Sfeervolle dorpen langs de Vecht, van Oud-Zuilen tot Loenen

De dorpen langs de Vecht zijn Hollandse gratie op rij

De Utrechtse Vecht slingert over ruim 40 kilometer van Utrecht naar Muiden, en langs die route rijgen zich dorpen die al in de Gouden Eeuw als buitenverblijf van rijke Amsterdammers dienden: theekoepels aan het water, buitenplaatsen achter smeedhekken en dorpsstraten die sindsdien nauwelijks veranderden. Dit artikel loopt de mooiste langs. De streek is klein en fietsbaar; wie hier een week huurt, doet elke dag een ander dorp en vaart of fietst ertussen.

Oud-Zuilen draait om het slot en zijn schrijfster

Direct boven Utrecht ligt Oud-Zuilen, een gehucht rond Slot Zuylen: een kasteel met wortels in de dertiende eeuw, waar in 1740 de schrijfster Belle van Zuylen werd geboren, de eigenzinnigste vrouw van de Nederlandse achttiende eeuw. Rondleidingen tonen haar kamers en de beroemde slangenmuur in de tuin. Het dorp zelf is een half uur dwalen: een sluisje, een kade en een terras aan het water. Combineer het slot met de wandeling langs de Vecht noordwaarts; de rivier is hier op haar smalst en groenst.

Breukelen gaf zijn naam aan een wereldwijk

Breukelen is het bekendste exportproduct van de streek: kolonisten noemden in 1646 hun nederzetting aan de overkant van de oceaan naar dit dorp, en dat werd Brooklyn. Het origineel is aanzienlijk rustiger, met een dorpsstraat langs de rivier en kasteel Nijenrode, tegenwoordig universiteitscampus, aan de zuidrand. De kade bij de brug is de beste koffieplek, met bootjes die aanleggen en de theekoepels van Gunterstein aan de overkant. Wie de vergelijking met de naamgenoot wil maken, koopt hier de ansichtkaart; het contrast is het grapje waard.

Loenen is het beschermde plaatjesdorp

Loenen aan de Vecht, zo'n 15 kilometer boven Utrecht, is volgens de monumentenlijst in zijn geheel beschermd dorpsgezicht: witte bruggetjes, geveltjes rond de kerk en korenmolen De Hoop die op open dagen draait. De dorpsstraat heeft delicatessenwinkels en terrassen waar de koffie met appeltaart een euro of 6 kost; de rivier doet de rest van het decor. Rondom liggen de plassen voor de zwem- en zeilmiddagen, en de jaagpaden voor de avondwandeling. Loenen is de klassieke basis voor een Vecht-week: mooi genoeg om te blijven, centraal genoeg om alles te bereiken.

Vreeland en Nigtevecht maken de route af

Tussen Loenen en de monding kabbelen de kleinere kernen: Vreeland met zijn smalle bruggen en beeldhouwersgeschiedenis, en Nigtevecht waar de theekoepel van Zwaanwijck de rivierbocht siert. Dit zijn de dorpen zonder programma; juist daarom horen ze bij de mooiste kilometers. Aan het einde wacht Muiden met het Muiderslot uit 1285, het beroemdste kasteel van de streek, waar de rivier de voormalige Zuiderzee bereikt. Wie de hele lijn dorpen in één dag wil, doet dat per fiets of boot; de auto is hier het minst geschikte gereedschap.

Praktisch in de Vechtstreek

De streek ligt op een half uur van Amsterdam en Utrecht, en juist daarom is de fiets het vervoer: de jaagpaden volgen de rivier vrijwel onafgebroken, en parkeren in de dorpskernen is krap en betaald. Huur een boot of sloep voor de mooiste middag; verhuur zit in meerdere dorpen en kost al gauw 100 tot 150 euro per dagdeel. Houd er rekening mee dat de terrassen en slotrondleidingen op zomerse zondagen vol lopen; doordeweeks heb je de dorpen grotendeels voor jezelf. Reserveren voor de betere keukens is in het weekend verstandig.

Wanneer je gaat

April tot en met oktober is het volle seizoen langs de ruim 40 kilometer rivier, met mei en juni voor de bloeiende buitenplaatsen en september voor het gouden rivierlicht. De sloepen varen dan volop en de molens en sloten draaien hun open dagen. De winter maakt de streek stil en Hollands: kale wilgen, dampende weilanden en dorpsstraten met kaarslicht achter de ramen. De kastelen beperken dan hun openingstijden, maar de wandelingen en de terrasjes achter glas blijven; de Vecht kent geen lelijk seizoen.