Bezoek Gdańsk, Sopot en de Oostzeekust

Gdańsk, Sopot en Gdynia vormen samen één stedelijk gebied

Aan de Poolse Oostzeekust liggen drie plaatsen tegen elkaar aan: de oude Hanzestad Gdańsk met een herbouwde binnenstad, de badplaats Sopot met haar pier en de moderne havenstad Gdynia. Samen tellen ze ongeveer 750.000 inwoners en heten ze Trójmiasto, de Drie Steden. Tussen alle drie rijdt om de tien minuten een stoptrein, en een rit kost enkele złoty. Dit artikel behandelt de drie plus de Oostzeekust ernaast, met entreeprijzen, openingstijden en reistijden.

De binnenstad van Gdańsk is na 1945 vrijwel volledig herbouwd

De oude stad van Gdańsk is in maart 1945 voor het grootste deel verwoest en daarna decennialang teruggebouwd naar zeventiende-eeuwse voorbeelden, van de Gouden Poort via de Lange Markt met het Artushof en de Neptunusfontein tot de Kraanpoort aan de Motława. Rondlopen kost niets. De Mariakerk geldt volgens de erfgoeddienst als de grootste bakstenen kerk ter wereld; de toren van 78 meter beklimmen kost rond de 20 złoty en gaat over 409 treden. Reken op een halve dag voor het centrum en trek schoenen aan die tegen kasseien kunnen.

De Tweede Wereldoorlog begon op Westerplatte, 6 kilometer verderop

Op het schiereiland Westerplatte bij de havenmond opende het Duitse oorlogsschip Schleswig-Holstein op 1 september 1939 het vuur op het Poolse munitiedepot; dat geldt als het begin van de oorlog in Europa. Er staan nu het Westerplatte-monument en de resten van de kazerne. Het terrein is gratis toegankelijk, dag en nacht. Vanaf het centrum vaart in het seizoen een boot in een uur heen, of je neemt de bus in twintig minuten. In de stad staan daarnaast het Museum van de Tweede Wereldoorlog en het Europees Solidariteitscentrum bij de oude scheepswerf; entree kost 30 tot 40 złoty per stuk.

De houten pier van Sopot is 511 meter lang

Sopot ligt tussen beide steden in en heeft een houten pier van ruim 511 meter die de Baai van Gdańsk in steekt, de langste houten pier van Europa. Aan de voet ligt de boulevard en erachter de winkelstraat Bohaterów Monte Cassino met het scheve Krzywy Domek uit 2004. Toegang tot de pier kost in de zomermaanden 10 tot 15 złoty en is buiten het seizoen gratis. Het strand is breed en van zand, en het water haalt in juli en augustus 18 tot 21 graden. Let op: in het hoogseizoen is dit een van de drukste stranden van Polen en liggen de handdoeken dicht op elkaar.

Het kasteel van Malbork beslaat 21 hectare

Zestig kilometer landinwaarts staat aan de Nogat het kasteel van Malbork, de burcht van de Teutoonse Orde van ongeveer 21 hectare. Het geldt als de grootste bakstenen burcht ter wereld en staat sinds 1997 op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Entree kost rond de 80 złoty inclusief audiotour; het is dagelijks open, in de zomer van negen tot acht en in de winter korter. Reken op drie tot vier uur, want het complex bestaat uit drie aan elkaar gebouwde burchten met de Grote Eetzaal en de kapittelzaal als hoogtepunten. Met de trein ben je er in vijftig minuten, met de auto in een uur.

In het Słowiński Nationaal Park schuiven de duinen nog steeds

Ruim 100 kilometer westwaarts, tussen Łeba en het Łebsko-meer, ligt het Słowiński Nationaal Park met kale stuifduinen die door de wind landinwaarts schuiven, enkele meters per jaar. De Łącka Góra is met ongeveer 42 meter de hoogste; onder het zand liggen hele bossen bedolven. Entree kost rond de 10 złoty. Vanaf de parkeerplaats bij Rąbka is het 3 tot 5 kilometer lopen naar de grote duin; er rijdt ook een elektrisch treintje en je kunt er een fiets huren. Het is er kaal en er is geen schaduw, dus neem water en een pet mee. Vanaf Gdańsk is het twee uur rijden. Verderop langs de kust liggen de vuurtorens van Stilo en Rozewie, de laatste op het noordelijkste punt van Polen.

Het schiereiland Hel is 35 kilometer lang en plaatselijk 100 meter breed

Vanaf de kust bij Władysławowo steekt de zandtong Hel 35 kilometer de Baltische Zee in. Op het smalste stuk, bij Kuźnica, is hij nog geen 200 meter breed en plaatselijk zelfs rond de 100 meter: aan de ene kant de open zee, aan de andere kant de baai. Aan de punt zit het Fokarium, een opvangcentrum voor grijze zeehonden van de universiteit van Gdańsk, met voedertijden rond elf en twee uur; entree kost rond de 15 złoty en het is dagelijks open. De veerboot vanaf Gdańsk duurt anderhalf uur en kost 60 tot 80 złoty retour. In juli staat de weg erheen op zaterdag urenlang vast, dus neem dan de boot of de trein. Aan de baaikant ligt het oude vissersstadje Puck.

Na een noordwesterstorm spoelt hier barnsteen aan

Deze Pommerse kust is een van de belangrijkste vindplaatsen van barnsteen ter wereld: versteend hars van veertig tot vijftig miljoen jaar oud, dat bij storm uit de zeebodem loskomt en op het strand belandt. Zoeken is gratis en toegestaan; de vondsten zijn meestal stukjes van enkele millimeters, tussen het wier op de vloedlijn. In Gdańsk staat de Mariacka-straat vol barnsteenwinkels waar bewerkte stukken 50 tot 500 złoty kosten, en zit het barnsteenmuseum sinds 2021 in de Grote Molen en niet meer in de oude gevangenistoren, zoals oudere gidsen nog schrijven. Let op: goedkope kraampjes verkopen kunsthars als barnsteen, dus koop bij een winkel met een certificaat.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer twee uur rechtstreeks op Gdańsk; de luchthaven ligt 12 kilometer van het centrum en er rijdt een trein. Polen betaalt met de złoty en niet met de euro: pinnen kan overal, maar je rekent in een andere munt dan je gewend bent. Juni tot augustus geeft 20 tot 26 graden en is het strandseizoen; mei en september zijn aangenaam en veel rustiger. Van november tot maart is het 0 tot 5 graden met veel wind, en dan is dit een stedentrip en geen kustbestemming. Het prijspeil ligt duidelijk onder het Nederlandse: een hoofdgerecht kost 40 tot 70 złoty. Wie de hele Oostzeekust wil zien, rijdt westwaarts langs Ustka en Kołobrzeg naar Szczecin aan de Oder, met het Kasteel van de Hertogen van Pommeren.