Fietsen tussen Szigetköz en de Donauvlaktes

Szigetköz is een binnendelta tussen twee rivierarmen

Szigetköz ligt in het uiterste noordwesten van Hongarije, ingeklemd tussen de Donau en de Mosoni-Duna. Het gebied is ongeveer 375 vierkante kilometer groot, ruim vijftig kilometer lang en op zijn breedst een kilometer of acht; door de vertakkingen bestaat het uit tientallen eilanden en zijarmen. Het is vlak, waterrijk en dunbevolkt, met dorpen van een paar honderd inwoners. Dit artikel behandelt het fietsen en varen in Szigetköz, met afstanden, prijzen en het seizoen. Prijzen staan in forint, met rond de 400 forint voor een euro.

De stuwdam van 1992 veranderde het hele watersysteem

Wat je hier ziet is geen ongerepte natuur. In 1992 leidde Slowakije bij Gabčíkovo het merendeel van het Donauwater naar een kanaal, waardoor de oude bedding en de zijarmen in Szigetköz grotendeels droogvielen. Het geschil daarover kwam in 1997 voor het Internationaal Gerechtshof, dat beide landen in het ongelijk stelde. Sindsdien wordt via een stuw bij Dunakiliti water in het armenstelsel gelaten om het gebied nat te houden. Dat kost niets om te bekijken en verklaart wat je onderweg tegenkomt: brede oude beddingen met weinig water, en zijarmen die kunstmatig op peil worden gehouden.

De Donauroute loopt dwars door het gebied

Door Szigetköz loopt de Europese fietsroute EuroVelo 6, die de Donau van de bron tot de Zwarte Zee volgt; het Hongaarse deel begint bij Rajka aan de Slowaakse grens en gaat via Győr verder oostwaarts. Binnen Szigetköz rijd je grotendeels over de winterdijk, verhard en autovrij. Fietsen huren kost 3.000 tot 6.000 forint per dag in Győr en Mosonmagyaróvár. Reken op 40 tot 60 kilometer voor een dagtocht van Rajka naar Győr, met nauwelijks hoogteverschil. Let op: op de dijk staat vrijwel altijd wind en er is geen schaduw; tussen de dorpen is niets te koop, dus neem water mee.

Veerponten brengen je over de zijarmen

Over de Mosoni-Duna en enkele zijarmen varen kleine veerponten die fietsers meenemen; ze varen op aanvraag of op vaste tijden en kosten enkele honderden forint per persoon. Ze rijden alleen bij voldoende waterstand en in het seizoen, doorgaans van april tot oktober. Kijk vooraf na welke veren varen, want een gesloten pont betekent hier zomaar vijftien kilometer omrijden. Naast de ponten liggen aanlegsteigers voor kano's; een kano huren kost 3.000 tot 6.000 forint per dag en de tochten over de zijarmen zijn vlak en zonder stroming van betekenis.

In Hédervár staat een kasteel met een boom van eeuwen oud

Hédervár, midden in Szigetköz, heeft een kasteel dat sinds de middeleeuwen in handen van dezelfde familie was en nu als hotel wordt gebruikt; het park eromheen is vrij toegankelijk. Er staat een eik die volgens de plaatselijke overlevering meer dan zeshonderd jaar oud is. Rondlopen kost niets. Het dorp ligt ongeveer halverwege tussen Mosonmagyaróvár en Győr en is de logische middagstop op een dagtocht. In Lipót, 6 kilometer verderop, ligt een thermaalbad met glijbanen en buitenbassins; een dagkaart kost daar 3.000 tot 5.000 forint.

Mosonmagyaróvár is één stad uit twee plaatsen

De naam zegt het: Moson en Magyaróvár waren tot 1939 twee zelfstandige plaatsen en werden toen samengevoegd. In de Romeinse tijd lag hier Ad Flexum, een fort aan de grens van het rijk; van de middeleeuwse burcht staat nog een deel overeind. Het Hansági Museum over de streekgeschiedenis vraagt 1.000 tot 2.000 forint entree en is van dinsdag tot zondag open. Het thermaalbad van de stad gebruikt water dat met ongeveer 74 graden uit ruim tweeduizend meter diepte komt en jodium en zwavel bevat; een dagkaart kost 4.000 tot 7.000 forint. Dat is na een dag op de fiets de logische afsluiting.

Vanaf hier fiets je zo twee landen in

De Slowaakse grens ligt bij Rajka op een paar kilometer en de Oostenrijkse bij Hegyeshalom eveneens; beide zijn binnen de Schengenzone en zonder controle te passeren. Aan de Slowaakse kant loopt de Donauroute door naar Bratislava, ongeveer 20 kilometer van Rajka. Neem wel een identiteitsbewijs mee, want steekproeven komen voor. Aan de Oostenrijkse kant sluit het net aan op de routes rond het Fertő-meer. Dit maakt Szigetköz een van de weinige plekken in Hongarije waar je op één dag in drie landen kunt fietsen.

Onderweg eet je in dorpsherbergen

De dorpen in Szigetköz hebben geen restaurants voor toeristen maar herbergen waar de streek zelf eet; een hoofdgerecht kost er 2.500 tot 4.500 forint. Vis uit de rivier staat vaak op de kaart, en in de dorpen rond Győr wordt zoetwatervis nog gerookt. Bij de wijn zie je in deze hoek van het land vooral de Soproni kékfrankos, die aan de Oostenrijkse kant van dezelfde streek blaufränkisch heet. Let op: veel dorpskeukens sluiten tussen twee en zes uur en op maandag helemaal, dus plan je lunch voor tweeën of neem iets mee.

Praktisch

Győr ligt 120 kilometer van Boedapest en evenveel van Wenen, in beide gevallen ongeveer anderhalf uur; er rijden treinen die er een uur over doen en die fietsen meenemen tegen een kleine toeslag. Dat laatste is hier praktisch: je fietst een enkele reis door Szigetköz en spoort terug. April tot juni en september zijn de beste maanden: 15 tot 26 graden, weinig muggen en een rivier op normale stand. In juli en augustus is het 28 tot 34 graden en staan er in de uiterwaarden veel muggen, vooral tegen de avond. In de winter liggen de veren stil en is de dijk vaak mistig.