Wandelen door het oude centrum en langs de Drava-rivier

Varaždin is negen jaar lang de hoofdstad van Kroatië geweest

Varaždin telt ongeveer 46.000 inwoners, ligt in het noorden van het land en was van 1767 tot 1776 de zetel van het Kroatische bestuur. Een stadsbrand in 1776 legde het grootste deel plat, waarna het bestuur naar Zagreb verhuisde en daar bleef. De herbouw gebeurde in barokstijl, in één keer en in één stijl, en dat is precies waarom het centrum er nu zo uitziet. Dit artikel behandelt de stad en de Drava-rivier, met entreeprijzen, openingstijden en looptijden.

Stari Grad is geen ruïne maar een compleet verdedigingswerk

Aan de rand van het centrum staat met Stari Grad een witgepleisterd kasteel met ronde torens, dat volgens de erfgoeddienst in de zestiende eeuw is omgebouwd tot een vesting met aarden wallen en een gracht eromheen. Het staat er compleet en is nooit vervallen geweest. Entree kost rond de 4 euro; het Varaždinski stadsmuseum zit erin en is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van tien tot zes. Reken op anderhalf uur. De grasglooiingen eromheen zijn de resten van de aarden verdediging en zijn gratis toegankelijk; 's avonds is het er een wandelpark. In het Sermage-paleis ernaast hangt de schilderijenverzameling van de stad, en in een ander barokpand zit een entomologisch museum met tienduizenden insecten.

Het centrum is autovrij en in een uur rond te lopen

De binnenstad meet ongeveer 700 bij 500 meter en bestaat uit een handvol pleinen met barokke stadspaleizen in oker, roze en lichtblauw, verbonden door straten die voor auto's gesloten zijn; de Korzo is de belangrijkste wandelstraat. Rondlopen kost niets. Het stadhuis aan het hoofdplein is sinds 1523 in gebruik en daarmee een van de oudste van Centraal-Europa; in de zomermaanden wisselt daar op zaterdag om elf uur 's ochtends een erewacht in historisch uniform. Reken op een uur voor het rondje, langer als je de binnenplaatsen in loopt, want daar is de stad op zijn mooist. De kathedraal van de Hemelvaart van de Heilige Maagd Maria en de Ursulinenkerk met haar roze toren staan op vijf minuten van elkaar.

De begraafplaats is in 1905 als park aangelegd

Aan de westkant ligt een begraafplaats die vanaf 1905 door de toenmalige beheerder is omgevormd tot een parkachtige aanleg, met strak geschoren coniferen in lanen en perken. Toegang is gratis en het is dagelijks van zeven tot acht open, in de winter korter; reken op drie kwartier. Dit is geen morbide uitje maar een tuinaanleg die in de vakliteratuur als voorbeeld geldt, en wandelaars en gezinnen lopen er gewoon doorheen. In de stad staat verder het herdenkingshuis van Vatroslav Lisinski, de componist van de eerste Kroatische opera.

De Drava ligt drie kilometer ten noorden van het centrum

De Drava stroomt hier van west naar oost, maar niet langs de stad zelf: de rivier ligt drie kilometer noordelijker, achter een stuwmeer dat bij een waterkrachtcentrale hoort. Toegang is gratis. Langs het water lopen paden en er ligt een fietspad dat deel uitmaakt van de Drava-route, die de rivier over honderden kilometers volgt van de Alpen tot aan de Donau; via die route zit je in een halve dag fietsen bij de Sloveense grens en in twee dagen in Maribor. Vanaf het centrum ben je er in tien minuten met de fiets. Bij het meer is in de zomer een strandje met toezicht.

Eind augustus loopt hier tien dagen lang een straatfestival

In de laatste week van augustus wordt het centrum tien dagen lang gevuld met straatoptredens, marktkramen en podia, doorgaans van tien uur 's ochtends tot na middernacht; volgens de organisatie trekt het enkele honderdduizenden bezoekers. Toegang tot het merendeel is gratis. Let op dat hotels in de wijde omtrek in die dagen volgeboekt zijn en dat het centrum 's avonds zo vol staat dat doorlopen lastig is. Wie de barokke stad rustig wil zien, komt in een andere week; wie het festival wil, boekt maanden vooruit.

In september volgt een festival van oude muziek

Kort na het straatfestival volgt een reeks concerten met muziek uit de barok, uitgevoerd in de kerken en zalen van de stad. Het bestaat sinds 1971 en duurt ongeveer twee weken. Kaartjes kosten 10 tot 30 euro per concert. Dat past bij deze stad zoals weinig festivals bij een plaats passen: dezelfde gebouwen waarin die muziek klonk toen ze werd geschreven. Buiten deze twee festivalperiodes is het hier het hele jaar rustig, ook in de zomer, en dat is voor veel bezoekers juist de reden om te komen.

Op dertig kilometer staat Trakošćan aan een meer

Ten noordwesten van de stad staat op een heuvel boven een meer het kasteel Trakošćan, dat in de negentiende eeuw in neogotische stijl is herbouwd, met een ingerichte woonverdieping en wapenzalen. Entree kost rond de 10 euro en het is dagelijks open, doorgaans van negen tot zes en in de winter korter. Reken op twee uur, plus een wandeling van 3 kilometer rond het meer eronder. Met de auto ben je er in drie kwartier; er rijdt ook een bus, maar die gaat maar enkele keren per dag en niet in het weekend.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in twee uur op Zagreb en rijdt daarna 80 kilometer in een uur; er rijdt ook een trein die er anderhalf uur over doet voor enkele euro's. Kroatië betaalt sinds 1 januari 2023 met de euro; oudere prijzen in kuna deel je door ruim zeven. Op de kaart staat hier štrukli, een gebakken of gekookt deegpakketje met verse kaas dat in dit deel van het land als voor- of nagerecht wordt gegeten. Mei, juni en september geven 20 tot 27 graden. Juli en augustus lopen op naar 28 tot 33 graden, wat in dit binnenland benauwder aanvoelt dan aan de kust. In de winter is het 0 tot 5 graden met mist in de riviervlakte, en het prijspeil ligt het hele jaar duidelijk onder dat aan de kust.