Noorderlicht, fjorden en eilandhoppen in Nordland boven de poolcirkel

Nordland is vijfhonderd kilometer lang en op één punt zes kilometer breed

Deze provincie strekt zich uit over ongeveer 38.000 vierkante kilometer en telt rond de 240.000 inwoners. Op de smalste plek, bij de ertshaven in het noorden, ligt de Zweedse grens op nog geen 6 kilometer van het fjord. De poolcirkel loopt er dwars doorheen op 66 graden en 33 minuten. Dat bepaalt het hele jaar: in de zomer gaat de zon wekenlang niet onder, in de winter komt hij nauwelijks op. Dit artikel behandelt de fjorden, de eilanden en de lichtverschijnselen, met prijzen, vaartijden en afstanden.

Bij Bodø stroomt de sterkste getijdenstroom ter wereld

Vier keer per etmaal wordt er volgens de kustautoriteit rond de 400 miljoen kubieke meter water door een zeestraat van 150 meter breed geperst, met snelheden tot ongeveer 40 kilometer per uur en draaikolken van meters doorsnede. Kijken vanaf de brug is gratis en kan dag en nacht; het gebeurt ongeveer om de zes uur, dus kijk de getijtafel na voordat u rijdt. Vanaf de stad is het 33 kilometer, een half uur. Boottochten met een rubberboot de stroom in kosten 900 tot 1.400 kronen en gaan van mei tot september.

De op een na grootste gletsjer van het land ligt aan een fjord

Zuidelijk in de provincie loopt een ijskap van ruim 350 vierkante kilometer tot vlak bij zeeniveau. U vaart met een bootje het fjord over en loopt daarna ongeveer 3 kilometer naar de ijstong. De overtocht kost rond de 250 kronen retour en vaart van juni tot september enkele keren per dag. Toegang tot het gebied is gratis. Let op: het ijs is de afgelopen decennia honderden meters teruggetrokken en het pad naar het front wordt elk jaar langer. Op het ijs zelf komt u alleen met een gids, en dat kost rond de 1.500 kronen.

De eilandengroepen in het westen zijn met bruggen verbonden

De twee bekende eilandengroepen liggen achter elkaar en zijn onderling met bruggen en korte veerdiensten aan elkaar geknoopt, waardoor u er met een auto doorheen kunt rijden zonder telkens over te steken. Vanaf Bodø vaart de veerboot in ongeveer 3 uur en 15 minuten naar de zuidpunt; met de auto kost dat 600 tot 900 kronen. Reken op vier dagen om beide groepen te zien. In juli zijn de veerboten met auto vol; reserveer of kom voor 7.00 uur aan de kade.

De vissersdorpen draaien om stokvis die aan rekken droogt

Van februari tot mei hangt hier kabeljauw aan houten rekken van 4 tot 5 meter hoog te drogen in de buitenlucht, zonder zout, om daarna vooral naar Italië en Nigeria te worden uitgevoerd. De vis blijft tot in juni hangen. Kijken kost niets en de rekken staan dag en nacht langs de weg. Reken erop dat het ruikt; dat is geen bijzaak maar de hoofdzaak van deze dorpen. De rode houten huisjes op palen die u overal ziet, waren vissersonderkomens en zijn nu vakantiehuizen. Buiten het visseizoen staan de rekken leeg en oogt hetzelfde dorp heel anders.

Het noorderlicht ziet u van september tot april, en niet in de zomer

De poolcirkel loopt hier door, dus er is voldoende donkerte van eind augustus tot half april. In juni en juli is het 's nachts licht en is het licht principieel niet te zien, ook al wordt het jaarrond aangeboden. Kijken kost niets als u zelf de stad uit rijdt; begeleide tochten kosten 1.200 tot 1.800 kronen. Let op de bewolking: dat is hier het echte probleem, niet de activiteit van de zon. Reken op meerdere avonden proberen en boek geen reis van drie nachten met dit als enige doel.

De middernachtzon staat hier ruim een maand boven de horizon

Op de hoogte van Bodø komt de zon van begin juni tot begin juli niet onder; verder noordelijk in de provincie duurt die periode enkele weken langer. In diezelfde tijd is het in de winter enkele weken achtereen schemerdonker. Dat betekent praktisch dat u midden in de nacht kunt wandelen en varen, maar ook dat slapen lastig is. Neem een slaapmasker mee, want de gordijnen in vakantiehuizen zijn zelden verduisterend. Kabelbanen en uitzichtpunten hebben in die weken verlengde openingstijden, soms tot 1.00 uur.

De handelspost aan de kust is negentiende-eeuws en niet Samisch

Veertig kilometer ten noorden van Bodø ligt een bewaard gebleven handelsplaats met vijftien houten gebouwen uit de negentiende eeuw, waar vissers hun vangst ruilden tegen meel, koffie en gereedschap. Entree tot de gebouwen kost rond de 150 kronen en het is van juni tot augustus dagelijks open van 11.00 tot 17.00 uur. Buiten kunt u het hele jaar rondlopen. Let op: dit is een Noorse koopmansgeschiedenis en geen Samisch erfgoed; de Samische geschiedenis van deze provincie vindt u in het binnenland, niet hier aan de kust.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u met een overstap in Oslo in ongeveer vier uur naar Bodø. Noorwegen betaalt met kronen, niet met euro's, en vrijwel alles gaat met de kaart. Eten is duur: een eenvoudige maaltijd kost 250 tot 400 kronen. Bodø was in 2024 culturele hoofdstad van Europa, de eerste stad boven de poolcirkel met die titel. Juni tot augustus geeft 12 tot 20 graden en het is dan licht. September tot maart is het min 5 tot 5 graden, met wind die het kouder laat aanvoelen. De kustveerboten varen het hele jaar, maar kleinere verbindingen schrappen in de winter afvaarten.