Watersport in Friesland met varen, suppen en kanoën

Voor de meeste huurboten op de Friese meren hebt u geen vaarbewijs nodig

Een vaarbewijs is volgens de vaarregels pas verplicht voor boten langer dan 15 meter of die sneller dan 20 kilometer per uur varen; de sloepen en motorboten van de verhuurbedrijven blijven daaronder. U krijgt wel een instructie voor vertrek. Dit artikel behandelt varen, suppen en kanoën, met prijzen, afstanden en regels.

Het merengebied in het zuidwesten hangt aan bruggen en sluizen

De meren zijn onderling verbonden door vaarten met bruggen die op vaste tijden draaien, doorgaans van 9.00 tot 12.00 en van 13.00 tot 18.00 uur. Bruggeld kost 2 tot 5 euro en bij enkele bruggen laat de brugwachter nog een klomp aan een hengel zakken waar u het geld in doet. Reken op 8 tot 12 kilometer per uur met een sloep. Buiten de bedieningstijden ligt u stil; plan de dag om de bruggen heen.

Een boot huren kost tussen de zestig en driehonderd euro per dag

Een open sloep voor zes personen kost 60 tot 120 euro per dag, een kajuitboot 150 tot 300 euro en een zeilboot met kajuit 180 tot 350 euro. Een week op een kajuitboot ligt tussen 900 en 2.000 euro, afhankelijk van het seizoen. In juli en augustus zijn de boten maanden vooruit weg. Let op de borgsom: die ligt vaak tussen 500 en 1.500 euro en wordt bij schade aan de romp aangesproken.

Zeilles duurt hier doorgaans een week

Op de meren staan zeilscholen die in kleine boten lesgeven; een weekcursus met overnachting kost 500 tot 900 euro per persoon, een dagles 80 tot 150 euro. Kinderen worden vanaf een jaar of acht aangenomen, in bootjes voor één of twee personen. De meren zijn ondiep, tussen 1 en 3 meter, waardoor omslaan zelden gevaarlijk is. Een zwemvest is verplicht en wordt door de school geleverd.

Het nationale park in het midden is een laagveenmoeras

Dat park van rond de 2.500 hectare bestaat uit petgaten, rietland en trilvenen, ontstaan door eeuwenlange turfwinning; er lopen vaarroutes voor kano's en fluisterboten doorheen. Een kano huren kost 25 tot 45 euro per dag, een fluisterboot 60 tot 100 euro. Toegang is gratis. Motorboten mogen niet overal komen. In het broedseizoen, van maart tot juni, zijn delen afgesloten en staat dat op de vaarkaart aangegeven.

Het bekende laagveengebied met de rietlanden ligt in Overijssel

Het veengebied met de kanoroutes en de rietdorpen dat vaak bij deze provincie wordt genoemd, ligt net over de grens in Overijssel, op ongeveer 40 kilometer van de zuidelijke Friese meren. Reken op drie kwartier rijden. Een kano huren kost daar 25 tot 45 euro per dag. Het is een aparte dag, geen uitstapje vanaf de Friese meren; wie in Friesland vaart, komt met de boot niet zomaar in dat gebied.

Suppen kan op de meren en op de vaarten

Een supboard huren kost 20 tot 40 euro per dag of 10 tot 20 euro per uur; op de vaarten en de kleinere meren staat weinig golfslag. Blijf van de doorgaande vaargeulen af: beroepsschepen en zeilboten kunnen niet uitwijken en zien een supper laat. Draag een zwemvest of leash. Bij wind boven windkracht vier drijft u op het grote water snel af en komt u er zonder hulp niet meer tegenop.

Aan het IJsselmeer wordt gesurft bij de oude havenstadjes

Bij de stadjes aan het grote binnenmeer staat bij westenwind golfslag; daar liggen surfstranden met scholen en verhuur. Een surfles van drie uur kost 60 tot 110 euro en materiaalhuur 30 tot 50 euro per dag. Het water haalt in juli en augustus 19 tot 22 graden; een pak is tot juni nodig. Let op: bij aflandige wind drijft u het meer op, en dat water is 20 kilometer breed.

De vaarroute langs de elf steden is ook per boot te doen

Dezelfde route als de schaatstocht kunt u varen; met een sloep of kajuitboot doet u hem in vier tot zes dagen over ongeveer 200 kilometer. Onderweg liggen aanlegplaatsen in de stadjes, waar liggeld 10 tot 25 euro per nacht kost. Reken op meerdere bruggen per dag. In de kleine stadjes zijn de doorvaarthoogtes beperkt; kijk vooraf na hoeveel doorvaarthoogte uw boot nodig heeft.

Kanoën gaat het rustigst op de kleine vaarten

Buiten de grote meren ligt een net van smalle vaarten en sloten waar vrijwel geen motorboten komen; daar vaart u langs boerenland en rietkragen. Een kano huren kost 25 tot 45 euro per dag, inclusief vervoer naar het startpunt. Reken op 10 tot 20 kilometer per dag. Er zijn kanoroutes met kaarten bij de verhuurders; die geven ook aan waar u moet overdragen bij een sluis of een te lage brug.

Praktisch

Vanuit het midden van het land rijdt u in anderhalf tot twee uur. Nederland betaalt met de euro en de meeste verhuurders werken met een borg op de bankpas. Mei tot september geeft 14 tot 24 graden. Op het open water is de wind altijd sterker dan aan de kant: bij windkracht vijf of meer varen sloepen en supboards niet meer veilig op de grote meren. Kijk de verwachting na voordat u vertrekt.