Wijnroutes en kastelen in Zuid-Moravië

Tsjechië drinkt zijn eigen wijn vrijwel helemaal zelf op

Bijna alle wijngaarden van het land liggen in deze streek, en de productie verdwijnt volgens de brancheorganisatie grotendeels in de binnenlandse markt; buiten het land kent vrijwel niemand deze wijnen. Dat maakt proeven hier interessant. Dit artikel behandelt de wijnroutes en kastelen, met prijzen, afstanden en seizoenen.

Het gaat vooral om witte wijn van bekende en onbekende druiven

Op de kalk- en leembodems groeien grüner veltliner, riesling en welschriesling, naast kruisingen die alleen hier worden aangeplant. Een proeverij kost 200 tot 500 kronen per persoon en een fles 150 tot 500 kronen. De makers schenken vaak zonder afspraak in het weekend, doordeweeks op afspraak. Let op: de alcoholgrens achter het stuur is hier nul, zonder enige marge.

De wijnkelders staan in rijen buiten de dorpen

In de wijndorpen zijn hele straten met kelders in de helling gebouwd; boven de grond zie je alleen de gevel met de deur, daarachter loopt een gang tientallen meters de heuvel in. Rondlopen door zo'n kelderstraat is gratis. In het weekend staan de deuren open en schenkt de eigenaar uit het vat. Reken op 10 tot 30 kronen per glas; dat is de goedkoopste manier om de streekwijn te leren kennen.

Onder het kasteel in het zuiden staat een wijnsalon met honderd flessen

In de gewelven van dat kasteel worden jaarlijks de honderd best beoordeelde Tsjechische wijnen opgesteld; bezoekers schenken zelf. Een kaartje voor twee uur kost 400 tot 700 kronen, van dinsdag tot zaterdag. Het is er 12 graden. Reserveer in het weekend. Dit is de snelste manier om een beeld te krijgen van wat het land maakt, want u proeft dwars door alle streken heen.

Het kasteel ernaast heeft een minaret in het park

Bij het tweede kasteel van hetzelfde landgoed staat een uitkijktoren van rond de 60 meter in Oosterse stijl, gebouwd rond 1800 als blikvanger in het park. Beklimmen kost enkele tientallen kronen. Het park en de lanen zijn gratis en het hele gebied staat sinds 1996 op de werelderfgoedlijst. Reken op een dag met de fiets; de bouwwerken liggen 3 tot 10 kilometer uit elkaar.

Het kasteel op de rots in het zuiden heeft een reusachtig vat

In de kelder van dat kasteel staat een houten vat uit 1643 met een inhoud van rond de duizend hectoliter; het werd gebruikt om de wijntienden van de pachters te verzamelen. Entree kost 150 tot 250 kronen, van april tot oktober van 9.00 tot 17.00 uur. Reken op twee uur. Vanaf het kasteel kijkt u over de wijngaarden tot aan de Oostenrijkse grens, die op 5 kilometer ligt.

De wijnstad in het zuidwesten heeft kelders onder de hele binnenstad

Onder die stad ligt een stelsel van gangen van rond de 27 kilometer, in vier lagen uitgehakt; ze dienden als opslag, schuilplaats en verdediging. Een rondleiding kost 150 tot 250 kronen en duurt een uur. In de wijngaarden eromheen groeit een lokale specialiteit die als groene veltliner wordt verkocht. In september is er een groot historisch wijnfeest; dan is de stad afgesloten en zijn hotels vol.

Het nationale park aan de grens is het kleinste van het land

Bij die wijnstad ligt een park langs een rivierdal dat de grens met Oostenrijk vormt; tot 1989 lag hier het IJzeren Gordijn en was het gebied verboden terrein. Toegang is gratis en er lopen routes van 5 tot 20 kilometer. Juist doordat er veertig jaar niemand mocht komen, is de vallei ongerept gebleven. Aan de Oostenrijkse kant sluit een tweede park erop aan.

Het kasteel in het westen huisvestte jarenlang een beroemde schilderijenreeks

In dat stadje hing een reeks monumentale doeken over de Slavische geschiedenis, die meerdere keren tussen dit stadje en de hoofdstad is verhuisd. Kijk voor vertrek na waar de reeks op dat moment hangt; dat verandert per periode. Het kasteel zelf is te bezoeken voor 100 tot 200 kronen, van april tot oktober. Reken op twee uur inclusief het park.

De fietsroutes tussen de wijndorpen zijn bewegwijzerd

Door de streek loopt een net van wijnfietsroutes met eigen borden, samen goed voor ruim duizend kilometer over rustige wegen. Fietsen huren kost 300 tot 600 kronen per dag. Reken op lussen van 25 tot 50 kilometer met 200 tot 500 hoogtemeters. Neem een fietser mee die niet proeft: ook op de fiets geldt hier de nulgrens voor alcohol en daar wordt op gecontroleerd.

Praktisch

Vanuit Nederland rijdt u in elf tot dertien uur; vliegen naar Wenen duurt twee uur en dan rijdt u nog een uur. Tsjechië betaalt met de kroon en op de snelweg hebt u een digitaal vignet nodig van rond de 10 euro voor tien dagen. Mei tot september geeft 20 tot 30 graden. De oogst valt in september en oktober; dan schenken de kelders jonge wijn en zijn er dorpsfeesten, maar zijn kamers schaars en duurder.