Boottochten, kastelen en plezier in Schaffhausen met kinderen

De waterval bij deze stad is de grootste van Europa naar watervolume

Over een breedte van ongeveer 150 meter stort de Rijn hier 23 meter naar beneden. Hoog is dat niet, maar met gemiddeld enkele honderden kubieke meters per seconde in de zomer is het volume het grootste van het werelddeel. Het geluid en de nevel zijn op honderden meters merkbaar. Dit kanton ligt bovendien vrijwel volledig ten noorden van de Rijn en wordt aan drie kanten door Duitsland omsloten. Dit artikel behandelt de uitjes met kinderen, met prijzen, leeftijden en afstanden.

Met een bootje vaart u naar de rots midden in de val

Vanaf beide oevers varen kleine boten naar de rots die midden in de waterval staat; daar klimt u via een trap naar het platform bovenop, met het water aan alle kanten om u heen. Zo'n overtocht kost 12 tot 20 frank per persoon en gaat van april tot oktober doorlopend. De uitkijkplatforms aan de zuidoever kosten rond de 5 frank; de paden aan de noordkant zijn gratis. Let op: het is nat op de rots en de trap is glad; jonge kinderen houdt u vast en een regenjas is geen overbodige luxe.

Het slot boven de val is nu deels museum en deels herberg

Aan de zuidoever staat een kasteel op de rots boven de waterval, met een historische zaal, een tentoonstelling over de val en een glazen lift naar een platform onderaan. Entree tot het platform en de tentoonstelling kost rond de 5 frank en het is dagelijks open van 9.00 tot 18.00 uur, in de winter korter. Reken op anderhalf uur. Vanaf het station bij het kasteel loopt u zo het terrein op; met de trein bent u er vanuit de stad in tien minuten.

Het ronde fort boven de stad heeft een oprit voor paarden

Boven de oude stad staat een rond fort uit de zestiende eeuw met binnenin een spiraalvormige oprit waarover ruiters te paard naar boven konden. U loopt die nu op. Toegang is gratis en het fort is dagelijks open van 8.00 tot 20.00 uur, in de winter korter. Elke avond om 21.00 uur luidt de klokkenluider nog altijd de bel, een gebruik dat eeuwen teruggaat. Reken op een uur. Vanaf het fort kijkt u over de daken en de Rijn.

In de oude stad zitten meer dan honderdvijftig erkers

De koopmanshuizen in het centrum hebben uitgebouwde erkers op de eerste verdieping, vaak beschilderd of met beeldhouwwerk. Er zijn er hier volgens de monumentendienst ruim 170, wat in Zwitserland de hoogste dichtheid is; de oudste dateren uit de zestiende eeuw. Rondlopen kost niets en het centrum is autovrij. Reken op anderhalf uur. Bij de toeristenbalie ligt een gratis kaartje met de bijzonderste erkers erop; met kinderen werkt dat als zoektocht beter dan een gewone stadswandeling.

Het stadje stroomopwaarts heeft beschilderde gevels

Twintig kilometer stroomopwaarts ligt een klein stadje waar vrijwel alle huizen aan het marktplein van boven tot onder beschilderd zijn met taferelen uit de zestiende en zeventiende eeuw. Rondlopen kost niets. Er vaart in het seizoen een boot vanuit de stad die er ongeveer twee uur over doet, voor rond de 30 frank enkele reis; met de trein duurt het 25 minuten. Reken op twee uur ter plaatse. Boven het stadje staat een burcht met een museum, voor rond de 15 frank.

In het klimbos hangen parcoursen op verschillende hoogte

In het bos bij de waterval ligt een park met kabels, netten en bruggen tussen de bomen, verdeeld over routes van laag tot ruim tien meter hoog. Entree kost 25 tot 40 frank voor volwassenen en 20 tot 30 frank voor kinderen; het is van april tot oktober dagelijks open van 9.00 tot 18.00 uur en buiten het seizoen in het weekeinde. Kinderen kunnen mee vanaf ongeveer zes jaar en 1,20 meter. Reken op drie uur inclusief instructie.

Op de heuvelrug ten noorden loopt u door bos en kalkgrasland

Ten noorden van de stad ligt een beboste kalkrug van 600 tot 900 meter met wandelpaden, uitzichttorens en weiden vol orchideeën in mei en juni. Wandelen is gratis en er lopen routes van 4 tot 15 kilometer. Reken op twee tot vier uur. Er rijden streekbussen naar de startpunten die onder het gewone tarief vallen. Dit is het rustigste deel van het kanton: bij de waterval staan bussen, hier komt u vrijwel niemand tegen.

Praktisch

U rijdt vanuit Nederland in ongeveer zes en een half uur; met de trein bent u via Basel in ruim acht uur ter plaatse. Vanaf Zürich duurt de trein 40 minuten. Zwitserland betaalt met de frank en voor de snelwegen hebt u een vignet nodig van 40 frank. Let op de grens: dit kanton grenst aan drie kanten aan Duitsland en u rijdt er zo overheen, ook zonder het te merken. Neem identiteitsbewijzen mee. Mei tot september geeft 18 tot 27 graden; de waterval is in mei en juni op zijn krachtigst door het smeltwater.