Groot-Polen, bakermat van de Poolse staat

De route langs de eerste Poolse burchten loopt door twee provincies

De historische route die aan het ontstaan van de Poolse staat is gewijd, begint in deze provincie maar loopt door tot in de buurprovincie ten noordoosten. Twee bekende stops, de nagebouwde ijzertijdnederzetting en het stadje aan het meer met de muizentoren, liggen daar en dus niet hier. Wat hier wel ligt, zijn de burchten en kerken van de dynastie die het land in de tiende eeuw stichtte. Dit artikel behandelt die plekken, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

In de eerste hoofdstad hangen bronzen deuren uit omstreeks 1175

Vijftig kilometer ten oosten van de provinciehoofdstad ligt de plaats waar de eerste vijf Poolse koningen zijn gekroond. In de kathedraal hangt een paar bronzen deuren uit ongeveer 1175, met achttien reliëfs over het leven van een missionaris die in 997 werd gedood. De kathedraal is gratis; de deuren, de crypte en de toren kosten samen rond de 20 zloty en zijn van maandag tot zaterdag open van 9.00 tot 17.00 uur en op zondagmiddag. Reken op anderhalf uur. Dit is het belangrijkste romaanse bronswerk van het land.

Op een eiland in een meer liggen de resten van een paleis met doopbekkens

Twintig kilometer westelijker ligt in een meer een eiland met de fundamenten van een tiende-eeuws paleis en twee gemetselde bekkens die als doopvont gediend kunnen hebben. Een deel van de onderzoekers houdt het erop dat de doop van 966 hier plaatsvond. Entree tot het eiland kost rond de 15 zloty inclusief het pontje; het museum aan de oever is van dinsdag tot zondag open van 9.00 tot 17.00 uur. Reken op twee uur. Let op: het pontje vaart bij harde wind niet en dan blijft het bij het museum aan de wal.

Bij Giecz staat een van de best bewaarde aarden wallen

Tussen de twee bovengenoemde plaatsen ligt een vroegere burchtwal die nog meters hoog is, met daarbinnen de fundering van een nooit afgebouwde stenen kerk uit de elfde eeuw. Entree kost enkele zloty en het is van dinsdag tot zondag open van 9.00 tot 16.00 uur. Reken op een uur. Er komen vrijwel geen bezoekers, wat het geschikt maakt voor wie de rijen elders wil ontlopen. Vanaf de provinciehoofdstad rijdt u er 45 kilometer heen, drie kwartier.

De opstand van 1918 is de enige geslaagde Poolse opstand geweest

Op 27 december 1918 begon in de provinciehoofdstad een gewapende opstand tegen het Duitse bestuur die binnen twee maanden vrijwel de hele provincie in Poolse handen bracht. Het is de enige grote Poolse opstand die zijn doel bereikte. Er is een museum over gewijd, met entree van rond de 20 zloty, van dinsdag tot zondag open van 10.00 tot 18.00 uur. Reken op twee uur. Dat deze streek pas in 1919 bij Polen kwam en daarvoor ruim honderd jaar Pruisisch was, verklaart de Duitse bouwstijl in veel dorpen.

Bij een paleis ten zuiden staan eiken van meer dan duizend jaar

Twintig kilometer ten zuiden van de hoofdstad staat een barok landhuis met daarachter een uiterwaard met honderden oude eiken, waarvan de drie dikste volgens de bosbeheerder op meer dan duizend jaar worden geschat; hun stamomtrek is negen meter of meer. Het park met de eiken is gratis en dag en nacht toegankelijk; het paleis en de schilderijengalerij kosten rond de 25 zloty, van dinsdag tot zondag van 10.00 tot 16.00 uur. Reken op drie uur. De wandeling naar de eiken is 2 kilometer over een vlak pad.

Het kasteel aan het meer ernaast heeft een boomtuin van veertig hectare

Vijf kilometer verderop staat een neogotisch kasteel aan een meer, met een arboretum van ongeveer 40 hectare waarin sinds 1826 bomen uit de hele wereld zijn geplant; er staan er ruim drieduizend soorten en variëteiten. Het kasteel kost rond de 25 zloty en het arboretum rond de 12 zloty; beide zijn van dinsdag tot zondag open, het park van 9.00 tot 18.00 uur. Reken op drie uur voor beide. In april en mei bloeien de magnolia's en de rododendrons, en dat is met afstand de mooiste tijd.

Het merengebied in het midden is het uitloopgebied van de stad

Ten zuiden van de provinciehoofdstad ligt een keten van meren met bossen eromheen, aangewezen als landschapspark. Het is vlak en er lopen fiets- en wandelroutes van tientallen kilometers. Toegang is gratis; parkeren bij de startpunten kost enkele zloty. Er zijn strandjes met kleedhokjes waar in juli en augustus toezicht is; het water haalt dan 20 tot 23 graden. Met de voorstadstrein bent u er in een half uur vanaf de hoofdstad, en fietsen mogen mee.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer anderhalf uur op de provinciehoofdstad, of u rijdt in zeven uur. Polen betaalt met de zloty en niet met de euro; pinnen kan overal. Voor de historische route hebt u een auto nodig; de plekken liggen 20 tot 50 kilometer uit elkaar en er rijden enkele bussen per dag. Let op: vrijwel alle musea zijn op maandag gesloten en sluiten buiten het seizoen al om 15.00 of 16.00 uur. Mei tot september geeft 18 tot 26 graden.