Fietsen en wandelen langs de kust en het Groene Hart

Zuid-Holland heeft een aaneengesloten kust van veertig kilometer en een leeg middengebied

Zuid-Holland heeft aan de westkant een duinenrij die vrijwel zonder onderbreking van de Nieuwe Waterweg bij Hoek van Holland tot voorbij Katwijk loopt, en in het midden een polderlandschap met veenweiden en plassen dat het Groene Hart heet. Dat zijn twee compleet verschillende fietsgebieden. Dit artikel behandelt beide, met afstanden, ondergrond, kosten en de wind waar je rekening mee moet houden.

Langs de kust ligt een doorgaand fietspad van veertig kilometer

Van Hoek van Holland tot voorbij Katwijk loopt een fietspad achter en door de duinen, grotendeels los van de autowegen, met strandopgangen om de paar kilometer; het maakt deel uit van de Noordzeeroute langs de hele Nederlandse kust. Fietsen kost niets; parkeren bij de strandopgangen 3 tot 8 euro per dag. Reken op tweeënhalf tot drie uur enkele reis. Er rijden trams en treinen langs de kust die fietsen meenemen, zodat je één richting kunt rijden en terug kunt reizen. Onderweg passeer je Scheveningen, Wassenaar en Noordwijk.

Voor de kust van het Westland ligt de Zandmotor uit 2011

Bij Ter Heijde in het Westland is in 2011 ruim twintig miljoen kubieke meter zand voor de kust gestort in de vorm van een haak: de Zandmotor, een proef om te zien of de zee dat zand vanzelf langs de kust zou verspreiden. Het gebied is gratis toegankelijk en dag en nacht open. Er is inmiddels een duinmeer ontstaan en er broeden vogels. Let op: er zijn geen paden of markeringen en het zand is los; te voet kom je er langzaam vooruit en met een gewone fiets nauwelijks.

De bollenvelden staan van eind maart tot half mei in bloei

Tussen de duinen en het binnenland ligt met de Bollenstreek rond Hillegom, Lisse, Sassenheim en Voorhout een strook zandgrond waar bloembollen worden geteeld. De bloei loopt van eind maart voor de vroege soorten tot half mei voor de late. Fietsen langs de velden kost niets. Let op: de velden zijn bedrijfsgrond. Ertussen gaan staan voor een foto beschadigt de bollen en levert boetes op; er staan hekken en borden. De Keukenhof in Lisse kost 20 tot 25 euro entree, werkt met tijdvakken en is maar acht weken per jaar open.

Bij de negentien molens van Kinderdijk staat het water in twee boezems

Bij Kinderdijk in het oosten staan negentien molens uit ongeveer 1740 bij elkaar in de polder, gebouwd om het water in twee stappen omhoog te malen naar twee boezems. Het geheel staat volgens de erfgoedorganisatie sinds 1997 op de werelderfgoedlijst. Toegang tot het gebied over het fietspad is gratis; een kaartje voor de bezoekmolens en de boot kost 18 tot 22 euro. Reken op drie uur. Kom voor tien uur of na vier uur, want tussen die tijden staan er bussen met dagbezoekers en is het smalle pad vol. Aan de overkant van de Lek ligt Krimpen en verderop het zilverstadje Schoonhoven.

In het veenweidegebied rijd je over dijken en steek je met pontjes over

Het Groene Hart bestaat uit smalle percelen tussen sloten, met wegen op de dijken langs de Hollandse IJssel, de Rijn en de veenstromen. Op tientallen plekken liggen kleine voetveren die fietsers overzetten, onder meer in de Krimpenerwaard en bij de Reeuwijkse en Nieuwkoopse Plassen. Een overtocht kost 1 tot 3 euro per persoon; de meeste pontjes varen van april tot oktober, doorgaans van negen tot zes. Reken op rondjes van 30 tot 50 kilometer vanuit Gouda, Woerden of Alphen. Die pontjes bepalen je route: is er geen pont, dan is de omweg langs de eerstvolgende brug al gauw 10 kilometer. Bij Krimpen ligt het Loetbos voor een korte wandeling.

In Voornes Duin loop je door bos in plaats van over zand

Op Voorne-Putten ten zuiden van de Nieuwe Waterweg ligt Voornes Duin, een duingebied waar de duinen zo oud zijn dat er bos op is gegroeid, met de Tenellaplas in een duinvallei. Toegang is gratis; parkeren kost 3 tot 6 euro per dag. Er lopen routes van 3 tot 10 kilometer vanaf Oostvoorne en Rockanje. Dit is het rustigste duingebied van de provincie, omdat er geen badplaats aan vastzit; op zomerse dagen staat het bij de noordelijker stranden vol en hier niet. Nog zuidelijker liggen op Goeree-Overflakkee de Westduinen bij Ouddorp en het Westhoofd.

De wind bepaalt hier meer dan het hoogteverschil

Er is in Zuid-Holland vrijwel geen hoogteverschil: het hoogste duin haalt enkele tientallen meters en de polders liggen onder zeeniveau. Wat je wel merkt is de wind, die aan de Noordzee vrijwel altijd uit het zuidwesten komt. Rijd langs de kust eerst naar het zuiden en met de wind mee terug, of andersom als het uit het noorden waait. Op een dag met windkracht 5 scheelt dat op 40 kilometer al gauw een uur. Neem regenkleding mee, want in de duinen is er nergens beschutting.

Praktisch

De provincie is met de trein overal binnen een uur bereikbaar en er zijn stations vlak bij de kust, het Groene Hart en Kinderdijk. Fietsen huren kost 10 tot 18 euro per dag bij de stations en in de kustplaatsen. April tot oktober geeft 12 tot 23 graden. Eind maart tot half mei is de bollentijd, met op zonnige weekenden volle wegen in de Bollenstreek. In juli en augustus zijn de kustplaatsen druk en zijn de strandparkeerplaatsen voor elf uur bezet; het Groene Hart blijft het hele jaar rustig. In Delft is de Prinsenhof een goede regenoptie.