Hordaland, thuis van Bergen en de iconische fjorden

Hordaland bestaat sinds 2020 niet meer als provincie

Op 1 januari 2020 is Hordaland samengevoegd met Sogn og Fjordane tot de provincie Vestland. De naam leeft voort als streeknaam voor het gebied rond Bergen en de fjorden ten zuiden en oosten daarvan. Dat is meer dan een formaliteit, want veel reisteksten schuiven fjorden die tientallen kilometers noordelijker liggen onder deze naam. Dit artikel behandelt wat er werkelijk in dit gebied ligt, met prijzen, afstanden en wandeltijden.

Bergen krijgt ruim 2.000 millimeter regen per jaar

Bergen telt ongeveer 290.000 inwoners en ligt ingeklemd tussen zeven bergen. Volgens het Noorse meteorologisch instituut valt er jaarlijks rond de 2.250 millimeter neerslag, verdeeld over ruim 200 dagen; dat is bijna drie keer zoveel als in Nederland. Neem dus een regenjas mee en plan geen dag die alleen buiten werkt. De houten pakhuizen van Bryggen aan de Vågen-haven, gebouwd in de tijd dat de Hanze hier zijn kantoor had, staan sinds 1979 op de UNESCO-werelderfgoedlijst en zijn gratis te bezichtigen; de stegen erachter zijn scheefgezakt en smal. Verderop staan de Bergenhus-vesting met de Håkonshallen uit de dertiende eeuw en de Rosenkrantztoren, en in de stad liggen de vier KODE-musea met werk van Edvard Munch, Picasso, Miró en de Noorse schilder Nikolai Astrup, plus het Akvariet.

Twee bergen boven de stad zijn met een baan bereikbaar

Vanaf het centrum brengt de Fløibanen je in acht minuten naar de Fløyen op 320 meter; aan de andere kant van de stad gaat de Ulriksbanen naar de Ulriken van 643 meter, de hoogste van de zeven. Een retour kost 15 tot 40 euro, afhankelijk van welke je neemt. Beide draaien het hele jaar, doorgaans van negen tot negen en in de winter korter. Je kunt ook lopen: naar de Fløyen is het 45 minuten klimmen over een verhard pad, en dat scheelt het hele kaartje. Tussen beide toppen loopt de Vidden-route over de kale hoogvlakte, 13 kilometer in vier tot vijf uur, waar bij slecht zicht elk jaar mensen verdwalen.

De Hardangerfjord is 179 kilometer lang

De Hardangerfjord snijdt 179 kilometer het binnenland in en is daarmee een van de langste fjorden ter wereld. Aan de oevers liggen boomgaarden; volgens de landbouwvoorlichting komt een groot deel van het Noorse fruit hiervandaan, en er wordt cider van gemaakt met een beschermde herkomstnaam. De bloesem valt eind april en begin mei en dat is het mooiste moment om er te zijn. Rondvaarten kosten 40 tot 80 euro en duren twee tot vier uur. Met de auto rijd je er in anderhalf uur vanuit Bergen heen, deels door tunnels van kilometers lang. In Norheimsund stort de Steinsdalsfossen naast de weg en kun je achter het gordijn water door lopen, gratis; in Rosendal staat met het Baroniet het kleinste landgoed van Scandinavië dat ooit een barones had, met een tuin die enkele euro's entree vraagt.

Trolltunga is een dagtocht van tien uur

Boven het Ringedalsvatnet-meer bij Odda steekt Trolltunga als een vlakke rotsplaat uit de wand, op ongeveer 700 meter boven het water. De tocht ernaartoe is 28 kilometer heen en terug met 800 meter hoogteverschil. Reken op tien tot twaalf uur lopen. Parkeren bij Skjeggedal kost 500 tot 600 kronen per dag en er rijdt een shuttlebus die het eerste steile stuk afsnijdt. Het seizoen loopt van half juni tot half september. Let op dat de reddingsdienst hier elk jaar tientallen mensen weghaalt die de afstand hebben onderschat of die in sneakers vertrokken; buiten het seizoen ligt er sneeuw en is de route alleen met gids verantwoord.

De Folgefonna is de op twee na grootste gletsjer van het vasteland

Op het schiereiland tussen twee armen van de Hardangerfjord ligt de Folgefonna-gletsjer van ruim 200 vierkante kilometer, sinds 2005 beschermd als Nationaal Park. Alleen de Jostedalsbreen en de Vestre Svartisen verder naar het noorden zijn groter. Er is een zomerskicentrum en er zijn begeleide gletsjerwandelingen. Een begeleide tocht kost 90 tot 150 euro per persoon en duurt drie tot vijf uur, met doorgaans een minimumleeftijd van twaalf jaar. Let op dat het ijs zonder gids op gaan levensgevaarlijk is, want spleten liggen onder verse sneeuw verborgen. Vanaf de weg is de gletsjertong ook gratis te zien.

De Vøringsfossen stort 182 meter het Måbødalen in

Waar de weg vanuit het Måbødalen naar de Hardangervidda omhoog klimt, stort de Vøringsfossen 182 meter een kloof in. Sinds 2020 ligt er een trappenbrug over de kloof waarmee je de val van beide kanten ziet. Toegang en parkeren zijn gratis en het terrein is dag en nacht open. Let op dat er niet langs alle randen een hek staat en dat het gesteente nat en glad is; hier zijn bezoekers verongelukt. Blijf op de aangelegde platforms en houd kinderen bij de hand. Vanuit Bergen is het 150 kilometer en tweeënhalf uur rijden.

De Flåmsbana vertrekt buiten dit gebied

De veelgenoemde Flåmsbana, die van Flåm aan de Aurlandsfjord in een uur naar Myrdal op 867 meter klimt, en Gudvangen aan de Nærøyfjord met het vikingdorp Njardarheimr liggen in het voormalige Sogn og Fjordane, ruim 100 kilometer van Bergen. Hetzelfde geldt voor Selja en Selje met de kloosterruïne van Sunniva, die nog veel verder noordelijk liggen. Dat is geen bezwaar, wel iets om te weten bij het plannen: reken op tweeënhalf uur rijden of een treinrit met overstap in Voss, dat wel in deze streek ligt en zelf het startpunt is voor de bergen van Stølsheimen. Wie het bij Hordaland houdt, heeft aan de Hardangerfjord, de Folgefonna en de eilanden voor de kust, zoals Fedje, genoeg voor een week.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer anderhalf uur rechtstreeks op de luchthaven van Bergen, die 20 kilometer buiten het centrum ligt. Noorwegen betaalt met kronen, vrijwel altijd met de kaart, en het prijspeil ligt duidelijk hoger dan hier: reken op 12 tot 15 euro voor een eenvoudige lunch. Juni tot augustus geeft 15 tot 20 graden en licht tot na elven 's avonds. Mei en september zijn rustiger en goedkoper, met kans op meer regen. Van november tot maart is het 0 tot 5 graden en zijn veel bergwegen dicht. Noorderlicht is op deze breedte zeldzaam, dus dat is geen reden om hier in de winter te komen; daarvoor moet je veel verder noordelijk zijn.