Bezoek Szczecin en relax aan de Baltische Zee

Szczecin ligt dichter bij Berlijn dan bij Warschau

De stad in de uiterste noordwesthoek van Polen telt ongeveer 390.000 inwoners en ligt op zo'n 130 kilometer van Berlijn, tegen 520 van Warschau. Ze was tot 1945 Duits en heette Stettin, en dat is nog altijd zichtbaar in de opzet: brede lanen die als een ster op ronde pleinen als de Plac Grunwaldzki uitkomen, naar Parijs' voorbeeld aangelegd. Dit artikel behandelt de stad en de kust erachter, met afstanden en prijzen in zloty.

Het slot van de hertogen is grotendeels herbouwd

Het kasteel van de hertogen van Pommeren gaat terug tot de 14e eeuw en was de zetel van de Griffioenen, het geslacht dat hier tot 1637 heerste. In 1944 werd het bij bombardementen vrijwel volledig verwoest en daarna in renaissancevorm herbouwd; de wijk Podzamcze eronder is pas na 2000 weer volgebouwd met gevels in oude stijl. De binnenhof is vrij toegankelijk en er zit een museum, een theater en een uitkijktoren; die toren kost enkele euro's en geeft zicht over de stad en de rivier. In de kelders liggen de sarcofagen van de hertogen. Reken op anderhalf uur.

De terrassen aan de rivier zijn het visitekaartje

Langs de Oder ligt de Wały Chrobrego, een promenade van ongeveer 500 meter op een verhoging, met trappen, fonteinen en monumentale gebouwen erachter; ze werd rond 1900 aangelegd toen de stad als Duitse havenstad groeide. Van bovenaf kijk je over de rivier en de haven. Het is de plek waar de stad zich verzamelt bij mooi weer, en aan het uiteinde staat de Filharmonia uit 2014, met een wit, hoekig dak, die in 2015 de Mies van der Rohe-prijs voor Europese architectuur kreeg. Beide zijn gratis te bekijken; een concert kost 15 tot 40 euro.

De kathedraaltoren geeft het beste uitzicht

De Sint-Jacobskathedraal is met ongeveer 110 meter een van de hoogste kerken van Polen. Er is een lift naar een uitkijkplatform op ruim 50 meter, voor enkele euro's. Vanaf daar zie je hoe de stad is opgezet en hoe groen ze is: Szczecin heeft ongeveer een kwart van zijn oppervlak als park of bos, wat volgens de gemeente tot de hoogste aandelen van het land hoort. Het Park Kasprowicza rond het meer Jezioro Rusałka heeft het rosarium Różanka met duizenden rozen, en ernaast ligt de open vlakte Jasne Błonia met twee rijen platanen.

De kust ligt op een uur rijden

Ten noorden van de stad begint de Oostzeekust met brede zandstranden die tientallen kilometers doorlopen. Międzyzdroje op het eiland Wolin is de bekendste badplaats, met een pier van ruim 350 meter en een strandpromenade; Kołobrzeg verder oostelijk is de grootste en heeft er een kuurtraditie bij. Świnoujście verderop ligt op het eiland Usedom, op de grens met Duitsland: je kunt er over het strand de grens overlopen naar Ahlbeck en Heringsdorf. De vuurtoren daar is met bijna 65 meter de hoogste aan de Oostzee en te beklimmen voor een paar euro. Het water haalt in juli en augustus rond de 19 tot 20 graden.

Wolin heeft kliffen en wisenten

Het eiland Wolin is grotendeels het Woliński Park Narodowy, met kliffen die bij Gosań tot ongeveer 95 meter boven zee uitkomen en paden over de rand. Bij Międzyzdroje ligt het reservaat waar wisenten en zeearenden te zien zijn. Het is met een brug bereikbaar en combineert daarmee strand, bos en klif op korte afstand. Voor wie het hele park wil zien is een dag nodig; wie alleen de kliffen doet, is er in een halve dag doorheen. Entree voor het reservaat kost enkele euro's.

De vuurtorens markeren de kustlijn

Langs deze kust staan meerdere vuurtorens die te beklimmen zijn, waaronder die bij Niechorze uit 1866, met ongeveer 45 meter hoogte en een trap naar de omloop. Vanaf boven kijk je over de duinen en het dorp; een kwartier verderop staan in Trzęsacz de resten van een kerk uit de vijftiende eeuw, waarvan de zee de helft heeft opgeslokt. Ze zijn doorgaans van mei tot september geopend en kosten een paar euro. Let op: bij storm en harde wind gaan ze dicht, en dat gebeurt aan deze kust regelmatig. Voor kinderen is het klimmen zelf het leuke deel; de treden zijn steil en smal, dus met kleine kinderen aan de hand.

Eten en prijzen

Polen betaalt met zloty, reken op ongeveer 4,3 zloty per euro. Een maaltijd in de stad kost 8 tot 15 euro en aan de kust in het hoogseizoen iets meer. De streekkeuken draait om vis uit de Oostzee, aardappelen en zure room. Szczecin heeft een eigen specialiteit: paszteciki, gefrituurde of gebakken deegrolletjes met een hartige vulling, die sinds 1969 bij de Pasztecikarnia aan de Aleja Wojska Polskiego uit een machine van Sovjetmakelij rollen, voor omgerekend nog geen euro per stuk. Dat is het goedkoopste tussendoortje van de reis.

Praktisch

Vanuit Nederland is het ongeveer acht tot negen uur rijden; vanaf Berlijn ben je er met de trein in ruim anderhalf uur, met aankomst op Szczecin Główny. In de stad rijden trams voor rond de 1 euro per rit. De kustplaatsen zijn met de trein of bus in een tot anderhalf uur te bereiken. Juni tot augustus is het strandseizoen, met water van rond de 19 graden en de meeste voorzieningen open. Mei en september zijn rustig en goedkoop, met aangenaam weer om te fietsen en te wandelen. In de winter is het aan deze kust guur en gaat een groot deel van de horeca dicht; de stad zelf draait dan gewoon door.