Noorderlicht en middernachtzon op de Lofoten

De Lofoten liggen op 68 graden noorderbreedte

De eilandengroep ligt ruim 200 kilometer boven de poolcirkel. Dat levert twee uitersten op: in de zomer gaat de zon wekenlang niet onder, in de winter komt hij wekenlang niet op. Beide zijn een reden om te komen, maar niet in hetzelfde seizoen. Dit artikel behandelt allebei, met data, kansen, prijzen en de praktische kant van reizen in het donker.

De zon gaat van eind mei tot half juli niet onder

Van ongeveer 26 mei tot 17 juli blijft de zon boven de horizon. Rond middernacht staat hij laag boven zee en kleurt het landschap oranje, om daarna weer te stijgen zonder ondergegaan te zijn. Er zijn geen kosten aan verbonden. Praktisch: neem een slaapmasker mee, want de meeste accommodaties hebben geen verduistering. Plan uw wandelingen 's avonds: tussen tien uur 's avonds en twee uur 's nachts is het licht op zijn mooist en zijn de paden leeg.

Het noorderlichtseizoen loopt van eind september tot half april

Voor noorderlicht is duisternis nodig, en die is er hier van eind september tot half april. De verschijnselen zelf zijn er het hele jaar; in de zomer ziet u ze alleen niet. Er zijn geen kosten om zelf te kijken. Een tocht met een gids die naar een gat in de bewolking rijdt, kost 1.200 tot 2.000 kronen per persoon en duurt vier tot zes uur. Let op: het probleem hier is niet de activiteit maar de bewolking; reken op meerdere nachten proberen.

Reken op minstens vier nachten als u het licht wilt zien

Deze eilanden liggen midden in de Noorse Zee en krijgen veel bewolking en neerslag. Volgens het meteorologisch instituut zijn er in de wintermaanden gemiddeld maar enkele volledig heldere nachten per maand. Praktisch: wie drie nachten boekt, heeft een reële kans het niet te zien; reken op 1.500 tot 3.000 kronen per nacht in het hoogseizoen. Wie een week blijft, ziet het vrijwel zeker een keer. Aanbieders die garanties geven, bedoelen doorgaans een gratis tweede poging en geen geld terug; die tochten vertrekken rond acht uur 's avonds en komen na middernacht terug.

De bekendste fotoplekken zijn stranden aan de noordwestkust

De meest gefotografeerde plekken zijn drie witte stranden aan de noordwestkant en het vissersdorp in het zuidwesten met de rode huizen tegen de bergwand. Toegang is gratis; parkeren kost bij de bekendste stranden 100 tot 200 kronen per dag, ook 's nachts, en vanaf de grootste plaats rijdt u er in een uur heen over 50 kilometer. Let op: er staan in het seizoen tientallen fotografen op dezelfde plek en de parkeerplaatsen zijn klein. Neem een zaklamp met rood licht mee en richt die niet op andermans opnames.

In de winter is het maar enkele uren schemerlicht

Van begin december tot begin januari komt de zon hier niet boven de horizon. Tussen ongeveer tien uur 's ochtends en twee uur 's middags is er blauw schemerlicht, en dat is het. Praktisch: plan uw autoritten en wandelingen in dat venster. Buiten die uren rijdt u in het donker over smalle wegen zonder verlichting. Winterbanden met spijkers zijn verplicht en zitten op huurauto's; bij storm worden bergpassen en bruggen afgesloten, soms voor een dag.

Het is hier milder dan de breedtegraad doet vermoeden

Door een warme zeestroom langs de kust ligt de gemiddelde januaritemperatuur rond het vriespunt, terwijl het op dezelfde breedte in Canada twintig graden kouder is; in juli ligt het gemiddelde op 12 graden. Dat betekent niet dat het aangenaam is: de combinatie van vier graden, 1.000 tot 1.500 millimeter neerslag per jaar en harde wind voelt kouder dan droge vorst. Neem waterdichte kleding en meerdere lagen mee. In de zomer is het 10 tot 17 graden, ook 's nachts, dus voor de middernachtzon hebt u een jas nodig.

Overnachten gebeurt hier vaak in oude vissershuisjes

Langs de kust staan houten huisjes op palen boven het water die oorspronkelijk als seizoensonderkomen voor vissers dienden en die nu worden verhuurd. Een huisje kost 1.500 tot 3.500 kronen per nacht, afhankelijk van seizoen en grootte. Reserveer maanden vooruit voor juni tot augustus en voor de noorderlichtmaanden februari en maart. Buiten die periodes is het aanbod ruim en zijn de prijzen aanzienlijk lager.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u via Oslo naar een van de regionale luchthavens, samen vijf tot zeven uur; er is ook een nachtboot langs de kust. Noorwegen betaalt met kronen en vrijwel uitsluitend met de kaart; het prijspeil ligt fors boven het Nederlandse. Juni tot half juli geeft de middernachtzon met 10 tot 17 graden. Eind september tot half april is het noorderlichtseizoen, met de beste combinatie van donkerte en begaanbare wegen in februari en maart. December en januari zijn het donkerst en het lastigst om rond te reizen.