Waar de Kroatische kust vooral eilanden en stranden belooft, snijdt Paklenica er twee kloven achter: het nationale park, sinds 1949 beschermd, klimt vanaf zeeniveau in enkele kilometers naar de hoogste toppen van het Velebit-gebergte. Het is het klimwalhalla van Zuidoost-Europa en tegelijk een wandelgebied waar u vanaf de parkeerplaats zo de wildernis in loopt.
Dit artikel zet de kloven, de klimwanden, de grot en de bergtoppen op een rij, met de praktische regels erbij.
De Velika Paklenica-kloof is de hoofdingang
Foto: Arjanne Holsappel / Pexels
De grote kloof begint bij Starigrad aan de kust en versmalt binnen een kilometer tot een spleet waar de wanden honderden meters recht omhoog gaan. Het brede pad erdoorheen loopt geleidelijk en is met kinderen prima te doen; entree ligt volgens het park rond de 10 euro in het hoogseizoen.
Reken op zo'n 2 uur naar de berghut Lugarnica en terug. Houd er rekening mee dat de kloofbodem in de zomermiddag verrassend koel blijft maar de open stukken erboven meedogenloos heet worden; water is er onderweg schaars, dus neem minstens anderhalve liter per persoon mee.
Mala Paklenica is de stille tweelingzus
Een paar kilometer zuidelijker snijdt Mala Paklenica dezelfde bergwand in, maar dan zonder infrastructuur: geen kiosk, geen brede paden, wel een ruwe route over rotsblokken en droge beddingen. Wie de drukte van de grote kloof wil ontlopen, gaat hierheen.
Het verschil is bewust: de kleine kloof is zonegewijs beschermd en wordt nauwelijks onderhouden. Neem stevige schoenen, een kaart en genoeg water; bewegwijzering is er beperkt en na regen kan de bedding onbegaanbaar zijn.
Anića kuk is de grootste klimwand van het land
Foto: Arjanne Holsappel / Pexels
De rotswand van Anića kuk rijst zo'n 350 meter boven de kloof uit en is daarmee de grootste klimwand van Kroatië; samen met de omliggende rotsen telt het park honderden uitgezette klimroutes, van eenvoudige sportklimlijnen tot lange meerpitsroutes.
Elk voorjaar, rond de meifeestdagen, verzamelt het internationale klimtreffen hier honderden klimmers. Beginners kunnen met lokale gidsen mee vanaf zo'n 60 euro per persoon; wie zelf klimt, meldt zich bij de parkingang. Ook zonder touw is de wand het bekijken waard: vanaf het pad ziet u de klimmers als stippen in het graniet hangen.
De Manita Peć-grot is de ondergrondse zijstap
Halverwege de grote kloof klimt een zijpad in ruim een uur naar de Manita Peć, de enige voor publiek toegankelijke grot van het park: een zaal van zo'n 175 meter met druipstenen en stalagmieten, alleen met gids te bezoeken.
De grot is beperkt open, doorgaans enkele dagen per week in het seizoen; controleer de dagen bij de ingang, want de klim erheen is te zwaar voor een gesloten deur. Binnen is het rond de 9 graden, dus neem een extra laag mee, ook als u bezweet boven aankomt.
Vaganski vrh is de kroon op het Velebit
Wie het hele park wil, klimt naar de Vaganski vrh: met 1.757 meter de hoogste top van het Velebit-gebergte, vanaf de kust een klim van bijna vijftienhonderd hoogtemeters. Bij helder weer kijkt u vanaf de top over de eilanden van de Adriatische Zee en tot in Bosnië.
Dit is een lange dagtocht van 8 tot 10 uur, of comfortabeler met een overnachting in een berghut. De hutten zijn eenvoudig en werken vaak op zelfbediening; reserveer vooraf en check het weer, want boven de boomgrens slaat het weer hier snel om.
Natuur en oude molens vertellen het verhaal
Het park beslaat zo'n 95 vierkante kilometer en herbergt beukenbossen, kale karstvlaktes en een van de belangrijkste roofvogelpopulaties van het land; de vale gier zweeft hier op de thermiek, en in de afgelegen delen leven nog beren en wolven. Bezoekers merken daar zelden iets van, maar het zegt alles over hoe leeg dit gebergte is.
Onderin de kloof staan de restanten van watermolens die tot ver in de 20e eeuw graan maalden voor de dorpen aan de kust; een gerestaureerde molen en een oud herdershuisje zijn ingericht als tentoonstelling. Voor de Velebit-bevolking was deze kloof eeuwenlang de weg naar boven, niet de attractie.
De Zrmanja is de raftdag ernaast
Op zo'n 30 kilometer van het park stroomt de Zrmanja door een kalkstenen canyon met watervallen en travertijndrempels; raften en kanotochten van 3 tot 4 uur kosten rond de 45 euro per persoon en zijn met kinderen vanaf ongeveer 10 jaar te doen.
Het beste water staat er in het voorjaar; in augustus zakt het peil en wordt het eerder drijven dan raften. De canyon is bovendien filmgeschiedenis: hier werden in de jaren zestig de Winnetou-films opgenomen, wat het landschap voor veel Duitse bezoekers meteen herkenbaar maakt.
Praktisch en wanneer in Paklenica
Foto: Arjanne Holsappel / Pexels
Starigrad-Paklenica aan de kust is de logische basis: parkeren bij de ingang, en de kust met zijn kiezelstranden ligt op loopafstand voor na de wandeling. Kroatië rekent sinds 2023 in euro's, dus omrekenen hoeft niet meer.
April tot juni en september tot oktober zijn de gouden maanden: aangenaam klim- en wandelweer en volle beken. Houd er rekening mee dat juli en augustus in de kloof boven de 30 graden uitkomen en dat de bura, de valwind van het Velebit, buiten het seizoen tot stormkracht kan aanzwellen; check bij twijfel de weersverwachting bij de parkingang.
