Sogn og Fjordane, thuis van Noorwegens langste fjord

De Sognefjord dringt 205 kilometer het land in

De Sognefjord loopt vanaf de kust ongeveer 205 kilometer landinwaarts en is volgens de kaartendienst op het diepste punt rond de 1.300 meter, wat hem de langste en diepste fjord van Noorwegen maakt. Aan het einde ervan sta je tussen wanden van meer dan duizend meter. De provincie Sogn og Fjordane, die hiernaar was genoemd, bestaat sinds 2020 niet meer: ze is samengevoegd met de buurprovincie tot één grote regio. Dit artikel behandelt het gebied zelf, met vaartijden, prijzen en seizoenen.

De Nærøyfjord is op zijn smalst 250 meter breed

De Nærøyfjord, een zijarm van ongeveer 17 kilometer, versmalt tot rond de 250 meter, met wanden die er 1.400 meter boven uitkomen. Sinds 2005 staat die arm samen met de Geirangerfjord op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Een boottocht van ongeveer twee uur tussen Gudvangen en Flåm kost 500 tot 800 kronen per persoon en vaart het hele jaar, met de meeste afvaarten van mei tot september. De elektrische schepen die er sinds enkele jaren varen, maken vrijwel geen geluid, wat op dit traject een merkbaar verschil is.

De Jostedalsbreen is de grootste gletsjer van het vasteland

Ten noorden van de fjord ligt de Jostedalsbreen, een ijskap van ongeveer 474 vierkante kilometer en daarmee de grootste van het Europese vasteland, met tientallen tongen die tot in de dalen zakken. Sinds 1991 is het Nationaal Park. De bekendste tongen zijn de Briksdalsbreen in het noorden en de Nigardsbreen in Jostedalen, waar het Breheimsenteret als bezoekerscentrum dient. Wandelen naar een gletsjertong is gratis, terwijl het ijs op alleen met een gids mag, wat 500 tot 900 kronen per persoon kost inclusief uitrusting. Let op dat gletsjertongen kalven en het ijs schuift, dus blijf van de randen weg, ook als anderen dat niet doen. De tongen zijn de afgelopen decennia honderden meters teruggetrokken.

De staafkerk van Urnes is de oudste van het land

Boven de Lustrafjord, bij Luster, staat de staafkerk van Urnes uit ongeveer 1130, waarvan delen uit een nog oudere kerk zijn hergebruikt. Ze staat sinds 1979 op de werelderfgoedlijst en geldt als de oudste bewaarde staafkerk, met het houtsnijwerk dat aan de Urnes-stijl zijn naam gaf. Entree kost 120 tot 160 kronen en de kerk is van mei tot september open. Je komt er met een veerboot van tien minuten vanaf Solvorn, plus een klim van ongeveer een kilometer. Binnen mag niet met flits worden gefotografeerd en het aantal bezoekers per rondleiding is beperkt.

De Flåmsbana klimt 863 meter in twintig kilometer

Vanaf Flåm aan het einde van de Aurlandsfjord loopt de Flåmsbana over twintig kilometer omhoog naar Myrdal en overbrugt in die afstand ruim 860 hoogtemeters, met tunnels en een keerlus in de berg. Het is een van de steilste gewone spoorlijnen ter wereld. Een retour kost 500 tot 700 kronen en de trein rijdt het hele jaar, met meer afvaarten in de zomer. De rit duurt een uur enkele reis, met een stop bij de Kjosfossen. Reserveer vooruit, want in juli en augustus komen er cruiseschepen binnen en zijn de treinen dan vol.

De Sognefjellet is de hoogste bergpas van Noord-Europa

Vanaf de fjord klimt de Sognefjellet naar een pas op ongeveer 1.434 meter, dwars langs de rand van Nationaal Park Jotunheimen met Galdhøpiggen en Glittertind, de twee hoogste toppen van het land. De weg is een van de Noorse nationale toeristische routes. Rijden kost niets. De weg is doorgaans van eind mei tot oktober open en de rest van het jaar gesloten door sneeuw, en ook in juni staan er nog muren sneeuw langs de kant. Onderweg liggen berghutten waar je voor 200 tot 350 kronen eet en waar wandelroutes van 2 tot 15 kilometer beginnen. Westelijker loopt met de Gaularfjellet een tweede toeristische route, langs de Likholefossen.

Njardarheimr in Gudvangen is een reconstructie, geen opgraving

Bij Gudvangen aan de Nærøyfjord staat Njardarheimr, een nagebouwde vikingnederzetting met houten huizen, waar medewerkers ambachten laten zien. Het is bewust als reconstructie gebouwd en niet op een vindplaats. Entree kost 200 tot 300 kronen en het is van april tot oktober dagelijks open. Reken op anderhalf uur. Voor kinderen werkt het goed omdat er wordt gesmeed, geweven en met boog geschoten; wie echte vondsten uit de vikingtijd wil zien, moet in de musea van de grotere steden zijn.

Aan de fjord liggen Balestrand en aan de kust Florø

Balestrand halverwege de fjord is sinds de negentiende eeuw een verblijfplaats voor reizigers en schilders, met het houten Kviknes Hotel aan het water en de Engelse kerk uit 1897 ernaast; vanaf het dorp klim je in twee tot drie uur naar de Raudmelen voor het uitzicht over de fjord, langs vikinggraven op de helling. Aan de kust ligt Florø, de westelijkste stad van Noorwegen, met het Kystmuseet over de visserij en de olie. Voor het eiland ligt Kinn, met een romaanse kerk uit de twaalfde eeuw waar elke zomer een openluchtspel wordt opgevoerd; de boot erheen doet er een half uur over.

Bergen ligt buiten deze streek

De havenstad met de houten pakhuizen van Bryggen, die vaak in één adem met deze fjorden wordt genoemd, ligt in het zuidwesten en hoorde nooit bij deze provincie. Vanaf het einde van de fjord rijd je er in drie tot vier uur naartoe. Als aankomst- of vertrekpunt is Bergen wel logisch, want er is een luchthaven met verbindingen naar Nederland en er vertrekken sneldiensten over het water. Een enkele reis met de snelboot naar de fjordendorpen duurt vier tot vijf uur en kost 700 tot 1.000 kronen. In de stad zelf staan verder het Bergenhus-fort en de romaanse Mariakerk uit de twaalfde eeuw, en Bryggen herinnert aan de Hanze, die hier eeuwenlang de stokvishandel dreef.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer anderhalf uur op Bergen of Oslo, met daarna drie tot zes uur rijden. Noorwegen rekent in kronen en vrijwel alles gaat met de kaart; tol op wegen en enkele tunnels wordt automatisch via het kenteken afgerekend, ook bij huurauto's. Juni tot september is het seizoen met 14 tot 22 graden, lange dagen en open bergwegen. In mei liggen de hoge passen nog dicht en in oktober vallen ze weer uit. De veerboten over de fjorden varen het hele jaar en horen hier bij het gewone wegennet.