Wandelen door Zagreb, van oude stad tot moderne wijken

Zagreb is een wandelstad met precies één klim

De binnenstad van Zagreb is compact en vlak, op één plek na: de overgang van Donji Grad naar Gornji Grad. Wie dat hoogteverschil kent, kan de rest van zijn route zorgeloos plannen. Dit stuk gaat niet over wat je onderweg ziet maar over hoe het loopt: afstanden, ondergrond, hoogteverschil en waar je lang achter elkaar kunt doorlopen zonder verkeerslichten.

Het hoogteverschil is ruim 30 meter

Tussen Donji Grad en Gornji Grad zit ongeveer 30 meter hoogte. Dat is precies wat de kabelbaan uit 1890 over zijn spoor van 66 meter overbrugt, in 64 seconden, voor minder dan een euro; het is daarmee een van de kortste openbare kabelbanen ter wereld. Te voet zijn er drie manieren omhoog: de trap naast de kabelbaan, de geleidelijke helling van de Radićeva-straat langs de Kamenita vrata, en de Strossmayer-promenade langs de oude muur bij de Lotrščak-toren, waar elke dag om twaalf uur het kanon afgaat. Die laatste route is de aangenaamste, met banken en uitzicht. Houd er rekening mee dat Gornji Grad kasseien heeft die bij regen glad worden, onder meer rond de Sint-Marcuskerk en de Banski dvori.

Donji Grad is een raster en dat loopt makkelijk

Donji Grad is vanaf de jaren zeventig van de negentiende eeuw aangelegd als raster, met een U-vormige reeks van acht pleinen en parken erdoorheen die het Groene Hoefijzer heet, met Zrinjevac als bekendste schakel. Van het station naar het Ban Jelačić-plein is het ongeveer 1,2 kilometer, een kwartier lopen, en dat gaat vrijwel volledig door dat groen, langs de Botanische Tuin en het Nationale Theater. Het is de aangenaamste manier de stad in te komen en de meeste bezoekers missen hem omdat ze bij het station de tram nemen. Loop hem in ieder geval één keer, het liefst 's ochtends. Boven aan het plein ligt de Dolac-markt, sinds 1930 de dagelijkse groentemarkt van de stad, en daarachter loopt de Tkalčićeva-straat naar Kaptol met de kathedraal.

Voor lange, vlakke stukken ga je naar de dijk

Langs de Sava ligt aan beide kanten een dijk met een verhard pad erop, kilometerslang recht en zonder kruisingen, tussen de Jadranski most en de Domovinski most door. Hier loopt en fietst de stad zelf, en je kunt er een uur doorlopen zonder één keer te hoeven wachten; het pad strekt zich over meer dan 10 kilometer uit. Mooi is het niet, want je kijkt naar water aan de ene kant en flats aan de andere. Wie kilometers wil maken of hardloopt, heeft hier niets beters; wie wil kijken, blijft in het centrum. Aan de overkant ligt Novi Zagreb, met het Museum voor Hedendaagse Kunst als enige echte trekker.

Rond het Jarun-meer is het rondje 6 kilometer

Het recreatiemeer Jarun ligt ten zuidwesten van het centrum, voorbij de wijk Trešnjevka, en het pad eromheen meet ongeveer 6 kilometer, vlak en grotendeels verhard. Er zijn kiezelstranden, roeibanen en cafés langs de route. Reken op ongeveer 20 minuten met de tram vanaf het centrum, voor rond de 1 euro. In het weekend en op zomeravonden is het er druk met wandelaars en skaters, terwijl je op een doordeweekse ochtend het rondje vrijwel voor jezelf hebt.

Maksimir is 316 hectare zonder verkeer

Het stadspark Maksimir aan de oostkant ging volgens de parkbeheerder in 1794 open, als een van de eerste openbare parken van dit deel van Europa, en is met 316 hectare groot genoeg om er een halve dag in te verdwijnen. Er lopen brede lanen en smalle bospaden doorheen, langs vijf meren, en er komt geen auto. Het is daarmee de beste plek in de stad om met kinderen of met minder goede knieën te wandelen: geen oversteken, geen kasseien, veel banken. Vanaf het Ban Jelačić-plein ben je er in ongeveer 15 minuten met de tram over de Vukovarska.

Wie echt omhoog wil, loopt de Medvednica op

Boven de stad ligt de Medvednica met als top Sljeme op 1.035 meter. Vanaf de rand van de stad loop je er in twee tot drie uur naartoe over gemarkeerde paden door het bos, met onderweg berghutten waar je kunt eten voor een paar euro. Sinds februari 2022 rijdt er weer een kabelbaan naar boven, die er ongeveer een kwartier over doet en de klassieke combinatie mogelijk maakt: lopend omhoog en met de kabelbaan terug. Neem een jas mee, want boven is het 6 tot 8 graden kouder dan beneden.

Met kinderwagen of rolstoel

Donji Grad is goed te doen, met brede stoepen, weinig hoogteverschil en verharde parkpaden. Gornji Grad is dat niet, door de kasseien en de trappen, en de kabelbaan is de enige comfortabele manier omhoog terwijl de cabines klein zijn. Ook Maksimir en de dijk langs de Sava lopen prettig met wielen, met kilometers vlak pad achter elkaar en om de 200 tot 300 meter een bank. Houd er rekening mee dat verlaagde stoepranden in de zijstraten niet overal aanwezig zijn en dat de instaphoogte van de trams per type verschilt. Musea als de Mimara en het Museum of Broken Relationships liggen allebei in vlak gebied, met entrees rond de 7 euro.

Wanneer je het beste loopt

De aangenaamste maanden zijn april, mei, september en oktober, met middagtemperaturen tussen de 15 en 25 graden. In juli en augustus is de stad tussen een en vijf uur te heet om lang in te lopen, dus plan je wandeling dan voor de ochtend. In november hangt er vaak dagenlang mist en in januari en februari kan het glad zijn op de kasseien van Gornji Grad. Beide seizoenen zijn prima om te lopen, mits je schoenen met grip meeneemt. De Ilica, de lange winkelstraat vanaf het Ban Jelačić-plein, is dan de overdekte uitwijk.