Wandelen in Monfragüe Nationaal Park en Sierra de Gata

Monfragüe en de Sierra de Gata lijken niet op elkaar

In het midden van Extremadura ligt het Nationaal Park Monfragüe, 181 vierkante kilometer rond de samenvloeiing van de Taag en de Tiétar, met kale rotswanden en roofvogels. In het noordwesten, tegen de Portugese grens, liggen in de Sierra de Gata kastanjebossen en leistenen dorpen op 700 tot 1.000 meter. Tussen beide gebieden zit 150 kilometer en twee uur rijden. Dit artikel behandelt de wandelingen in allebei, met lengtes, hoogteverschillen, entreeprijzen en het seizoen waarin je beter niet gaat.

Het park is gratis en werkt met gekleurde routes

Vanuit Villarreal de San Carlos, het enige dorpje binnen de parkgrenzen, vertrekken drie gemarkeerde routes: een rode van ongeveer 8 kilometer naar het kasteel, een groene van 8 kilometer over een heuvelrug en een gele van 11 kilometer naar een bron. Het gebied is sinds 2003 een UNESCO-biosfeerreservaat en sinds 2007 nationaal park. Toegang tot het park en de routes kost niets. Het bezoekerscentrum in het dorp is doorgaans van negen tot half zes open en heeft kaarten. Parkeren is gratis maar beperkt: in een voorjaarsweekend staat het er om tien uur 's ochtends al vol, en er rijdt geen openbaar vervoer naartoe.

Bij de Peña Falcón broeden honderden gieren

Waar de Taag tegen de steile wand van de Peña Falcón aan loopt, broeden vale gieren op de richels, vaak tientallen tegelijk zichtbaar. Volgens de parkbeheerder herbergt Monfragüe ook een van de grootste kolonies monniksgieren ter wereld, en er broeden Spaanse keizerarenden en zwarte ooievaars. Het uitkijkpunt Salto del Gitano ligt langs de doorgaande weg en is gratis, met een parkeerstrook ernaast. Neem een verrekijker mee, want de wand ligt 300 meter verderop aan de overkant van het water. In de vroege ochtend en tegen de avond vliegen de vogels het laagst; midden op de dag cirkelen ze hoog op de thermiek en zie je ze alleen als stipjes.

De klim naar het Castillo de Monfragüe is kort maar steil

Op een rug van ongeveer 750 meter staat het Castillo de Monfragüe, een burcht uit de Moorse tijd met uitzicht over het hele gebied. Vanaf het parkeerterrein eronder is het 800 meter klimmen met 150 meter hoogteverschil, over trappen en een geplaveid pad. Toegang is gratis en de ruïne is dag en nacht open; reken op een half uur omhoog. Let op dat er op het pad en boven geen schaduw en geen water is: met kinderen of in de zomer doe je dit alleen voor tien uur 's ochtends of na zessen.

Van juni tot september is het hier te heet om te lopen

Extremadura is een van de heetste streken van Spanje: in juli en augustus haalt het overdag 38 tot 42 graden en zakt het 's nachts nauwelijks onder de 22. Wandelen is dan alleen in de eerste uren na zonsopgang verantwoord. Maart tot mei is het beste seizoen, met 18 tot 26 graden, groene hellingen en de vogeltrek op zijn hoogtepunt. Oktober en november werken ook, al is er dan minder te zien. Neem in elk seizoen minstens twee liter water per persoon mee, want onderweg is er niets te koop.

In de Sierra de Gata lopen de paden door kastanjebossen

Het grensgebergte loopt op tot bijna 1.500 meter, met de Jálama als hoogste top, en is begroeid met kastanje, kurkeik en olijf. De dorpen zijn gebouwd van leisteen, met straten die te smal zijn voor auto's; Robledillo de Gata en Trevejo met zijn burchtruïne zijn de bekendste. Wandelen is gratis en de routes zijn met houten paaltjes gemarkeerd. Tussen twee dorpen loop je doorgaans 6 tot 12 kilometer met 200 tot 400 meter hoogteverschil. In oktober liggen de kastanjes op de grond en zijn de bossen op hun mooist; in het voorjaar staan de hellingen vol brem. Oostelijker ligt de Jerte-vallei, waar eind maart anderhalf miljoen kersenbomen tegelijk bloeien.

De dorpen hebben zwembaden in de rivier

Bijna elk dorp in dat gebergte heeft een riviergedeelte met een lage stuwdam, waardoor er 's zomers een natuurlijk zwembad ontstaat, meestal met een grasveld en een kiosk ernaast. Toegang is gratis of kost enkele euro's. Ze zijn van eind juni tot begin september bewaakt, doorgaans van elf tot acht. Het water komt van hoger in de bergen en is ook in augustus 18 tot 20 graden, wat na een wandeling precies goed is en voor kleine kinderen aan de frisse kant.

In drie grensdorpen wordt een eigen taal gesproken

In het uiterste noordwesten spreken de inwoners van San Martín de Trevejo, Eljas en Valverde del Fresno onderling a fala, een taal die noch Spaans noch Portugees is en die volgens taalkundigen teruggaat op middeleeuws Galicisch-Portugees. Sinds 2001 is die taal officieel beschermd als cultureel erfgoed. Kosten zijn er niet aan verbonden; je hoort het gewoon op straat en in de kroeg. De drie dorpen liggen binnen 15 kilometer van elkaar en zijn met een halve dag te doen. Verwacht geen museum of rondleiding erover, want dit is gewoon de spreektaal van een paar duizend mensen.

Praktisch

Er is geen luchthaven in de buurt: je vliegt in ongeveer tweeënhalf uur naar Madrid en rijdt daarna 230 kilometer in twee tot tweeënhalf uur, of je vliegt op Lissabon en rijdt drie uur. Spanje betaalt met de euro. Plasencia is de dichtstbijzijnde stad met voorzieningen, en Cáceres met zijn middeleeuwse ommuurde kern ligt op een uur. Een huurauto is hier noodzakelijk, want tussen de dorpen rijden hooguit een paar bussen per dag en naar het park rijdt niets. Overnachten kost in deze streek 60 tot 100 euro voor een tweepersoonskamer, duidelijk minder dan aan de kust. Tank vooruit, want in de bergdorpen zijn nauwelijks pompen.