Vergelijk de eilanden en welke Balearen-bestemming bij jou past

De vier bewoonde Balearen lijken minder op elkaar dan je denkt

Mallorca, Menorca, Ibiza en Formentera liggen binnen zestig kilometer van elkaar, maar verschillen sterk in omvang, drukte, prijs en karakter. Wie ze op één hoop gooit, boekt vaak het verkeerde eiland voor het gezelschap dat meegaat. Dit artikel zet ze naast elkaar op de punten die er bij het boeken toe doen, en sluit af met een keuzehulp.

Mallorca is het grootste en het meest veelzijdige

Met ongeveer 3.640 vierkante kilometer is Mallorca vele malen groter dan de andere drie samen. Dat betekent dat er meerdere vakanties in passen: de bergketen Serra de Tramuntana in het noordwesten staat sinds 2011 op de werelderfgoedlijst en loopt op tot 1.445 meter, terwijl het zuidoosten uit vlakke landbouwgrond en baaien bestaat. Palma heeft ruim 400.000 inwoners en een gotische kathedraal aan zee. De drukte is er waar je haar opzoekt: de zuidkust bij Arenal is massatoerisme, terwijl bergdorpen als Deià, Valldemossa en Sóller, waar een houten tram uit 1913 naar de haven rijdt, en het noordoosten rond Cap de Formentor rustig blijven. Aan de oostkust liggen de Coves del Drac, druipsteengrotten met een ondergronds meer waar dagelijks een strijkkwartet speelt; entree rond de 17 euro. Voor een eerste bezoek met kinderen of voor een gemengd gezelschap is dit het veiligste eiland.

Menorca is het rustigste

Menorca is ongeveer 700 vierkante kilometer en werd volgens UNESCO in 1993 in zijn geheel biosfeerreservaat. Er geldt een bouwbeperking langs de kust, waardoor er geen hoogbouw aan het strand staat en veel baaien alleen te voet of per boot bereikbaar zijn. Rond het eiland loopt het Camí de Cavalls, een historisch pad van ongeveer 185 kilometer dat in twintig etappes de hele kustlijn volgt. Verder staan er honderden prehistorische bouwwerken van megalithische steenblokken, waarvan de Naveta des Tudons bij Ciutadella de bekendste is: een grafmonument van rond 1000 voor Christus. De twee steden zijn Maó met zijn natuurlijke haven en Ciutadella met zijn Catalaanse paleizen, en tussen de baaien zijn Cala Macarella en Cala Turqueta de bekendste. Wie stranden zonder ligbedden en avonden zonder uitgaansleven wil, zit hier goed; wie levendigheid zoekt, verveelt zich.

Ibiza is twee eilanden in één

Ibiza meet ongeveer 570 vierkante kilometer en heeft de reputatie van clubeiland. Dat klopt voor Sant Antoni en de stad Eivissa, waar in het zomerseizoen de bekende clubs draaien en entree 40 tot 80 euro kost; bij Ses Salines aan de zuidpunt liggen de zoutpannen die als natuurpark beschermd zijn. Maar het noorden is landelijk en stil, met beboste heuvels, kleine baaien en dorpjes. En de oude bovenstad Dalt Vila, ommuurd in de 16e eeuw, staat sinds 1999 op de werelderfgoedlijst. Het eiland is dus geschikt voor beide, mits je de juiste kant kiest bij het boeken. Reken erop dat Ibiza in juli en augustus het duurste van de vier is.

Formentera heeft geen luchthaven

Het kleinste bewoonde eiland meet ongeveer 83 vierkante kilometer en is alleen per boot vanaf Ibiza te bereiken, in ongeveer een half uur voor 25 tot 50 euro retour. Dat filtert het bezoek: er komen geen chartervluchten aan. Het is vlak, kaal en heeft de lichtste stranden van de Balearen: Ses Illetes aan de noordpunt en Platja de Migjorn over ruim 5 kilometer, met wit zand en helder, ondiep water. Es Pujols is het enige plaatsje met voorzieningen van betekenis. Er is nauwelijks bebouwing en er zijn geen grote resorts. De keerzijde: in juli en augustus komen er dagelijks duizenden dagbezoekers vanaf Ibiza, en dan is het op de bekendste stranden druk. Wie er blijft slapen, heeft het eiland 's ochtends en 's avonds voor zich.

Cabrera is alleen als dagtocht

Ten zuiden van Mallorca ligt Cabrera, een archipel die sinds 1991 nationaal park is. Er wonen geen inwoners en er is vrijwel geen accommodatie; je komt er met een georganiseerde boottocht vanaf Mallorca, waarvoor het aantal bezoekers per dag begrensd is. De tocht duurt een hele dag en kost rond de 50 tot 70 euro, met stops om te zwemmen en een bezoek aan een blauwe grot. Voor natuurliefhebbers is dit het bijzonderste water van de Balearen; voor een vakantie is het geen bestemming maar een uitstapje.

Wat het kost en hoe je er komt

Naar Mallorca, Menorca en Ibiza vlieg je vanuit Nederland rechtstreeks in ongeveer twee en een half uur. Onderling zijn de eilanden verbonden met veerboten: Ibiza naar Formentera een half uur, Mallorca naar Menorca of Ibiza drie tot vier uur. Prijsniveau: Menorca en Mallorca liggen doorgaans het gunstigst, Ibiza in het hoogseizoen fors hoger, en Formentera zit daar tussenin met weinig aanbod. Een huurauto kost 35 tot 60 euro per dag en is op Mallorca en Menorca nodig; op Formentera huur je eerder een scooter of fiets.

Welk eiland bij welk gezelschap past

Met jonge kinderen: Mallorca of Menorca, om de rustige baaien, het aanbod aan vakantiehuizen en de kortere afstanden; op Menorca rijd je nergens langer dan drie kwartier en kost een week in een huis voor vier personen in het hoogseizoen doorgaans 900 tot 1.800 euro. Menorca als je het echt stil wilt, Mallorca als je afwisseling en voorzieningen wilt. Voor wandelaars en fietsers: Mallorca vanwege de Tramuntana, met beklimmingen van meer dan 800 hoogtemeters, of Menorca vanwege het vlakke kustpad. Voor uitgaan: Ibiza, maar dan aan de zuidwestkant. Voor wie vooral op een strand wil liggen zonder programma: Formentera. En voor een dag natuur zonder mensen: Cabrera, als aanvulling op Mallorca.

Wanneer je gaat

Mei, juni, september en oktober zijn op alle vier de eilanden de beste maanden: 22 tot 28 graden, zee die vanaf juni warm is en tot in oktober rond de 23 graden blijft. Juli en augustus zijn heet, vol en het duurst. Buiten het seizoen verschillen ze wel. Mallorca blijft jaarrond open en is in de winter geliefd bij wielrenners; Ibiza en Formentera vallen van november tot april grotendeels stil, met gesloten hotels, restaurants en beperkte veerdiensten. Menorca zit daartussenin. Controleer dat voordat je een winterreis boekt.