Glooiende heuvels, kloosters en natuurparken in Vysočina

Vysočina is het hoogland tussen Praag en Brno

De regio beslaat ongeveer 6.800 vierkante kilometer en telt ruim 500.000 inwoners. Het is glooiend land tussen 400 en 800 meter, met bossen, vijvers en dorpen, en het hoogste punt haalt 837 meter. De snelweg tussen de twee grootste steden van het land loopt er dwars doorheen, waardoor bijna iedereen er langs rijdt en bijna niemand stopt. Dit artikel behandelt wat er wél is, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

Drie plekken in deze regio staan op de werelderfgoedlijst

Er staan hier drie afzonderlijke inschrijvingen op de lijst: een renaissancestadje met een arcadeplein, een bedevaartskerk op een heuvel en een joodse wijk met basiliek in een derde stad. Alle drie liggen binnen 60 kilometer van elkaar en zijn in twee dagen te doen. Entree kost per plek 100 tot 250 kronen. Dat is voor een regio van deze omvang uitzonderlijk veel, en het is de reden om hier af te slaan in plaats van door te rijden.

Het plein van het renaissancestadje is aan drie zijden bebouwd met arcaden

Een stadje in het zuiden heeft een langgerekt plein dat aan drie kanten wordt omsloten door huizen met gepleisterde geveltoppen en doorlopende arcaden, vrijwel allemaal uit de zestiende eeuw en sinds 1992 werelderfgoed. Het plein is gratis en dag en nacht toegankelijk. Het kasteel aan het einde kost 150 tot 250 kronen entree en is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van negen tot vijf, met vaste rondleidingstijden. Reken op twee uur voor plein en kasteel.

De bedevaartskerk op de groene heuvel is stervormig

Bij een stad in het noorden staat op een heuvel een kerk uit 1722 waarvan de plattegrond op een vijfpuntige ster is gebouwd, met vijf poorten en vijf kapellen in een gaanderij eromheen. Het aantal vijf keert overal in het ontwerp terug. Entree kost rond de 150 kronen; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van tien tot vijf, en in de winter beperkt. Reken op een uur. De architect ervan mengde barok en gotiek op een manier die u alleen in dit land ziet, en zijn werk staat in de wijde omgeving.

De joodse wijk in het zuidoosten is de enige buiten Israël op de lijst

In een stad in het zuidoosten liggen een joodse wijk met twee synagogen en ruim honderd huizen, plus een romaans-gotische basiliek, sinds 2003 op de werelderfgoedlijst. Het is volgens de erfgoedorganisatie de enige joodse plek buiten Israël die apart is ingeschreven. Een combinatiekaart voor synagoge, wijk en basiliek kost 200 tot 300 kronen; ze zijn van dinsdag tot zondag open. Reken op een halve dag. De begraafplaats aan de rand, met elfduizend zerken, is gratis toegankelijk.

Onder de regiohoofdstad ligt een netwerk van middeleeuwse gangen

De hoofdstad van de regio is groot geworden van de zilverwinning en heeft daardoor een uitgebreid stelsel van kelders en gangen onder de binnenstad, dat volgens de stad in totaal zo'n 25 kilometer beslaat. Daarvan is ongeveer 500 meter te bezoeken met een gids, voor 100 tot 150 kronen, van dinsdag tot zondag. Het is er 8 graden en de gangen zijn laag. Reken op drie kwartier. Boven de grond ligt een van de grootste marktpleinen van het land.

Het beschermde heuvelgebied is 715 vierkante kilometer

In het noordoosten ligt een beschermd landschap van ongeveer 715 vierkante kilometer met naaldbos, hoogveen, rotspartijen en tientallen vijvers. Toegang is gratis en er lopen gemarkeerde routes van 5 tot 20 kilometer met weinig hoogteverschil. In de winter is dit een van de betrouwbaarste langlaufgebieden van het land, met loipes op 600 tot 800 meter en sneeuw van december tot maart. Materiaal huren kost 300 tot 500 kronen per dag.

De bekende wijngaarden en het rotsenpark liggen in de buurregio's

Het vaak genoemde wijngebied met het nationale park langs de rivier ligt niet hier maar in de regio ten zuidoosten, ongeveer 60 kilometer verderop; het grote bosgebied langs de Duitse grens ligt 150 kilometer westelijk in weer een andere regio. Let op: beide zijn als dagtocht te doen, maar u bent dan twee tot vier uur van uw dag kwijt aan rijden. Wie binnen deze regio blijft, heeft aan de drie werelderfgoedplekken, het heuvelgebied en de kastelen genoeg voor vier dagen.

Praktisch

Vanuit Nederland rijdt u in negen tot tien uur, of u vliegt in anderhalf uur op Praag en rijdt 130 kilometer verder over de snelweg. Tsjechië betaalt met de kroon; voor de snelweg hebt u een elektronisch vignet nodig dat 10 tot 15 euro voor tien dagen kost. Mei tot september geeft 18 tot 26 graden, enkele graden koeler dan in de vlakte. Juli en augustus zijn de drukste maanden bij de werelderfgoedplekken. Van november tot maart is het min 5 tot plus 5 graden, sluiten de kastelen en is dit een wintersportgebied voor langlaufers.