Bezoek Tønsberg, Horten en het Midgard Historisch Centrum

Tønsberg, Horten en Borre liggen binnen een half uur van elkaar

Vestfold ligt aan de westkant van de Oslofjord, ongeveer 100 kilometer ten zuiden van Oslo. Tønsberg is de grootste plaats met rond de 60.000 inwoners, Horten telt er zo'n 28.000 en daartussenin ligt Borre. Van Tønsberg naar Horten is het 20 kilometer over de doorgaande weg, en Borre ligt daar precies tussenin. Je kunt de drie in één dag doen, maar dan haast je je langs vier musea; twee dagen is realistischer.

Tønsberg geldt als de oudste stad van Noorwegen

Tønsberg wordt in de koningssaga's van Snorri Sturluson genoemd als bestaand voor 871, en op grond daarvan noemt de stad zich de oudste van het land. Historici zetten daar vraagtekens bij, omdat Snorri drie eeuwen later schreef. Zeker is wel dat hier in de dertiende eeuw de belangrijkste vesting van Noorwegen stond. Het centrum is compact: van het station tot de haven loop je in tien minuten.

Op de Slottsfjellet staat de ruïne van een koningsvesting

De Slottsfjellet is een rotsheuvel van ongeveer 63 meter boven het centrum, waar Tunsberghus stond, in de dertiende eeuw de grootste vesting van Noorwegen. In 1503 werd hij in brand gestoken en daarna nooit herbouwd; wat er ligt zijn muurresten en funderingen, verspreid over het plateau. In 1888 kwam er de bakstenen uitkijktoren bij, die je in het zomerseizoen kunt beklimmen voor een paar tientallen kronen. Vanaf het plateau kijk je over de stad en de fjord; de klim vanaf de voet duurt een kwartier over trappen.

Het Slottsfjellsmuseum heeft een eigen vikingschip

Aan de voet van de heuvel staat het Slottsfjellsmuseum, waar het Klåstadschip ligt: een handelsschip dat in 1893 bij Larvik werd gevonden en rond het jaar 1000 wordt gedateerd. Het museum gaat verder over de vesting, over walvisvaart vanuit Vestfold en heeft een compleet skelet van een blauwe vinvis. Toegang kost rond de 120 kronen, omgerekend zo'n 10 euro. Het museum is in de zomer dagelijks open en de rest van het jaar beperkter, doorgaans van dinsdag tot en met zondag.

Het Osebergschip is hier gevonden maar staat in Oslo

Het Osebergschip werd in 1904 opgegraven bij Slagen, een paar kilometer buiten Tønsberg, uit een grafheuvel met twee vrouwen erin; het schip dateert van ongeveer 820. Let op: het origineel staat in Oslo en niet hier, dus wie ervoor komt moet naar de hoofdstad. In de haven van Tønsberg ligt wel de Saga Oseberg, een varende kopie die in 2012 te water ging en die in het zomerseizoen korte tochten maakt. De grafheuvel zelf ligt er nog, met een informatiebord en zonder entree.

Haugar is tegelijk kunstmuseum en grafheuvel

Het Haugar Vestfold Kunstmuseum staat op de Møllebakken in Tønsberg, op de plek waar volgens de overlevering twee zonen van koning Harald Schoonhaar begraven liggen; de twee heuvels liggen naast het gebouw in het gras. Binnen hangt moderne en hedendaagse kunst in wisselende tentoonstellingen. Toegang kost rond de 100 kronen en het museum is op maandag gesloten. Reken op een uur.

Karljohansvern in Horten was tweehonderd jaar marinebasis

Horten kreeg in 1818 de marinewerf Karljohansvern, en daaromheen groeide de stad. Het terrein ligt aan de fjord, met kazernes, magazijnen en een droogdok uit de negentiende eeuw die er nog staan, tegenwoordig als museumkwartier en woonwijk. Je loopt er vrij rond en het is er ook buiten de openingstijden van de musea aardig. Vanaf het centrum van Horten is het een kilometer.

Het Marinemuseum bewaart de eerste onderzeeboot van het land

Het Marinemuseum op Karljohansvern werd in 1853 opgericht en geldt volgens het museum zelf als het oudste marinemuseum ter wereld. Binnen staan modellen, wapens en de Kobben, de eerste Noorse onderzeeboot uit 1909, die op het droge te bezichtigen is. Toegang is gratis en het museum is doorgaans van dinsdag tot en met zondag open, in de zomer dagelijks. Reken op een uur tot anderhalf.

Het Preus Fotomuseum zit in een oud graanmagazijn

Het Preus Fotomuseum is het nationale fotomuseum van Noorwegen en zit sinds 2001 in een verbouwd marinemagazijn op hetzelfde terrein. De collectie beslaat de hele geschiedenis van de fotografie, van camera obscura tot digitale beelden, met wisselende tentoonstellingen op de bovenverdiepingen. Toegang kost rond de 100 kronen en het museum is op maandag gesloten. Er is een bibliotheek met fotoboeken die vrij toegankelijk is.

Midgard vertelt de vikingtijd bij de grafheuvels zelf

Het Midgard vikingcentrum in Borre opende in 2000 en staat naast het grafveld waar het over gaat. Binnen zie je vondsten, kaarten en de verhalen over Odin, Thor en Freyja waarmee de bewoners hun wereld verklaarden. In 2013 kwam er de Gildehal bij, een herbouwde koningshal van 40 meter lang op de plek waar de fundering van het origineel is opgegraven. Toegang kost rond de 150 kronen; de hal is alleen met een rondleiding of tijdens evenementen te bezoeken.

De grafheuvels van Borre zijn de grootste verzameling van Noord-Europa

In het Borrepark liggen zeven grote grafheuvels en een steenhoop uit de zevende tot de tiende eeuw, plus enkele tientallen kleinere; volgens de beheerders is het de grootste concentratie monumentale grafheuvels van Noord-Europa. De grootste is rond de 45 meter breed. In 1932 werd het gebied het eerste nationale park van Noorwegen. Het park is vrij toegankelijk, dag en nacht, en er loopt een pad van ongeveer 2 kilometer langs de heuvels en de kust.

Praktisch bij een bezoek

Vanaf Oslo rijd je in ruim een uur naar Tønsberg en met de trein duurt het ongeveer even lang. Vanuit Horten vaart elk half uur de veerboot naar Moss aan de overkant van de fjord, een overtocht van rond de 30 minuten. Betalen gaat in Noorse kronen en vrijwel overal met de kaart. De musea draaien op zomeruren van eind juni tot half augustus; buiten die periode zijn de openingstijden korter en is de Gildehal vaak dicht, dus kijk vooraf.