Bezoek Bol en Supetar, twee stadjes op Brač

De twee plaatsen op Brač liggen aan verschillende kanten van de berg

Supetar ligt aan de noordkust en is de veerhaven; Bol ligt aan de zuidkant, achter een heuvelrug van bijna 800 meter. Tussen beide zit een half uur tot drie kwartier rijden over een kronkelweg, en dat verschil merk je aan alles: klimaat, drukte en karakter. Dit artikel gaat over de dorpen zelf, niet over de stranden: wat er staat, wat het kost en waarom de een een haven is en de ander een kuuroord.

Supetar is de aankomst en het dagelijks leven

Met ongeveer 4.000 inwoners is dit de grootste plaats van het eiland en het punt waar vrijwel iedereen aankomt. De naam verwijst naar de heilige Petrus; onder de parochiekerk liggen resten van een vroegchristelijke basiliek en Romeinse mozaïeken. Rond de haven ligt een promenade met terrassen en een markt. Het is een werkende plaats en geen decor: er zitten supermarkten, een postkantoor en apotheken, wat bij een verblijf op het eiland handiger is dan het lijkt. De horeca is er 10 tot 20 euro per maaltijd goedkoper dan in Bol.

Het opvallendste gebouw staat op de begraafplaats

Aan de westkant van Supetar, op een landtong bij de zee, ligt een begraafplaats met een mausoleum uit 1924 dat door een bekende Kroatische beeldhouwer werd ontworpen. Het is uit witte steen van het eiland zelf gehouwen, met een koepel in byzantijnse stijl. De hele begraafplaats staat vol met beeldhouwwerk van dezelfde makers en geldt als een van de merkwaardigste van het land. Toegang is gratis en het is de hele dag open. Het ligt op tien minuten lopen langs het water vanaf de haven.

Bol is ouder en ligt beschut tegen de berg

Aan de zuidkust ligt de oudste kustnederzetting van het eiland, tegen de Vidova gora die naar 778 meter oploopt, het hoogste punt van alle Adriatische eilanden. Die berg vangt de noordenwind af, waardoor het hier warmer is en de wijnstokken tot vlak boven het dorp groeien. De kern is klein: een haven, een promenade van ongeveer een kilometer en steegjes van steen die daar loodrecht op staan. In juli en augustus is dat centrum druk en zijn de terrassen aan het water tegen zeven uur vol. Buiten die maanden loop je er over een lege kade.

Het dominicanenklooster ligt op een landtong

Aan de oostkant van Bol staat op een rots boven de zee een klooster dat in 1475 werd gesticht. Er zit een museum bij met archeologische vondsten, oude boeken en een schilderij dat aan de school van Tintoretto wordt toegeschreven. Entree kost een paar euro en het is doorgaans in de middag geopend, met kortere tijden buiten het seizoen. De tuin met palmen en cipressen kijkt uit over de zeestraat naar Hvar. Reken op drie kwartier; het is het rustigste punt van het dorp op een drukke dag.

De kluizenaarswoning in de kloof is alleen te voet bereikbaar

Halverwege de zuidkust ligt in de Blaca-kloof de kluizenarij Pustinja Blaca, een complex dat vanaf de zestiende eeuw werd bewoond door monniken die voor de Ottomanen naar het eiland waren gevlucht. Ze bouwden het tegen de rotswand aan, met een kerk, woonvertrekken en een school. Een van de laatste bewoners richtte er in de jaren twintig een sterrenwacht in, waarvan de instrumenten er nog staan. Je komt er alleen te voet: vanaf de parkeerplaats is het ongeveer een half uur dalen en weer terugklimmen. Entree kost enkele euro's en het is in de zomermaanden geopend. Boven Murvica even verderop ligt de Zmajeva pećina, de drakengrot met reliëfs die monniken in de rotswand hebben uitgehakt; die is alleen met een gids te bezoeken.

Škrip is het oudste dorp en het hoogste bewoonde punt van de geschiedenis

In het binnenland ligt een dorp waarvan de muren teruggaan tot de Illyrische tijd, met later Romeins en Venetiaans metselwerk erbovenop. In een verdedigingstoren uit de zestiende eeuw zit het eilandmuseum, met vondsten uit al die perioden; volgens de plaatselijke archeologen wonen hier al ruim tweeduizend jaar mensen. Het is klein: een uur is genoeg, en entree kost een paar euro. Wat het bijzonder maakt is dat de bouwlagen zichtbaar door elkaar lopen, van megalithische blokken onderaan tot woonhuizen erbovenop. Vanuit Supetar ben je er in een kwartier met de auto. Andere dorpen die de moeite zijn: Pučišća aan de noordkust, waar de steenhouwersschool nog met hamer en beitel werkt en waar de witte steen voor het paleis van Diocletianus in Split uit de groeven kwam, en Sutivan, Milna en Postira langs dezelfde kust.

Wat je hier eet

De eilandkeuken draait om lam van de kale weiden, olijfolie en vis. De bekendste plaatselijke specialiteit bestaat uit lamsingewanden op een spit, gewikkeld in darmvlies, en wordt maar door een handvol zaken bereid; het is een beschermd streekgerecht. Daarnaast groeit op de zuidhellingen de blauwe druif waarvan de zware rode wijn wordt gemaakt. Een proeverij bij een familiebedrijf kost 15 tot 25 euro. Olijfolie van het eiland koop je bij de molens voor 15 tot 25 euro per liter, aanzienlijk meer dan supermarktolie en van andere kwaliteit.

Praktisch

De veerboot uit Split legt aan in Supetar en doet er ongeveer 50 minuten over; er varen dagelijks meerdere afvaarten en in de zomer meer. Vanaf de haven rijdt een bus in ongeveer een uur naar Bol, met een tarief van een paar euro. Kroatië betaalt met de euro. Let op: de weg over de heuvelrug is smal en bochtig, en in het hoogseizoen rijden er ook bussen en campers. Reken op meer tijd dan de kaart aangeeft. Mei, juni en september zijn de beste maanden voor de dorpen zelf: alles open, 22 tot 27 graden en geen wachtrijen. In de winter sluit een groot deel van de horeca in Bol, terwijl Supetar doordraait.