Bezoek het Arrábida-gebergte en het strand van Galápos

De Serra da Arrábida valt recht de zee in

Ten zuiden van Lissabon ligt de Serra da Arrábida, een kalksteenrug die bij de Formosinho tot 501 meter oploopt en aan de zuidkant abrupt in de Atlantische Oceaan eindigt. Aan die voet liggen baaien met wit zand en helder water, beschut tegen de noordenwind die de rest van deze kust teistert. Het gebied is sinds 1976 het Parque Natural da Arrábida en beslaat ruim honderd vierkante kilometer. Dit artikel behandelt de bergen en de stranden, met toegangsregels, parkeerkosten, watertemperaturen en het seizoen.

In de zomer mag je er niet met je eigen auto heen

De smalle kustweg langs Portinho da Arrábida is in het hoogseizoen, doorgaans van begin juli tot half september, gesloten voor gewone auto's. Je parkeert dan op 6 tot 10 kilometer buiten het gebied en neemt een pendelbus. Een retourtje in die bus kost enkele euro's en ze rijden doorgaans van acht tot zeven. Let op: dit is de meest gemaakte fout bij een bezoek hier. Mensen rijden in augustus de berg op en worden teruggestuurd. Buiten het seizoen mag je wel doorrijden, maar zijn de parkeerplekken langs de weg beperkt en 's ochtends al vol.

De baaien zijn klein en de toegang gaat over trappen

De bekendste baaien, Praia dos Galápos, Galapinhos en Praia dos Coelhos, zijn enkele honderden meters lang en liggen tussen rotspunten. Vanaf de weg daal je in 10 tot 20 minuten over houten trappen en steile paden af, met 50 tot 100 hoogtemeters. Toegang is gratis; bij Figueirinha, het enige strand waar je gewoon naast kunt parkeren, zijn een strandtent en een toilet, bij de kleinere baaien niets. Neem water en eten mee. Met kinderwagens of slecht ter been kom je hier niet beneden. Het zand is fijn en wit en de bodem loopt geleidelijk af, wat het voor kinderen die kunnen lopen prettig maakt.

Het water is helder maar koud

Dit is Atlantisch water: ook in augustus is het 17 tot 20 graden, terwijl het aan de Middellandse Zee dan 25 is. Het zicht onder water is uitzonderlijk goed, met tot 15 meter zicht op rustige dagen. Reken op kort zwemmen of neem een dun wetsuit mee als je lang in het water wilt. Snorkelen loont hier juist wel, want tussen de rotsen zit veel leven. In september is het water op zijn warmst en zijn de baaien leger dan in augustus.

Boven de baaien loopt een netwerk van bergpaden

Over de kam en door de dalen lopen gemarkeerde routes van 5 tot 14 kilometer met 200 tot 450 meter hoogteverschil, door lage mediterrane struiken en langs oude kalkgroeves. Boven de wanden broedt de Bonelli's arend. Wandelen is gratis en de paden zijn vanaf de bergweg bereikbaar. Er is nauwelijks schaduw. Let op: van juni tot september geldt hier een streng vuurverbod en worden delen bij extreem brandgevaar gesloten; dat wordt met borden en slagbomen afgedwongen. Ga in die maanden voor tien uur 's ochtends.

Op de helling staat het Convento da Arrábida uit 1542

Halverwege de helling staat het Convento da Arrábida uit 1542, met losse cellen die als kleine huisjes over de helling verspreid liggen en met uitzicht op zee. Het complex wordt beheerd door de Fundação Oriente. Bezoek gaat alleen met een rondleiding op afspraak en kost 5 tot 10 euro; er zijn enkele vaste tijdvakken per week. Wie geen plek heeft, ziet het complex van buitenaf vanaf de weg. Reken op anderhalf uur inclusief de rit erheen over de bochtige bergweg. Boven Setúbal staat het zestiende-eeuwse Forte de São Filipe, met het beste uitzicht over de riviermonding.

In de Sado-monding leeft een vaste groep dolfijnen

De brede monding van de Sado-rivier aan de oostkant van het gebergte herbergt volgens de onderzoekers die ze volgen een vaste groep tuimelaars van enkele tientallen dieren, een van de weinige vaste groepen in Europees kustwater. Een boottocht kost 35 tot 50 euro per persoon en duurt drie uur; ze vertrekken vanuit Setúbal, doorgaans twee keer per dag van april tot oktober. Zien is niet gegarandeerd, al ligt de kans volgens de aanbieders boven de tachtig procent. Boten moeten afstand houden en mogen de groep niet insluiten.

De streek maakt de zoete Moscatel de Setúbal

Op de noordhellingen achter het gebergte, rond Azeitão en Palmela, wordt de zoete versterkte Moscatel de Setúbal gemaakt, die sinds 1907 een beschermde herkomstbenaming heeft en daarmee een van de oudste van Portugal is. Proeverijen bij de wijnhuizen kosten 10 tot 25 euro per persoon en gaan doorgaans van dinsdag tot zaterdag, op afspraak. In dezelfde dorpen wordt de romige schapenkaas van Azeitão gemaakt. Beide zijn in Setúbal op de Mercado do Livramento te koop, die van dinsdag tot zondag van zeven tot twee draait.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer drie uur op Lissabon en rijdt daarna 40 kilometer in drie kwartier. Er rijden ook treinen en bussen naar Setúbal aan de voet van het gebergte, in ongeveer een uur. Portugal betaalt met de euro. Mei, juni, september en oktober zijn de beste maanden, met 22 tot 28 graden en minder drukte. In juli en augustus is het 28 tot 34 graden en zijn de baaien op zaterdag en zondag vol voor elf uur 's ochtends. In de winter is het 14 tot 17 graden en is dit een wandelgebied in plaats van een strandbestemming.