De mooiste meren en stranden van Italië op een rij

De Italiaanse meren liggen in gletsjerdalen, de stranden aan vijfduizend kilometer kust

De grote meren in het noorden, het Comomeer, het Gardameer, het Lago Maggiore, het Iseomeer en het Lago d'Orta, zijn uitgeschuurd door gletsjers en daardoor smal en diep; het Comomeer haalt ruim 400 meter. Ze liggen alle vijf in Lombardije of Piemonte, tegen de Alpen aan. Meer en zee vragen om een andere planning: aan de meren rijd je langs smalle oeverwegen en ga je met de veerboot, aan de kust van Sardinië en Calabrië moet je voor de mooiste baaien vooraf reserveren. Dit artikel behandelt beide, met dieptes, prijzen en toegangsregels. Italië betaalt met de euro.

Het Comomeer is Y-vormig en ruim vierhonderd meter diep

Dit meer in Lombardije beslaat ongeveer 146 vierkante kilometer en is tot rond de 410 meter diep, waarmee het tot de diepste van Europa hoort. De twee zuidelijke armen komen samen bij Bellagio, dat op de landtong ligt; aan de overkant liggen Varenna en Menaggio, en aan de zuidpunten Como en Lecco. Een dagkaart voor de veerboten kost 15 tot 25 euro en is de handigste manier om rond te komen, want de oeverweg is smal en in juli en augustus vast. Het water haalt in augustus 22 tot 24 graden. Let op: de autoveerboot vaart alleen tussen Varenna, Bellagio, Menaggio en Cadenabbia, en daar staan in het hoogseizoen wachttijden van een uur.

Op het Gardameer waait elke middag dezelfde wind

Dit grootste meer van Italië beslaat ongeveer 370 vierkante kilometer. In het noordelijke, smalle deel bij Riva del Garda en Torbole waait 's ochtends de Peler uit het noorden en vanaf het middaguur de Ora uit het zuiden, betrouwbaar genoeg om de surfscholen erop te laten draaien. Een surfles kost 60 tot 100 euro en materiaalhuur 30 tot 50 euro per dag. Het zuidelijke deel bij Sirmione, Desenzano en Peschiera is breed en vlak, met ondiepe stranden; daar is het water in augustus 24 tot 26 graden. Op de landtong van Sirmione liggen de resten van een Romeinse villa en een thermenbad. Vanaf Malcesine gaat een draaikabelbaan naar de Monte Baldo op 1.760 meter.

Het Trasimeense meer is ondiep en groen, niet turkoois

Dit meer in Umbrië is nergens dieper dan ongeveer 6 meter en heeft door de modderige bodem en de algen een groenbruine kleur; foto's met helderblauw water komen ergens anders vandaan. Het beslaat ruim 120 vierkante kilometer en ligt op een half uur rijden van Perugia en Assisi. Zwemmen mag en de strandjes zijn gratis, zoals dat van Sualzo bij Passignano; in augustus haalt het water 26 tot 28 graden, warmer dan de bergmeren. Er varen boten naar Isola Maggiore en Isola Polvese voor 8 tot 15 euro retour. Het is er rustig en goedkoop, met eenvoudige tavernes in Castiglione del Lago en Tuoro.

Op Monte Isola in het Iseomeer mogen geen auto's komen

In dit kleinere meer in Lombardije, tussen Brescia en Bergamo, ligt het grootste bewoonde meereiland van Zuid-Europa; particuliere auto's zijn er verboden en de ongeveer 1.700 bewoners rijden op scooters. De veerboot vanaf Sulzano of Sarnico kost 5 tot 10 euro retour en vaart elk half uur. Rond het eiland loopt een weg van 9 kilometer die je in een paar uur wandelt of fietst; een fiets huren kost 10 tot 15 euro per dag. Boven op de heuvel staat het bedevaartskerkje Madonna della Ceriola met uitzicht over het hele meer. Aan de zuidoever ligt het wijngebied Franciacorta.

Voor Cala Goloritzé op Sardinië geldt een dagelijkse bezoekerslimiet

Deze kalksteenbaai in de Golfo di Orosei, in de gemeente Baunei, is alleen te voet of per boot bereikbaar en er mogen sinds enkele jaren maar een paar honderd mensen per dag komen; je boekt vooraf online en betaalt enkele euro's toegang. Boven het strand staat een rotsnaald van ruim 140 meter waar klimmers in hangen. Te voet is het 3,5 kilometer heen over een steil pad, ongeveer een uur, met dezelfde klim terug in de middagzon. Let op: er is geen kraan, geen kiosk en geen schaduw. Neem twee liter water per persoon mee. Aan de noordwestkant van het eiland gelden bij La Pelosa bij Stintino soortgelijke regels, met matjes in plaats van handdoeken.

Op Lampedusa broeden zeeschildpadden op het strand

Dit eiland tussen Sicilië en Afrika ligt met 113 kilometer dichter bij de Tunesische kust dan bij het Italiaanse vasteland, en aan de zuidkant ligt de Spiaggia dei Conigli in een natuurreservaat waar volgens de natuurbeheerder elk jaar onechte karetschildpadden nesten maken. In het hoogseizoen moet je vooraf een plek reserveren en geldt een maximum aantal bezoekers per dag; parasols zijn in de nestzone verboden en 's nachts is het strand dicht. Toegang is gratis of kost enkele euro's. De boot vanaf Porto Empedocle bij Agrigento doet er ruim acht uur over, of je vliegt vanaf Palermo of Catania in een uur.

De Borromeïsche eilanden in het Lago Maggiore hebben paleistuinen

In dit meer tegen de Zwitserse grens liggen Isola Bella, Isola Madre en het Isola dei Pescatori, met barokke paleizen en terrastuinen die de familie Borromeo vanaf de zeventiende eeuw liet aanleggen. Op Isola Bella lopen witte pauwen tussen de terrassen. De boot vanaf Stresa of Verbania kost 15 tot 25 euro voor een dagkaart langs de eilanden; het Borromeo-paleis en de tuinen vragen 18 tot 25 euro entree en zijn van maart tot oktober open van 9.00 tot 18.00 uur. Reken op een hele dag. Op het Isola dei Pescatori staan alleen vissershuizen en tavernes. Een half uur westwaarts ligt het Lago d'Orta met het kloostereiland San Giulio.

Tropea ligt zestig meter boven het strand op een rots

Dit stadje in Calabrië staat op een klif van rond de 60 meter aan de Tyrreense Zee; het strand ligt eronder en is via trappen en een pad bereikbaar. Op een losse rots ervoor staat het kerkje Santa Maria dell'Isola, dat je over een trap bereikt. Bedden kosten 15 tot 25 euro per set en het water haalt in augustus 25 tot 27 graden. Reken op tien minuten dalen en een kwartier klimmen terug. Bij helder weer zie je de vulkaan van Stromboli, een van de Eolische Eilanden, op ongeveer 60 kilometer voor de kust liggen. De rode uien van Tropea liggen in elke winkel.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in negen tot elf uur naar de meren en in achttien tot twintig uur naar Calabrië; vliegen duurt anderhalf tot drie uur, met Milaan voor de meren en Lamezia Terme voor Tropea. Tol op de Italiaanse snelweg kost 25 tot 60 euro voor een lange rit. Juni en september zijn met 25 tot 30 graden het aangenaamst. In augustus is heel Italië zelf op vakantie: stranden vol, prijzen hoog en veel zaken in de steden gesloten. Let op: in veel kustplaatsen en in Bellagio, Sirmione en Tropea geldt een rijverbod voor het centrum met camerabewaking, en die boete komt maanden later thuis.