Barokke steden en spa's in Győr-Moson-Sopron aan de Oostenrijkse grens

Győr ligt op de plek waar drie rivieren samenkomen

Győr ligt in het noordwesten van Hongarije, halverwege Boedapest en Wenen, op de plek waar de Rába en de Rábca in de Mosoni-Duna uitmonden. De Romeinen hadden hier al een kamp; het huidige centrum is grotendeels zeventiende- en achttiende-eeuws, opgetrokken nadat de stad in 1598 op de Ottomanen was heroverd. Dat maakt het een van de best bewaarde barokke binnensteden van het land. Dit artikel behandelt de provincie Győr-Moson-Sopron, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden. Prijzen staan in forint, met rond de 400 forint voor een euro.

Aan het Széchenyi-plein staat het huis waar Napoleon sliep

Het Széchenyi-plein is het middelpunt van de binnenstad, met de Sint-Ignatiuskerk uit 1641 die de jezuïeten bouwden en met koopmanshuizen met erkers op de hoeken. Aan datzelfde plein staat het Napoleon-huis: op 31 augustus 1809 overnachtte de keizer daar, en het is het enige gebouw in Hongarije waar hij ooit verbleef. Rondlopen is gratis en de musea in de oude huizen vragen 1.500 tot 3.000 forint. In de basiliek op de burchtheuvel ligt een vergulde reliekbuste van koning Ladislaus uit de vijftiende eeuw, een van de fraaiste stukken goudsmeedwerk van het land; de kerk is gratis toegankelijk buiten de diensten.

De abdij van Pannonhalma is in 996 gesticht

Twintig kilometer ten zuidoosten van Győr staat op een heuvel de benedictijnenabdij van Pannonhalma, gesticht in 996, het jaar voor de kroning van de eerste Hongaarse koning. Het is een van de oudste kloosters van Midden-Europa en staat sinds 1996 op de UNESCO-werelderfgoedlijst; er wonen nog monniken en er is een middelbare school aan verbonden. Een rondleiding kost 4.000 tot 7.000 forint en gaat langs de romaanse kerk, de kruisgang en de bibliotheek met ongeveer vierhonderdduizend banden. Reken op twee uur. Bezoek gaat alleen met een gids en op vaste tijden; in het hoogseizoen reserveer je vooraf. De abdij maakt ook eigen wijn en kruidenlikeur.

Het water van Mosonmagyaróvár komt met 74 graden boven

In Mosonmagyaróvár, vlak bij de Oostenrijkse grens, wordt thermaal water opgepompt uit ruim tweeduizend meter diepte; het komt met ongeveer 74 graden boven en wordt teruggekoeld. Het bevat veel jodium, zwavel en mineralen, waardoor het als geneeskrachtig staat geregistreerd en er reumapatiënten uit Oostenrijk en Duitsland op afkomen. Een dagkaart kost 4.000 tot 7.000 forint en het bad is dagelijks open. Reken op een halve dag. Let op de geur: jodiumhoudend water ruikt onmiskenbaar, en dat trekt niet meteen uit zwemkleding. De stad zelf heeft een burcht uit de dertiende eeuw en ligt op 15 kilometer van de grens.

Sopron stemde in 1921 om Hongaars te blijven

Sopron ligt ingeklemd tussen Oostenrijks gebied en kreeg na de Eerste Wereldoorlog als enige plaats een volksstemming: in december 1921 koos een meerderheid voor Hongarije, waarna de stad de bijnaam Getrouwste Stad kreeg. Het centrum is daardoor Midden-Europees gemengd, met gotiek, barok en Oostenrijkse invloeden door elkaar. Op het Fő tér staat de Vuurtoren, de Tűztorony, waarvan het onderste deel op een Romeinse fundering rust; beklimmen kost 2.000 tot 3.500 forint en levert uitzicht over de daken en de wijnheuvels. Aan hetzelfde plein staan het Fabricius-huis met archeologie uit het Romeinse Scarbantia en de Geitenkerk uit de veertiende eeuw. De ringstraat Várkerület volgt de oude stadsmuur.

De Soproni wijnstreek draait om de kékfrankos

Rond Sopron liggen wijngaarden op de hellingen van het Sopron-gebergte, met de blauwe kékfrankos als belangrijkste druif; die geeft hier stevige rode wijn met veel zuur, die op de Oostenrijkse kant van de grens blaufränkisch heet en tot dezelfde streek behoort. Een proeverij kost 3.000 tot 6.000 forint en een fles 2.000 tot 6.000 forint. De meeste kelders zitten in de dorpen rond de stad en openen in het weekend of op afspraak. Rijd niet zelf na een proeverij: Hongarije kent nultolerantie voor alcohol achter het stuur.

Het Fertő-meer is gemiddeld een meter diep

Het Fertő-meer, dat aan de Oostenrijkse kant Neusiedler See heet, is het grootste steppemeer van Europa en voor tweederde met riet begroeid. Het is gemiddeld ongeveer een meter diep, waardoor het water snel opwarmt en de wind er meteen golven op zet; in droge perioden is het in de geschiedenis zelfs volledig drooggevallen. Het landschap eromheen staat sinds 2001 als grensoverschrijdend cultuurlandschap op de werelderfgoedlijst. Rond het meer loopt een fietsroute van ruim 100 kilometer door beide landen. In het Fertő-Hanság Nationaal Park liggen kijkhutten en leerpaden; toegang tot de meeste delen is gratis, rondleidingen kosten 2.000 tot 4.000 forint.

In Fertőd staat het paleis waar Haydn dertig jaar werkte

Fertőd heeft het Esterházy-paleis, in de achttiende eeuw gebouwd onder vorst Miklós Esterházy naar Frans voorbeeld en met zijn ruim honderd kamers het grootste barokke paleis van Hongarije; het wordt daarom weleens het Hongaarse Versailles genoemd. Joseph Haydn was er bijna dertig jaar kapelmeester en schreef er een groot deel van zijn werk. Entree kost 4.000 tot 7.000 forint en het paleis is van dinsdag tot zondag open, in de winter beperkt. Reken op twee uur inclusief de tuin. In de zomer worden er concerten in de muziekzaal gegeven; kaarten daarvoor kosten 5.000 tot 12.000 forint.

In Bábolna staat een stoeterij uit 1789

Bábolna, aan de oostkant van de provincie, is een staatsstoeterij die in 1789 werd opgericht en sinds de negentiende eeuw arabieren fokt; de shagya-arabier is hier als ras ontstaan en wordt nog altijd volgens dezelfde lijnen gefokt. Een rondleiding met stalbezoek kost 2.500 tot 5.000 forint en gaat doorgaans op afspraak. Reken op anderhalf uur. Dichter bij Sopron liggen de kleinere thermaalbaden van Balf en Hegykő, met dagkaarten van 3.000 tot 5.000 forint; die zijn rustiger dan het grote complex in Mosonmagyaróvár.

Praktisch

Győr ligt 120 kilometer van Boedapest en 120 kilometer van Wenen, in beide gevallen ongeveer anderhalf uur over de snelweg; er rijden treinen die er een uur tot vijf kwartier over doen. Sopron ligt op een uur rijden van Győr en heeft een directe trein naar Wenen. Voor Pannonhalma, Fertőd en het meer is een auto handig; op de snelweg geldt een digitaal vignet. April tot juni en september geven 18 tot 27 graden en zijn het aangenaamst, ook om te fietsen. In juli en augustus is het 28 tot 34 graden. In de winter is het rond het vriespunt; de baden en de musea blijven open, het paleis en de abdij hebben dan kortere tijden.