Mazovië, stad en natuur in het hart van Polen

Mazovië is de streek om Warschau en is grotendeels vlak

Deze provincie in het midden van Polen meet volgens de statistiekdienst ongeveer 35.500 vierkante kilometer en heeft rond de 5,4 miljoen inwoners, van wie een derde in de hoofdstad. Daarbuiten is het bos, rivierland en akker. Dit artikel behandelt de stad en het omliggende land, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden, en met een paar plekken die zelfs veel Polen niet kennen.

De oude stad van Warschau is een naoorlogse reconstructie

In 1944 is de binnenstad na de opstand stelselmatig opgeblazen; er stond vrijwel niets meer overeind. Wat u nu ziet is tussen 1949 en 1963 herbouwd, deels aan de hand van achttiende-eeuwse stadsgezichten. Juist die wederopbouw staat sinds 1980 op de werelderfgoedlijst, en dat is uitzonderlijk: het gaat om de reconstructie zelf, niet om de oorspronkelijke gebouwen. Rondlopen is gratis. Reken op twee uur, en kijk in de gevels naar de plekken waar bewust oorlogsschade is behouden.

Het koninklijk paleis is tussen 1971 en 1984 opnieuw opgebouwd

Ook het paleis aan het plein werd in 1944 opgeblazen. De herbouw begon pas in 1971 en werd grotendeels met giften van particulieren betaald; brokstukken van de oorspronkelijke muren zijn erin verwerkt. Entree kost 40 tot 70 zloty voor volwassenen; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van tien tot zes. Op één dag per week is de vaste route gratis. Reken op twee uur. In de zalen hangen twee schilderijen van Rembrandt die in 1994 aan het paleis zijn geschonken.

Het nationaal park begint aan de rand van de stad

Direct ten westen van de hoofdstad ligt een park van ongeveer 385 vierkante kilometer met binnenlandse zandduinen, moerasbos en elanden. Er wonen twee miljoen mensen op fietsafstand van de grens. Toegang is gratis en er lopen ruim 350 kilometer aan gemarkeerde paden, met routes vanaf 5 kilometer. Met de stadsbus bent u vanaf het centrum in een uur bij een ingang. Let op: in het moerasdeel zijn de paden in het voorjaar drassig en er zitten teken; draag lange broeken.

Het geboortehuis van de componist ligt op vijfenvijftig kilometer

In een dorp ten westen van de stad staat het bijgebouw van een landgoed waar in 1810 de bekendste Poolse componist werd geboren. Het huis is ingericht met meubels uit die tijd en ligt in een park van 7 hectare. Entree kost 25 tot 35 zloty voor volwassenen; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van negen tot zes. Van mei tot september worden er op zondagmiddag pianoconcerten in het park gegeven, die bij de entree zitten. Reken op een halve dag inclusief rijden.

Het fort bij de riviersamenvloeiing heeft de langste kazerne van Europa

Waar twee rivieren samenkomen ligt op 35 kilometer een negentiende-eeuws vestingwerk waarvan het kazernegebouw ongeveer 2.250 meter lang is; het geldt als het langste gebouw van Europa. Let op: grote delen staan leeg en zijn bouwvallig, en daar mag u niet in. Wat toegankelijk is, is de buitenring en een deel met rondleidingen voor rond de 30 zloty, in het zomerseizoen. Ga niet op eigen houtje de ruïnes in; er zijn instortingen geweest.

In een provinciestadje hangt het enige werk van El Greco in Polen

Een museum in een stad op 90 kilometer ten oosten bezit een schilderij van de Kretenzisch-Spaanse meester, in 1964 op een zolder in de streek herkend. Het is het enige werk van zijn hand in het land. Entree kost rond de 20 zloty; het museum is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van tien tot vijf. Reken op een uur. Dat een doek van deze rang in een stadje van 75.000 inwoners hangt, is de reden om de omweg te maken; de rest van de collectie is streekgebonden.

De oudste stad van de streek ligt op een steilrand boven de Wisła

Op 110 kilometer westwaarts ligt een stad die in de elfde eeuw korte tijd de hoofdstad van Polen was. De kathedraal daar bevat de tombes van twee vroege heersers en het oude stadsdeel staat op een rand van 50 meter boven de rivier. De kathedraal is buiten de diensten gratis toegankelijk; het museum met de kerkschat kost rond de 20 zloty. Reken op een halve dag. Vanaf de rand kijkt u over de rivier, die hier over tientallen kilometers ongestuwd stroomt met zandbanken en eilandjes.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer twee uur op Warschau; vanaf de luchthaven bent u met trein of bus in een half uur in het centrum voor enkele zloty. Polen betaalt met de zloty, ongeveer 4,3 zloty voor een euro; pinnen kan overal. Mei, juni en september geven 18 tot 26 graden en zijn de aangenaamste maanden. In juli en augustus loopt het op naar 28 tot 33 graden. In de winter is het min 5 tot plus 3 graden. Buiten de hoofdstad rijdt weinig openbaar vervoer; voor de plekken in dit artikel is een auto praktisch.