanpak is de Velika aleja, de kaarsrechte laan van ruim drie kilometer onder oude platanen, en die leg je af te voet of met een fijaker, een open paardenkoets die hier volgens de koetsiers al meer dan een eeuw rijdt. Reken op zo'n 20 mark per rit. Voor kinderen is de combinatie koets heen, wandelen terug de beste; neem eten mee, want in het park zelf is het aanbod beperkt.

In de bazaar voeren de duiven de show op

De oude bazaarwijk Baščaršija is met kinderen vooral het plein met de Sebilj, het houten fonteintje waar honderden duiven op de bezoekers afkomen; zakjes voer worden ernaast verkocht. Daaromheen liggen de steegjes van de kopersmeden, waar je ambachtslieden aan het werk ziet, en vanaf de Latinska ćuprija over de Miljacka loop je in vijf minuten naar het Vilsonovo šetalište, de platanenlaan langs de rivier waar de stad zondags wandelt. Eten is hier het makkelijkst van de hele reis: ćevapi, gegrilde gehaktrolletjes in brood, zijn onweerstaanbaar voor de meeste kinderen, en een halve portie van vijf stuks kost 7 tot 8 mark, zo'n 4 euro. Ga vroeg of na 17.00 uur; tussen 11.00 en 15.00 uur is de wijk vol dagjesmensen en met een buggy is het dan dringen.

Bij regen is er meer dan je denkt

Sarajevo heeft voor een slechtweerdag drie binnenopties op loopafstand van elkaar in Marijin Dvor en de oude stad. Het War Childhood Museum, de Vijećnica, het pseudo-Moorse oude stadhuis uit 1896 dat in de oorlog uitbrandde en in 2014 heropend werd, met een entree van 10 mark, en het brouwerijmuseum in de brouwerij uit 1864 aan de overkant van de rivier. Voor de Vijećnica geldt dat jonge kinderen er vooral het gebouw zien, en dat is met zijn kleurige zuilenhal ook echt iets; het verhaal erachter, de verbrande bibliotheek waarvan negentig procent van de boeken verloren ging, is voor de oudere kinderen. Houd er rekening mee dat alle drie de locaties op maandag beperkter of niet toegankelijk kunnen zijn. Voor het uitzicht zonder klim is er de Avaz Twist Tower van 176 meter, met een platform voor een paar mark.

De tram is zelf een bezienswaardigheid

De tram van Sarajevo behoort tot de oudste van Europa: de stad diende in 1885 als proeftuin voordat Wenen zijn eigen net aanlegde. Lijn 3 rijdt van de bazaar naar Ilidža en is daarmee ook de goedkoopste manier om naar Vrelo Bosne te komen; vanaf de eindhalte is het nog een wandeling of een koetsrit naar de bronnen. Kaartjes zijn per rit en kosten omgerekend rond de euro; koop ze bij de kiosk, want in de tram zelf is het duurder en niet altijd mogelijk. Met een kinderwagen is de oude tram niet overal even praktisch, dus reken op tillen bij het in- en uitstappen.

Wat een gezinsdag hier kost

Bosnië rekent in de konvertibilna marka, met een vaste koers van 1,95583 mark per euro; delen door twee geeft dus de europrijs. Een dag met de kabelbaan, de bobsleebaan en ćevapi voor vier personen komt op ongeveer 100 tot 120 mark, omgerekend 50 tot 60 euro, en de bobsleebaan zelf kost daarbinnen niets. Dat maakt Sarajevo een van de goedkoopste stedenbestemmingen van Europa voor gezinnen. Houd er wel rekening mee dat veel kassa's, van de tunnel tot de koetsiers, alleen contant geld aannemen; één pinstop per dag in het centrum voorkomt gedoe.

Wanneer je gaat

Mei, juni en september zijn met 20 tot 27 graden overdag de beste maanden: koel genoeg voor de stad, warm genoeg voor het park. Sarajevo ligt in een dal op ruim vijfhonderd meter, dus neem ook in de zomer een laag voor de avond mee, en boven op de Trebević is het altijd een paar graden koeler dan beneden. Het Koševo-park en de Hastahana zijn de twee plekken in de stad zelf waar kinderen kunnen rennen. Half augustus is de stad een week vol rond het filmfestival en zijn onderkomens schaarser en duurder. In de winter kan het dal bij windstil vriesweer smog vasthouden, en dan zijn juist de berg en de kabelbaan de uitweg: boven de nevel is het vaak zonnig terwijl de stad grauw ligt.