Wandelen in Engeland over de mooiste routes in natuurgebieden

Wandelen in Engeland mag je niet overal

Anders dan in Zweden of op de Schotse hooglanden kent Engeland geen algemeen toegangsrecht. Je mag lopen over openbare paden, waarvan er volgens de overheid ruim 200.000 kilometer is vastgelegd, en daarnaast vrij rondlopen op ongeveer acht procent van het land: heide, hoogveen en geregistreerde gemeenschapsgrond. Buiten die twee categorieën loop je over privéterrein. Dat verklaart de hekjes, de draaipoortjes en de bordjes onderweg. Dit artikel behandelt de gebieden en de routes, met afstanden, kosten en de regels die er gelden.

Het South West Coast Path in Engeland is ruim duizend kilometer lang

Om het schiereiland in het zuidwesten loopt een pad van ongeveer 1.014 kilometer met in totaal rond de 35.000 hoogtemeters, doordat het bij elke inham naar zeeniveau daalt en weer omhoog gaat. Het begint in Minehead in Somerset en eindigt bij Poole Harbour in Dorset, via Devon en Cornwall. Lopen kost niets. In etappes van 15 tot 20 kilometer doe je er acht weken over; de meeste mensen lopen een deel van een week. Bagagevervoer tussen de dorpen kost 10 tot 15 pond per stuk per dag. Let op: de klifpaden lopen op sommige plekken vlak langs de rand zonder afzetting.

Het Peak District in Engeland dankt zijn bestaan aan een protestwandeling

In april 1932 liepen honderden mensen bewust de verboden heuvel Kinder Scout op om toegang tot het landschap af te dwingen; vijf van hen kregen gevangenisstraf. Die actie leidde uiteindelijk tot de wet die de nationale parken mogelijk maakte, en dit gebied werd in 1951 het eerste van Engeland. Toegang tot het park is gratis, parkeren bij de startpunten kost 4 tot 8 pond per dag. Er lopen routes van 5 tot 25 kilometer over heideplateaus en door kalkstenen dalen als Dovedale langs de Dove, en de Tissington Trail volgt een oude spoorlijn. Vanaf Manchester of Sheffield ben je met de trein in een half uur in Edale in de Hope Valley, waar ook de Pennine Way begint.

Het Lake District heeft de hoogste berg van Engeland en de meeste bezoekers

In Cumbria ligt een park van ruim 2.300 vierkante kilometer met Scafell Pike als hoogste top van Engeland op 978 meter. Volgens UNESCO staat het sinds 2017 op de werelderfgoedlijst. De bekendste routes zijn Helvellyn over de smalle rug Striding Edge en de Catbells-wandeling boven Keswick. Wandelen is gratis. Let op het parkeren: bij de populaire startpunten zijn de plaatsen om 9.00 uur bezet en kost een dag 8 tot 12 pond, vaak via een app die zonder Brits telefoonnummer soms niet werkt. Kom vroeg of neem de bus, die in het seizoen tussen Windermere, Ambleside en Glenridding aan Ullswater rijdt. Voor een vlakke wandeling met kinderen is Tarn Hows de beste keuze.

Op Dartmoor in Engeland mag wel wild gekampeerd worden

Na een reeks rechtszaken die in 2025 bij de hoogste rechter eindigden, staat vast dat op de aangewezen delen van deze hoogvlakte in Devon zonder toestemming een nacht mag worden gekampeerd. Dat is uniek: in de rest van Engeland heb je toestemming van de grondeigenaar nodig. Kamperen is daar gratis. Er gelden wel voorwaarden: kleine tent, één of twee nachten, niet met een voertuig, niet binnen honderd meter van een weg en geen open vuur. Er staan kaarten online waarop precies is aangegeven waar het mag; buiten die zones geldt het niet. Door hetzelfde gebied loopt de Two Moors Way naar het noorden.

Wandelen in Engeland voor beginners werkt in lage dalen en langs jaagpaden

Wie zonder ervaring wil lopen, kiest de dalpaden en de jaagpaden langs de kanalen. Die zijn vlak, verhard en verlopen zonder hoogteverschil, met dorpen om de paar kilometer. Lopen is gratis en het net van kanaalpaden is volgens de kanaalbeheerder ruim 3.000 kilometer lang; de sluizen worden doorgaans van 8.00 tot 18.00 uur bediend. Reken op 4 kilometer per uur. Dit is ook de beste keuze met kinderen of met een kinderwagen; de bergpaden zijn dat uitdrukkelijk niet, want die lopen over losse stenen en drassige stukken. Vlak zijn ook het Norfolk Coast Path langs de Noordzee en de bospaden van de New Forest bij Brockenhurst, waar bij het Bolderwood Deer Sanctuary herten worden gevoerd.

De gedragsregels op het platteland zijn hier niet vrijblijvend

Er geldt een landelijke gedragscode: hekken sluiten zoals je ze aantreft, honden aan de lijn tussen 1 maart en 31 juli en overal waar vee loopt, en afval mee terug. Let op met honden en koeien: koeien met kalveren vallen honden aan en er vallen daarbij vrijwel elk jaar doden onder wandelaars. Loopt een kudde op je af, laat de hond dan los en loop zelf rustig weg; die regel wordt door de reddingsdiensten uitdrukkelijk zo gegeven.

Neem een papieren kaart mee, ook op korte routes

De bergen zijn hier niet hoog, maar het weer slaat snel om en op de plateaus is mist de regel en niet de uitzondering. Telefoonbereik ontbreekt in veel dalen, dus een GPS-apparaat of offline kaart hoort erbij. Een gedetailleerde wandelkaart kost rond de 10 pond en is bij elke dorpswinkel te koop. De bergredding is gratis en wordt door vrijwilligers gedaan; je belt het alarmnummer en vraagt naar mountain rescue. Neem daarnaast waterdichte kleding mee, ook in juli, schoenen met profiel en een kleine EHBO-kit.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in een uur, of je neemt de trein onder het Kanaal door. Voor het Verenigd Koninkrijk heb je sinds 2021 een paspoort nodig; een identiteitskaart volstaat niet, en sinds 2025 is er vooraf ook een digitale reistoestemming nodig. Engeland betaalt met ponden. Mei, juni en september geven 14 tot 22 graden en de meeste droge dagen. In juli en augustus is het drukker op de bekende routes en in de dorpen. Van november tot maart zijn de dagen kort en de hoogvlaktes nat; plan dan korte routes en wees voor 15.00 uur beneden. Andere lange paden zijn het Hadrian's Wall Path langs de Romeinse muur in Northumberland, de Cotswold Way, de South Downs Way van Winchester naar Eastbourne, de Cleveland Way over de North York Moors bij Whitby en het Offa's Dyke Path langs de grens met Wales.