Bezoek Skagen, Grenen en het uiterste noorden van Denemarken

De gele huizen van Skagen

Skagen is te herkennen aan de okergele huizen met rode pannendaken en witte kalkstrepen op de vorst. Die kleurstelling werd in de negentiende eeuw gangbaar en is sinds de jaren zeventig vastgelegd in het bestemmingsplan, zodat nieuwbouw in de oude kern zich eraan houdt. De stad telt ongeveer 8.000 inwoners en ligt zo'n 110 kilometer ten noorden van Aalborg, ruim anderhalf uur rijden. Loop vanaf het station in een kwartier naar de Vesterbyvej, waar de dichtste rij oude vissershuizen staat.

Grenen, het uiterste puntje

Op Grenen loopt Denemarken uit in een zandhaak die per jaar volgens de kustmetingen enkele meters naar het noordoosten aangroeit. Hier ontmoeten het Skagerrak en het Kattegat elkaar, en de botsende stromingen maken een zichtbare schuimnaad. Zeehonden liggen regelmatig op de zandbanken een paar honderd meter uit de kust; een verrekijker helpt. Let op: zwemmen en pootjebaden op de punt zijn verboden vanwege de onderstroom, en dat verbod geldt het hele jaar. Vanaf de parkeerplaats loop je in ongeveer 25 minuten naar de punt of je neemt de tractorbus, die tussen april en oktober rijdt voor rond de 6 euro enkele reis.

Råbjerg Mile, het zand dat blijft lopen

Ongeveer 16 kilometer ten zuidwesten van Skagen ligt Råbjerg Mile, een stuifduin van zo'n 1 vierkante kilometer met een top van rond de 40 meter. De duin schuift jaarlijks ongeveer 15 meter op en zal over enkele honderden jaren de oostkust bereiken. Vanaf de parkeerplaats sta je in tien minuten boven, al kost dat bij droog zand merkbaar meer moeite. Het gebied is vrij toegankelijk en er zijn geen voorzieningen, dus neem water mee.

Het licht dat schilders hierheen bracht

Vanaf ongeveer 1870 kwamen kunstenaars naar Skagen omdat het licht hier van twee zeezijden weerkaatst en daardoor lang helder blijft. Onder hen waren Michael en Anna Ancher en de Noor Peder Severin Krøyer, die zijn bekendste strandtaferelen in de jaren negentig van de negentiende eeuw maakte. De groep werkte grotendeels buiten, wat toen ongebruikelijk was, en verbleef vaak in Brøndums Hotel aan de Anchersvej. In juni staat de zon hier tot na 22.00 uur boven de horizon, de reden dat veel doeken avondscènes tonen.

Het Skagens Museum

Het museum werd in 1908 opgericht in de eetzaal van Brøndums Hotel en beheert inmiddels een collectie van ruim 1.800 werken. Na een uitbreiding ging het gebouw in 2015 weer open, waardoor de expositieruimte bijna verdubbelde. Een toegangskaart kost rond de 18 euro en bezoekers tot 18 jaar komen gratis binnen; in het hoogseizoen is het museum dagelijks open, buiten het seizoen doorgaans van dinsdag tot en met zondag. Reken op anderhalf uur als je de vaste opstelling rustig wilt zien.

Wandelen over de duinen bij Kandestederne

Kandestederne ligt ongeveer 12 kilometer ten zuidwesten van Skagen aan de westkust en bestaat uit een handvol huizen tussen de duinen. Vanaf de weg loop je in een paar minuten over de duinrug naar een strand dat kilometers lang doorloopt zonder bebouwing. De duinen hier zijn tot ongeveer 30 meter hoog en vastgelegd met helmgras dat sinds de negentiende eeuw stelselmatig is aangeplant om de verstuiving te remmen. Blijf op de paden, want in het gras broeden van april tot juni grondbroeders.

De verzande kerk

Ongeveer 2 kilometer ten zuiden van Skagen staat de witgekalkte toren van de Sint-Laurentiuskerk alleen in het duin. Het schip van de kerk werd in 1795 gesloopt nadat het stuifzand het gebouw decennialang had belegerd en de gemeente het onderhoud niet meer kon opbrengen. De toren bleef staan als baken voor de scheepvaart en is nu een van de meest gefotografeerde bouwwerken van de streek. In de zomer is de toren enkele uren per dag van binnen te bekijken tegen een klein bedrag van rond de 3 euro.

De visserij van Skagen

De haven van Skagen is naar aangevoerd gewicht al jaren de grootste van Denemarken, met ruim 300.000 ton vis per jaar, waarvan het grootste deel industrievis voor vismeel is. Het stadsmuseum aan de zuidkant van de haven toont de geschiedenis van die visserij in originele vissershuizen uit de negentiende eeuw; de naam Kustvaardersmuseum die in sommige folders opduikt bestaat niet. De haven ligt op ongeveer 1 kilometer van het centrum. Rond de kade liggen rokerijen waar volgens de plaatselijke vissersvereniging nog dagelijks vers gerookte makreel over de toonbank gaat. De veiling zelf is niet vrij toegankelijk.

Uitgaan in Skagen

Skagen is geen uitgaansstad in de zin van grote clubs, maar in juli en augustus zit het rond de haven vol op de terrassen tot een uur of middernacht. Het jaarlijkse folkfestival begin juli trekt tienduizenden bezoekers en brengt vier dagen lang optredens op meerdere podia. Buiten het hoogseizoen sluit een deel van de horeca en zijn sommige zaken alleen in het weekend open, dus controleer de openingstijden voor je gaat. Wie rust zoekt, zit in mei of september beter.