Varaždin, barokke pracht in het noorden van Kroatië

Varaždin was tussen 1767 en 1776 de hoofdstad van Kroatië

Dit stadje in het noorden was negen jaar lang de zetel van het Kroatische bestuur. In 1776 legde een brand volgens de stadsarchieven een groot deel van de stad in de as, waarna het bestuur naar Zagreb verhuisde en daar bleef. De barokke gevels van de herbouw staan er nog. Dit artikel behandelt de stad, met entreeprijzen, openingstijden, afstanden en de dingen die u er ziet en nergens anders.

De burcht met de aarden wallen is nu stadsmuseum

Aan de rand van het centrum staat een witte burcht uit de veertiende eeuw die in de zestiende eeuw met aarden wallen en een gracht tot een vesting tegen de Ottomanen werd uitgebouwd. Die wallen liggen er nog als groene ringen omheen. Entree tot het museum kost rond de 5 euro; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van tien tot zes. Reken op anderhalf uur. De wallen eromheen zijn gratis en dag en nacht toegankelijk, en worden door bewoners als park gebruikt.

De begraafplaats is in 1905 als park met heggen aangelegd

Aan de westkant ligt een begraafplaats die vanaf 1905 door één beheerder is omgevormd tot een park met geschoren coniferen, lanen en heggenwanden, waarbij de graven ondergeschikt zijn aan het groen. Toegang is gratis en het is dagelijks open van zeven tot acht in de zomer. Reken op een uur. Praktisch: dit is de bijzonderste plek van de stad en er komen vrijwel geen bezoekers; het is een tuinontwerp waarvan er in Europa weinig vergelijkbare zijn.

Het centrum is compact en autovrij

De kern bestaat uit een handvol pleinen met barokke paleizen, kerken en een stadhuis waar in de zomermaanden op zaterdag een wachtparade in historisch uniform wordt gehouden. Rondlopen is gratis. Die parade is doorgaans van mei tot oktober op zaterdag om elf uur en duurt een half uur. Reken op twee uur voor het hele centrum, dat ongeveer 600 bij 600 meter meet en waar geen auto's komen.

Het insectenmuseum toont een verzameling van één man

In een paleis aan het plein zit een museum met ruim vierduizend geprepareerde insecten, aangelegd door één verzamelaar tussen 1954 en 1980, opgesteld in nagebouwde leefomgevingen. Entree kost enkele euro's; het is van dinsdag tot zondag open. Reken op een uur. Praktisch: dit is met kinderen het aardigste museum van de stad, en de opstellingen zijn met kevers, vlinders en sprinkhanen op ooghoogte gemaakt.

Eind augustus is er tien dagen lang een straatfestival

In de laatste tien dagen van augustus wordt het centrum gevuld met straattheater, muziekpodia, kramen en horeca, met honderdduizenden bezoekers in totaal. Het meeste is gratis toegankelijk. Let op: in die periode zijn accommodaties in de stad twee tot drie keer zo duur en vroeg vol; wie dan komt, boekt maanden vooruit of slaapt in Zagreb en reist heen en weer. Buiten die dagen is het hier juist opvallend rustig.

Op dertig kilometer staat een kasteel aan een meer

Ten westen staat een kasteel dat in de negentiende eeuw in romantische stijl is verbouwd, op een heuvel bij een aangelegd meer met een wandelpad eromheen. Entree kost 8 tot 12 euro voor volwassenen en de helft voor kinderen; het is dagelijks open, in de winter korter. Het park en het meer zijn gratis. Reken op een halve dag inclusief rijden. Praktisch: er rijdt een bus vanuit de stad, maar die gaat enkele keren per dag; met een auto bent u er in drie kwartier.

De stad is vlak en heeft fietspaden

Het stadje ligt in de vlakte langs een rivier en heeft een net van fietspaden dat doorloopt tot in het buitengebied, waar dijken en landweggetjes liggen. Fietsverhuur kost 10 tot 15 euro per dag. Praktisch: langs de rivier ten noorden loopt een route naar de Hongaarse grens over ongeveer 20 kilometer, vrijwel zonder verkeer. Dit is een van de weinige delen van Kroatië waar u een dag kunt fietsen zonder een heuvel tegen te komen.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer twee uur op Zagreb; vandaar rijdt u in een uur over 80 kilometer, of u neemt de trein of bus in anderhalf uur. Kroatië betaalt sinds 2023 met de euro. Mei, juni en september geven 20 tot 28 graden en zijn het aangenaamst. In juli en augustus is het 28 tot 34 graden. Overnachten kost hier 50 tot 90 euro per nacht en een maaltijd 10 tot 20 euro per persoon, aanzienlijk minder dan aan de Kroatische kust.