Zwarte Woud, meren en steden in Baden-Württemberg

Het Zwarte Woud, van dichte bossen tot hoge toppen

Het Zwarte Woud strekt zich over ongeveer 160 kilometer van noord naar zuid uit en is op het breedste punt zo'n 60 kilometer. De hoogste top is de Feldberg met 1.493 meter, tevens de hoogste berg van Duitsland buiten de Alpen. Sinds 2014 ligt in het noordelijke deel het enige nationale park van Baden-Württemberg, ongeveer 10.000 hectare groot. De naam komt van de donkere sparrenbossen die de hellingen bedekken; op de hoogste kammen gaat dat over in open heide met uitzicht tot aan de Vogezen.

De Bodensee

De Bodensee beslaat ongeveer 536 vierkante kilometer en grenst aan drie landen: Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. Het meer is op het diepste punt ruim 250 meter en levert drinkwater aan miljoenen huishoudens. De fietsroute rondom telt ongeveer 260 kilometer en is in vier tot zes dagen te rijden. Op het eiland Mainau bloeien volgens de parkbeheerder in het voorjaar meer dan een miljoen bloembollen; het park is dagelijks open, in de zomer vanaf een uur of negen.

Stuttgart, oud en modern naast elkaar

Stuttgart ligt in een dalkom en wordt omringd door wijngaarden die tot vlak bij het centrum reiken; de stad telt ongeveer 600.000 inwoners. Twee automusea bepalen het beeld: het ene opende in 2006 met ruim 16.000 vierkante meter expositie, het andere in 2009. Beide zijn doorgaans van dinsdag tot en met zondag van 9.00 of 10.00 uur tot 18.00 uur open, met kaartjes rond de 12 tot 16 euro. Vanaf de Karlshöhe, op tien minuten lopen van het centrum, kijk je over de hele kom uit.

Heidelberg en zijn kasteelruïne

Het kasteel van Heidelberg is grotendeels een ruïne sinds Franse troepen het in 1689 en 1693 verwoestten en een blikseminslag in 1764 de herbouw stopzette. In de kelder staat het grote wijnvat uit 1751, met een inhoud van ongeveer 220.000 liter. Een kaartje inclusief de kabelbaan vanaf de Kornmarkt kost rond de 10 euro en het terrein is dagelijks vanaf 9.00 uur open. De oude brug over de Neckar ligt op ongeveer 500 meter van de voet van de berg.

Wandelen rond de Mummelsee

De Mummelsee ligt op 1.036 meter langs de hoogteweg door het noordelijke Zwarte Woud en is een klein gletsjermeer van ongeveer 17 meter diep. Het rondje eromheen is nog geen kilometer en kost een kwartier, wat het geschikt maakt als korte stop. Wie verder wil, klimt in ongeveer een uur naar de Hornisgrinde op 1.164 meter, de hoogste top van het noordelijke deel. Het is er in het hoogseizoen druk, want de parkeerplaats ligt direct aan de weg.

Baden-Baden

Baden-Baden dankt zijn naam aan bronnen die al door de Romeinen werden gebruikt; het water komt met ruim 65 graden uit de grond. Het historische badhuis dateert uit 1877 en werkt met een vast circuit van zestien stappen dat ongeveer drie uur duurt en rond de 30 euro kost. Let op: in het klassieke badhuis wordt zonder badkleding gebaad en op de meeste dagen zijn mannen en vrouwen samen ingedeeld, iets waar bezoekers regelmatig door verrast worden. Het casino in het Kurhaus is in 1824 geopend en hanteert een kledingvoorschrift met colbert.

Wijn proeven aan de Kaiserstuhl

De Kaiserstuhl is een heuvelrug van vulkanische oorsprong met ongeveer 4.000 hectare wijngaard, ingeklemd tussen het Zwarte Woud en de Rijn. Het is een van de warmste plekken van Duitsland, met gemiddeld ruim 1.700 zonuren per jaar. De terrassen zijn in de jaren zeventig grootschalig heringericht, waardoor de hellingen hun trapvorm kregen. Veel wijnhuizen schenken van donderdag tot en met zondag, met proeverijen vanaf ongeveer 12 euro.

Tübingen aan de Neckar

De universiteit van Tübingen werd in 1477 gesticht en de stad telt nog altijd tienduizenden studenten op ongeveer 90.000 inwoners. De gekleurde huizen aan de Neckarfront zijn het bekendste beeld; vanaf de brug is de rij in één blik te zien. In de zomer varen duwboten over de rivier, meestal in de middag, tegen ongeveer 10 euro per persoon. Het slot Hohentübingen boven de stad ligt op tien minuten klimmen vanaf de markt.

De watervallen van Triberg

De watervallen van Triberg vallen in zeven trappen over een totaal hoogteverschil van ongeveer 163 meter. Ze worden vaak de hoogste van Duitsland genoemd, maar dat klopt niet: die titel gaat naar een waterval in Beieren met een val van rond de 470 meter. Triberg is wel een van de best toegankelijke, met een pad dat in twintig minuten langs alle trappen omhoog loopt. Toegang kost rond de 9 euro en het terrein is het hele jaar open, in de winter met verlichting in de avonduren.

Freiburg

Freiburg ligt aan de westrand van het Zwarte Woud en geldt met ruim 1.700 zonuren per jaar als een van de zonnigste steden van Duitsland. Door het centrum lopen de Bächle, smalle watergoten van in totaal enkele kilometers die al in de dertiende eeuw werden aangelegd. De toren van de Münster is 116 meter hoog en te beklimmen tegen een paar euro. De huisberg Schauinsland op 1.284 meter is met een kabelbaan van ruim 3,5 kilometer bereikbaar.

Kasteel Hohenzollern

Burg Hohenzollern staat op een kegelberg van 855 meter bij Hechingen, ongeveer 50 kilometer ten zuiden van Stuttgart. Het huidige gebouw is geen middeleeuws bouwwerk maar een neogotische herbouw uit de jaren 1850 tot 1867 op de resten van twee eerdere burchten. Een kaartje kost rond de 25 euro en de burcht is doorgaans dagelijks vanaf 10.00 uur open. Vanaf de parkeerplaats is het ongeveer een half uur klimmen of je neemt de pendelbus.

De Schwäbisch-Fränkischer Wald

Het bosgebied ten noordoosten van Stuttgart is geen nationaal park, zoals soms wordt vermeld, maar een natuurpark van ongeveer 1.270 vierkante kilometer. Door het gebied loopt de Romeinse grenswal die in 2005 op de werelderfgoedlijst kwam; op meerdere plekken staan reconstructies van wachttorens. De heuvels reiken tot ruim 580 meter en de bossen worden doorsneden door smalle beekdalen. Het gebied is vrij toegankelijk en er zijn honderden kilometers gemarkeerde paden.