Culinaire routes in de Achterhoek langs streekproducten en wijngaarden

Streekproducten uit de Achterhoek proeft u vooral aan de deur

De streekproducten hier komen niet uit winkels met een etiket, maar van erven waar u zelf naartoe rijdt: melktappen, boerderijwinkels, een enkele wijngaard en een mosterdfabriek die al eeuwen bestaat. Dat betekent openingstijden die per erf verschillen en contant geld in de zak. Dit artikel behandelt wat u hier werkelijk vindt, met prijzen, tijden en afstanden.

Bij de melktap in de Achterhoek koopt u rauwe melk voor ongeveer een euro

Op tientallen erven in de streek staat een automaat waar u met een eigen fles rauwe melk tapt, doorgaans voor 0,80 tot 1,20 euro per liter. Veel van die tappen zijn dag en nacht open. Let op: rauwe melk is niet verhit. Voor jonge kinderen, zwangeren en ouderen wordt aangeraden hem eerst tegen de kook aan te brengen; dat staat ook bij de meeste automaten aangegeven. Vaak staat er naast de melk een tweede automaat met boerenijs of karnemelk.

In Doesburg wordt sinds de vijftiende eeuw mosterd gemaakt

Aan de rand van de streek staat een mosterdfabriek die volgens de eigen bedrijfsgeschiedenis teruggaat tot 1457 en die nog met stenen maalstenen werkt. Er zit een museum en een eetcafé bij. Een rondleiding kost enkele euro's en de fabriek is doorgaans van dinsdag tot zaterdag open van 10.00 tot 17.00 uur. Een pot mosterd kost 3 tot 5 euro. De streek eet die mosterd in soep met spekjes; dat gerecht staat in vrijwel elk café in de wijde omgeving op de kaart voor 6 tot 9 euro.

Er zijn wijngaarden in de Achterhoek, maar met schimmelbestendige druiven

De Achterhoek telt enkele tientallen hectaren wijngaard, doorgaans beplant met rassen als solaris en johanniter, die tegen het vochtige klimaat kunnen. Zware rode wijn komt hier niet van de grond. Een proeverij kost 10 tot 20 euro per persoon, meestal op afspraak en in het weekeinde. Een fles kost 12 tot 20 euro, wat boven het niveau van een supermarktwijn ligt. Reken op anderhalf uur. Wie verwacht dat dit een wijnstreek is zoals de Moezel, komt bedrogen uit: het is kleinschalig en jong.

De krentenwegge is het streekbrood van de Achterhoek bij een geboorte

Dit is een langwerpig krentenbrood dat traditioneel na een geboorte aan de kraamvrouw wordt gegeven en dat in de bakkerijen hier tot een meter lang wordt gemaakt. Een halve wegge kost 8 tot 15 euro en een hele aanzienlijk meer; bakkers maken de grote exemplaren op bestelling. Vraag ernaar bij een dorpsbakker en niet bij een supermarkt. Het brood hoort met roomboter gegeten te worden en is een dag na het bakken op zijn best.

Balkenbrij is het gerecht uit de Achterhoek waar bezoekers over struikelen

Dit is een gestolde massa van boekweitmeel en restvlees uit de slacht, die in plakken wordt gesneden en gebakken. Het wordt bij het ontbijt of bij aardappelen gegeten, vaak met stroop of appelmoes. Een pond kost bij de slager 4 tot 7 euro. Het is een uitgesproken smaak en niet iedereen komt er doorheen; koop dus eerst twee plakken en geen halve kilo. Slagers in de dorpen maken het zelf en elk recept wijkt af, dus de ene is aanmerkelijk zachter van smaak dan de andere.

Fruit uit de Achterhoek koop je aan de weg, zelf plukken kan in het seizoen

In de streek staan boomgaarden met appels, peren en kersen. Kersen zijn er in juli, appels en peren van eind augustus tot in oktober. Zelf plukken kost doorgaans 2 tot 4 euro per kilo voor appels en meer voor kersen; jam en sap uit eigen fruit kosten 4 tot 8 euro per pot of fles. Bel of kijk online voor u rijdt: pluktuinen openen pas als het fruit rijp is en dat schuift per jaar twee weken op.

Grolsch komt uit Groenlo, maar de brouwerij staat er niet meer

De brouwerij werd in 1615 in Groenlo gesticht en de naam verwijst naar die plaats. De productie is inmiddels verplaatst naar een fabriek bij Enschede, ruim 30 kilometer verderop. In Groenlo zelf staan wel kleinere brouwerijen en cafés die eigen bier schenken; een glas kost 3 tot 5 euro. Verspreid over de streek zitten enkele tientallen kleine brouwerijen, waarvan een deel op zaterdagmiddag rondleidingen geeft voor 10 tot 20 euro inclusief proeverij.

Praktisch voor culinaire routes in de Achterhoek

De erven liggen ver uit elkaar: reken op 10 tot 25 kilometer tussen twee adressen. Met de fiets is een culinaire route van 40 kilometer op een dag goed te doen; het landschap is vlak en het knooppuntennetwerk dekt de hele streek. Nederland betaalt met de euro. Let op de openingstijden: veel boerderijwinkels zijn alleen op donderdag tot en met zaterdag open en sluiten om 17.00 uur, en op zondag en maandag is vrijwel alles dicht. De onbemande melktappen en eierautomaten zijn de uitzondering, want die draaien wel elke dag.