Hamburg, havenstad vol moderne architectuur en historie

De pakhuizen van de Speicherstadt

De Speicherstadt werd vanaf 1883 in fasen gebouwd en beslaat ongeveer 26 hectare, waarmee het het grootste aaneengesloten pakhuiscomplex ter wereld is. De bakstenen blokken staan op honderdduizenden eikenhouten palen die in de slappe grond zijn geheid. In 2015 kwam de wijk samen met het aangrenzende Kontorhausviertel op de UNESCO-werelderfgoedlijst. De grachten ertussen vallen bij eb droog, waardoor het beeld twee keer per dag verandert; in de pakhuizen zitten het Speicherstadtmuseum en Miniatur Wunderland.

HafenCity

Op de voormalige haventerreinen ten zuiden van de binnenstad wordt sinds 2003 de HafenCity gebouwd, een wijk van ongeveer 157 hectare en de grootste binnenstedelijke ontwikkeling van Europa. Als alles klaar is wonen er rond de 15.000 mensen en werken er tienduizenden. Omdat het gebied buitendijks ligt, staan alle woningen op verhoogde sokkels van ruim 8 meter boven de zeespiegel. Door de wijk lopen kades en bruggen die je in een wandeling van 5 kilometer aaneenrijgt, langs de Magellan-Terrassen, de Marco Polo Tower en het Unilever-gebouw; aan de overkant verrijst de wijk Grasbrook.

Het raadhuis

Het Rathaus werd tussen 1886 en 1897 gebouwd op ruim 4.000 heipalen en telt 647 vertrekken, meer dan Buckingham Palace. De toren is 112 meter hoog en het gebouw staat aan een plein waar in de zomer concerten worden gegeven. Rondleidingen duren ongeveer 45 minuten en kosten rond de 5 euro; ze vertrekken meerdere keren per dag vanuit de hal en gaan langs de Kaisersaal en de Bürgersaal. Achter het raadhuis ligt een binnenhof met fontein die vrij toegankelijk is, en naast het Rathausplein staan de Alsterarkaden aan het water.

De Michel

De Sint-Michaeliskerk, in de stad de Michel genoemd, is het bekendste silhouet van Hamburg en staat er in de huidige vorm sinds 1912, na een brand die de vorige kerk in 1906 verwoestte. De toren is 132 meter hoog en heeft op 82 meter een omloop die met een lift bereikbaar is. Toegang tot het platform kost rond de 8 euro en de kerk is doorgaans dagelijks vanaf 9.00 of 10.00 uur open. De koperen wijzerplaat van de torenklok is met bijna 8 meter doorsnee de grootste van Duitsland.

Het industriële erfgoed van de haven

De haven van Hamburg beslaat ongeveer 7.200 hectare, ruim een tiende van het stadsoppervlak, en verwerkt jaarlijks miljoenen containers. Onder de Elbe ligt sinds 1911 een tunnel voor voetgangers en fietsers, met liften die auto's en mensen 24 meter omlaag brengen; de doorgang is voor voetgangers gratis. Havenrondvaarten duren een uur en kosten rond de 20 euro. Vanaf de landingsbruggen vertrekken ook gewone veerboten die met een dagkaart van het openbaar vervoer te gebruiken zijn.

Blankenese

Blankenese was tot 1938 een zelfstandige gemeente en ligt nu binnen de stadsgrenzen, ongeveer 15 kilometer westelijk van het centrum. De helling naar de Elbe is doorsneden met smalle trappenpaden die volgens de gemeente samen ruim 4.000 treden tellen. Auto's kunnen het grootste deel van de wijk niet in, dus alles gaat te voet. Vanaf het hoogste punt, de Süllberg op 75 meter, kijk je over de rivier tot ver stroomafwaarts; iets oostelijker ligt de Römischer Garten met hetzelfde uitzicht en zonder trappen.

De Elbphilharmonie

De concertzaal van de Zwitserse architecten Herzog en de Meuron opende in januari 2017 en staat boven op een pakhuis uit 1963, waarvan de bakstenen romp bewust is behouden. De bouw kostte uiteindelijk ongeveer 866 miljoen euro, terwijl bij het besluit met een fractie daarvan was gerekend. De grote zaal telt rond de 2.100 plaatsen en is bekleed met ruim 10.000 individueel gefreesde gipsvezelplaten die het geluid verstrooien. Het uitzichtterras Plaza op 37 meter is gratis toegankelijk met een tijdkaartje dat je bij de ingang of vooraf online haalt.

De Sint-Niklaaskerk als monument

De Nikolaikirche werd in juli 1943 tijdens Operatie Gomorrah, de zware bombardementen op de stad in de Tweede Wereldoorlog, grotendeels verwoest en is bewust als ruïne blijven staan. De toren van 147 meter bleef overeind en was tussen 1874 en 1876 het hoogste bouwwerk ter wereld. Een lift brengt je naar een platform op 76 meter; een kaartje kost rond de 6 euro. In de kelder is een tentoonstelling over de luchtoorlog, doorgaans van 10.00 tot 17.00 uur open.

De Deichtorhallen

De twee Deichtorhallen werden tussen 1911 en 1914 als markthallen gebouwd in staal en glas en zijn sinds 1989 tentoonstellingsruimte, samen ongeveer 6.000 vierkante meter. De noordelijke hal toont hedendaagse kunst, de zuidelijke richt zich op fotografie. Toegang kost rond de 12 euro per hal en ze zijn doorgaans van dinsdag tot en met zondag van 11.00 tot 18.00 uur open. Vanaf het hoofdstation is het vijf minuten lopen, net als naar de winkelstraat Mönckebergstraße.

Altona en de vismarkt

Altona hoorde tot 1864 bij Denemarken en daarna bij Pruisen, en werd pas in 1938 bij Hamburg gevoegd; Altona-Altstadt is nog altijd een eigen stadsdeel. Op het oude goederenstationterrein verrijst sinds enkele jaren een nieuwe wijk met duizenden woningen. Let op: de beroemde vismarkt aan de Elbe is er alleen op zondagochtend, van ongeveer 5.00 tot 9.30 uur en in de winter een uur later; wie na tienen komt treft lege kramen. In de aangrenzende vishal spelen dan livebands terwijl de handelaren afbouwen.