Wandelen in de heuvels van Polhov Gradec en Šmarna Gora

De huisberg van Ljubljana is 669 meter en wordt dagelijks beklommen

Ten noorden van de hoofdstad ligt een alleenstaande heuvel van 669 meter die door de stad als huisberg wordt gebruikt. Op een zonnige zondag lopen er duizenden mensen naar boven, van hardlopers tot gezinnen met kinderen. Ten westen ervan ligt een heuvelland dat vrijwel niemand kent. Dit artikel behandelt beide, met routelengtes, hoogteverschillen, kosten en de tijden waarop het er druk is.

Vanaf het dorp aan de voet klimt u in een uur naar boven

Vanaf het dorp aan de noordrand van de stad lopen meerdere paden omhoog, van een brede bosweg tot een steil pad met kettingen op de laatste honderd meter. Toegang is gratis; parkeren bij de beginpunten kost enkele euro's en is in het weekeinde vanaf negen uur vol. De klim is 400 hoogtemeters en kost een uur tot vijf kwartier. Boven staan een kerk uit de achttiende eeuw en een herberg die om acht uur opengaat.

De heuvel heeft twee toppen die vlak naast elkaar liggen

Wat van beneden één heuvel lijkt, zijn twee toppen: de bekendste met de kerk op 669 meter en een tweede op 676 meter, tien minuten verderop over een zadel. Er zijn geen kosten. De tweede top is lager bezocht en heeft het betere uitzicht op de bergen in het noorden. Reken op een half uur extra. Let op: het pad tussen beide toppen is smal en op regenachtige dagen glad; met kleine kinderen houdt u het bij de hoofdtop.

Ten westen ligt een heuvelland dat tot ruim duizend meter oploopt

Ten westen van de stad ligt een groep beboste heuvels die tot ruim 1.000 meter oplopen, met steile flanken en smalle dalen. Ze dragen dezelfde naam als een veel bekender gebergte, maar ze bestaan uit hetzelfde soort gesteente en niet uit dezelfde formatie. Wandelen kost niets. De routes zijn 8 tot 18 kilometer met 600 tot 900 hoogtemeters en lopen over boswegen en paden met de plaatselijke markering: een witte stip in een rode ring. Onderweg zijn er nauwelijks voorzieningen; neem eten en water mee.

In het dorp in dat heuvelland staat een kasteel met een museum

In een dorp op ongeveer 20 kilometer van de hoofdstad staat een kasteel uit de zestiende eeuw met een park, een fontein met beelden en twee kleine musea, waaronder een over de geschiedenis van post en telefonie. Entree kost 4 tot 8 euro; de musea zijn van dinsdag tot zondag open, doorgaans van tien tot zes. Reken op anderhalf uur. Het park is gratis en vrij toegankelijk; vanaf het kasteel vertrekken enkele gemarkeerde wandelroutes de heuvels in.

Langs de beek loopt een vlakke route van tien kilometer

Vanuit dat dorp volgt een pad de beek naar het oosten, langs oude watermolens en weilanden, met vrijwel geen hoogteverschil. Wandelen kost niets. De route is ongeveer 10 kilometer enkele reis en kost tweeënhalf uur; er rijdt een bus terug voor enkele euro's. Dit is de bruikbaarste wandeling van dit gebied met kinderen of met een kinderwagen, want de rest van de routes hier klimt meteen stevig.

In het moerasgebied ten zuiden is het oudste houten wiel ter wereld gevonden

Ten zuiden van de hoofdstad ligt een laaggelegen moerasgebied waar prehistorische paalwoningen zijn opgegraven. Daar is een houten wiel met as gevonden dat volgens de onderzoekers ongeveer 5.200 jaar oud is en als het oudste ter wereld geldt. Het gebied is gratis toegankelijk met fiets- en wandelpaden; het wiel zelf ligt in een museum in de stad, voor enkele euro's entree. Reken op een halve dag voor het gebied. In het voorjaar staan delen onder water en is het vogelgebied op zijn best.

Op zondag is de huisberg druk, op werkdagen niet

Op zaterdag en zondag lopen er duizenden mensen naar boven en staat er bij de herberg een rij. Doordeweeks, en zeker voor negen uur 's ochtends, komt u er nauwelijks iemand tegen. Praktisch: wie rust zoekt, gaat op een werkdag of vroeg in de ochtend. Wie de sfeer wil, gaat juist op zondagochtend, want dan is de klim een sociale gebeurtenis waarbij iedereen elkaar groet. Beide kosten niets, en beide zijn een ander uitje.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer twee uur op Ljubljana; alles in dit artikel ligt binnen 25 kilometer van die stad. Er rijden stadsbussen naar de voet van de huisberg voor enkele euro's; naar het heuvelland in het westen rijdt een streekbus die enkele keren per dag gaat. Mei, juni, september en oktober geven 18 tot 26 graden en zijn de beste wandelmaanden. In juli en augustus is het 28 tot 33 graden en klimt u het best voor negen uur. In de winter ligt er boven de 600 meter geregeld sneeuw en is het pad met kettingen niet zonder uitrusting begaanbaar.