Bezoek Ribe, de oudste stad van Denemarken

Ribe in Zuid-Denemarken is dertien eeuwen stad in wandelformaat

Ribe werd rond 710 gesticht als vikinghandelsplaats aan een kreek in het waddengebied en is daarmee de oudste stad van Denemarken en van heel Scandinavië. Die hele geschiedenis ligt binnen een kwartier lopen, van de Domkirke tot het vikingmuseum. Prijzen staan in Deense kronen; reken grofweg 7,45 kroon per euro. Dit artikel loopt de stad door zoals een dag dat doet: de kern in de ochtend, de vikingen in de middag en de nachtwachter als slot, plus de natuur die veel bezoekers missen.

De Domkirke van Ribe in Zuid-Denemarken is het baken van de marsen

De romaanse Domkirke domineert het stadje sinds de twaalfde eeuw en heeft een vlakke torentop die als uitkijk dient: voor rond de 30 kronen, een kleine 4 euro, klim je langs de klokken naar een uitzicht over rietdaken, kwelders en wad tot aan de horizon. Reken op 248 treden. Binnen vallen de fresco's en mozaïeken in het koor op, die Carl-Henning Pedersen in de jaren tachtig maakte; die twintigste-eeuwse toevoeging draagt het oude gebouw verrassend goed. Rondom liggen de mooiste straatjes van de stad, met scheve vakwerkgevels en het Hotel Dagmar uit 1581, het oudste hotel van Denemarken.

De vikingen in Ribe in Zuid-Denemarken zijn geen decor maar dagtaak

Ribe neemt zijn stichters serieus met twee adressen. Het vikingmuseum in het centrum toont de bodemvondsten van de oudste handelsplaats; volwassenen betalen 110 kronen, bezoekers onder de 18 komen gratis binnen en de zalen zijn dagelijks vanaf 10.00 uur open. Buiten de stad speelt het Ribe VikingeCenter het jaar 800 na, met werkende ambachtslieden, valkeniers en krijgstraining voor kinderen; volgens het centrum kost een volwassene 160 kronen, ruim 21 euro, en een kind 85 kronen, en het seizoen loopt van half april tot half oktober. Reken daar op een halve tot hele dag in het vikingdorp.

De nachtwachter van Ribe in Zuid-Denemarken sluit elke avond de stad

Om 20.00 uur verzamelt zich in het zomerseizoen, van 1 mei tot in oktober, een groepje op het marktplein: daar begint de nachtwachter zijn ronde, met lantaarn en liederen langs de stegen, zoals zijn voorgangers dat eeuwenlang deden. Meelopen is gratis en duurt ongeveer drie kwartier; in juli en augustus loopt er ook een ronde om 22.00 uur. Het is toeristisch en toch echt, en precies daarom de beste afsluiter van een dag in Ribe. Wie na de ronde blijft hangen heeft de verlichte stad vrijwel voor zichzelf, want de dagbezoekers zijn dan naar huis.

De marsen rond Ribe in Zuid-Denemarken zijn het tweede bedrijf

Ribe ligt midden in het Nationaal Park Vadehavet, dat sinds 2014 op de werelderfgoedlijst van UNESCO staat, en de kwelders beginnen letterlijk aan het eind van de straat. Fiets- en wandelpaden voeren langs de rivier naar de sluis en het wad, met de domtoren als oriëntatiepunt achter je. In voor- en najaar is dit het decor van de zwarte zon, wanneer honderdduizenden spreeuwen in de schemering boven de rietvelden zwermen, op nog geen 10 kilometer van de stad; excursies vertrekken die weken elke avond voor 100 tot 200 kronen. Let op: het schouwspel is weersafhankelijk en de zwermen verkassen, dus boek de tocht aan het begin van de week, dan houd je een reserveavond over.

Praktisch in de oudste stad van Zuid-Denemarken

Ribe is compact en autoluw: parkeer aan de rand, want alles binnen de oude kern ligt op loopafstand. De stad is een geliefd dagtochtdoel, dus de middaguren zijn het drukst; wie er logeert heeft de ochtenden en avonden als bonus. In het Ribe Kunstmuseum hangt werk uit de Gouden Eeuw van de Deense schilderkunst, met onder anderen Christen Købke; entree kost rond de 95 kronen. De vakantiehuizen liggen in de dorpen en polders eromheen, veel met zicht op de marsen. Voor eten geldt de Deense standaard: lunchcafés met smørrebrød voor 60 tot 100 kronen, zo'n 8 tot 13 euro, en de supermarkt voor de avond. De veerhaven van Esbjerg ligt 30 kilometer noordwaarts, en de streek is trots op haar wadproducten, van lamsvlees tot oesters.

Wanneer je naar Zuid-Denemarken gaat

Mei tot en met september is de volle tijd: de nachtwachter loopt vanaf 1 mei, het VikingeCenter draait van half april tot half oktober en de terrassen staan buiten. De grote vikingmarkt begin mei levert het drukste en kleurrijkste weekend van het jaar op. Maart, april en oktober zijn de maanden van de zwarte zon, met stille straten als bonus. In de winter is Ribe kaarslicht en kerststal in vakwerk: klein programma, groot decor, en de Domkirke blijft gewoon open.