Deense eilanden, van Bornholm en Funen tot Seeland

Denemarken bestaat uit een schiereiland en ruim vierhonderd eilanden

Van die eilanden zijn er ongeveer zeventig bewoond. De drie bestemmingen in dit artikel liggen ver uit elkaar: Bornholm ligt in de Oostzee dichter bij Zweden en Polen dan bij Kopenhagen, terwijl Funen en Seeland in het midden en oosten van het land liggen. Dat maakt de reisplanning belangrijk. Dit artikel behandelt de eilanden een voor een, met vaartijden, tolbedragen en entreeprijzen.

Naar Bornholm vaar je vanuit Zweden

Bornholm meet ongeveer 588 vierkante kilometer en ligt op 135 kilometer van Kopenhagen. De snelste route gaat met de trein of de auto door Zweden naar Ystad aan de Zweedse zuidkust, waar de veerboot naar Rønne vertrekt. Die overtocht duurt 80 minuten en kost 30 tot 60 euro per persoon retour, met een auto fors meer; reserveer in de zomer vooruit. Er vaart ook een nachtveer vanaf Køge, even ten zuiden van Kopenhagen, dat ongeveer vijfenhalf uur onderweg is. Op het eiland liggen de vissersdorpen Gudhjem en Svaneke en het zandstrand van Dueodde.

Op Bornholm staan vier ronde kerken uit de middeleeuwen

De witte rundkirker werden in de twaalfde eeuw gebouwd en deden dienst als kerk, opslagplaats en verdedigingswerk tegelijk; de muren zijn tot twee meter dik. Østerlars is de grootste en de bekendste. Toegang is gratis of kost een kleine gift, en ze zijn doorgaans van 9.00 tot 17.00 uur open, behalve tijdens diensten. Reken op een half uur per kerk. Ze liggen alle vier binnen 25 kilometer van elkaar en zijn goed per fiets te combineren, net als de rotstekeningen uit de bronstijd bij Madsebakke en de kliffen van Helligdomsklipperne met het Bornholms Kunstmuseum.

De ruïne van Hammershus is de grootste van Noord-Europa

Op een klif van ongeveer 70 meter boven zee, bij Allinge-Sandvig in het noorden, liggen de resten van Hammershus uit de dertiende eeuw; volgens de rijksdienst voor monumenten is het de grootste burchtruïne van Noord-Europa. Toegang is gratis en het terrein is dag en nacht open; het bezoekerscentrum uit 2018 is van 10.00 tot 17.00 uur open en heeft uitzicht over het hele complex. Reken op twee uur. Let op: de muurresten zijn niet overal afgezet en de klifrand valt steil weg, dus houd kinderen bij de hand.

Funen is het eiland van Hans Christian Andersen

Odense, de grootste stad van Funen, is de geboorteplaats van Hans Christian Andersen. In H.C. Andersens Hus, sinds 2021 in een gebouw van de architect Kengo Kuma, staat zijn leven centraal, en ernaast staat het huisje waar hij opgroeide. Entree kost rond de 150 kronen, ongeveer 20 euro, dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur. Reken op twee uur. Funen heet niet voor niets de tuin van Denemarken: het is glooiend, groen en vol fruitteelt, met dorpen op 5 tot 10 kilometer van elkaar. In het zuiden liggen bij Svendborg de eilanden van de Zuid-Funense Archipel, zoals Tåsinge met Valdemars Slot, Langeland en Ærø.

Egeskov Slot staat op eikenhouten palen in een meer

Egeskov Slot uit 1554 staat midden in een meer op Funen, gebouwd op een fundering van duizenden eikenstammen. Er zijn tuinen, een doolhof en verzamelingen oude auto's, motoren en vliegtuigen in de bijgebouwen. Entree kost 200 tot 260 kronen, rond de 27 tot 35 euro, en het is van april tot oktober open van 10.00 tot 17.00 uur. Reken op een halve dag. Dat is een fors bedrag: met kinderen haal je het eruit dankzij de speeltuinen en boomtoppaden, met alleen volwassenen is het kasteel zelf snel bekeken.

In Roskilde liggen vijf vikingschepen uit de fjord

Op ongeveer 30 kilometer van Kopenhagen ligt Roskilde, met het Vikingeskibsmuseet waarin vijf vikingschepen staan die in 1962 uit de Roskilde Fjord zijn gelicht; ze waren rond 1070 als versperring in de vaargeul afgezonken. Entree kost 150 tot 200 kronen en het museum is dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur open. De Domkerk van Roskilde ernaast staat sinds 1995 op de werelderfgoedlijst en is de grafkerk van de Deense koningen; die kost enkele euro's. Reken op een halve dag voor beide. Eind juni vult het Roskilde Festival de stad, en dan is een kamer in de wijde omgeving niet te krijgen.

Kronborg aan de Sont staat op de werelderfgoedlijst

In Helsingør, op de smalste plek van de Sont waar Zweden vier kilometer verderop ligt, staat het renaissancekasteel Kronborg, sinds 2000 werelderfgoed en bekend als het decor van Shakespeare's Hamlet. Entree kost 145 tot 165 kronen en het is dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur open, in de winter korter. Reken op twee uur. Kronborg werd gebouwd om tol te heffen op elk schip dat de Sont passeerde; die Sonttol leverde de Deense kroon van 1429 tot 1857 haar belangrijkste inkomsten op. Naast het kasteel ligt het Maritiem Museum, ondergronds gebouwd in een oud droogdok.

Kopenhagen doe je het best zonder auto

In het centrum kost parkeren tot 40 kronen per uur, terwijl er een fijnmazig net van fietspaden ligt; een fiets huren kost 100 tot 200 kronen per dag. Tivoli Gardens, het pretpark uit 1843 midden in de stad, kost 155 tot 200 kronen entree en is doorgaans van 11.00 tot 22.00 uur open. Reken op twee dagen voor de stad, met Amalienborg, de Ny Carlsberg Glyptotek en Statens Museum for Kunst. Let op: de brug over de Grote Belt tussen Funen en Seeland kost rond de 250 kronen per auto, ongeveer 35 euro, per enkele reis. Ten zuiden ligt Møns Klint, een krijtklif die tot 128 meter boven zee uitkomt, met een GeoCenter aan de rand.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in zes tot acht uur naar Jutland en in negen tot elf uur naar Kopenhagen; vliegen naar Kastrup duurt anderhalf uur. Denemarken betaalt met de kroon en niet met de euro, vrijwel alles gaat met de kaart en contant geld heb je nauwelijks nodig. Juni tot augustus geeft 18 tot 24 graden en zeewater van 16 tot 19 graden. Mei en september zijn rustiger en goedkoper. Het waait vrijwel altijd aan de kust, dus neem ook in de zomer een windjack mee.