Theater, muziek en erfgoed in Krakau voor cultuurliefhebbers

Krakau is voor cultuurliefhebbers een stad zonder bodem

Krakau was eeuwenlang de hoofdstad van koningen en is nog altijd de culturele hoofdstad van Polen: theaters uit de belle époque, een Da Vinci aan de muur, jazz in kelders en een altaar dat tot de hoogtepunten van de gotiek hoort. Prijzen in zloty; reken grofweg 4,3 zloty voor een euro. Dit artikel ordent het aanbod voor wie meer wil dan de hoogtepunten: podia, collecties en het erfgoed dat de stad dagelijks gebruikt.

Het altaar van Veit Stoss is de gotische hoofdprijs

De Mariakerk bewaart het meesterwerk: het altaar dat Veit Stoss tussen 1477 en 1489 sneed, 13 meter hoog, 11 meter breed en bevolkt door ruim 200 vergulde figuren met gezichten zo levensecht dat kunsthistorici er middeleeuwse Krakauers in herkennen. Het toeristendeel van de kerk kost volgens de basiliek rond de 20 zloty, nog geen 5 euro. Kom tegen de plechtige opening van de luiken aan het einde van de ochtend, en neem daarna de tijd voor het gewelf met zijn sterrenhemel. Wie dieper wil, klimt de kerktoren voor het plein-panorama; de combinatie altaar, gewelf en toren is de compactste kunstles van Midden-Europa.

De museumroute loopt van Da Vinci tot ondergronds

De collecties van de stad verdienen dagen: het museum met de Dame met de hermelijn van Leonardo da Vinci als onbetwiste ster, de negentiende-eeuwse Poolse schilderkunst boven de Lakenhal, en het ondergrondse museum 4 meter onder het marktplein, waar de middeleeuwse stad is opgegraven; entrees liggen tussen de 20 en 40 zloty per huis. De verdeelsleutel: één grote collectie per dag, gecombineerd met een kerk of hof. En let op de gratis dagen; de nationale musea kennen wekelijks een vrije toegangsdag per vestiging, en de rijen zijn dan naar verhouding mild.

Theater en muziek spelen hier elke avond

De podiumkalender is hoofdstedelijk: het belle-époquetheater met zijn verguldsel voor opera en toneel, de filharmonie voor de symfonische avonden en kerken die vrijwel dagelijks kaarslichtconcerten met Chopin programmeren voor 60 tot 100 zloty, omgerekend 14 tot 23 euro. De tegenpool zit onder de straat: de jazzkelders rond het plein, waar de Poolse jazztraditie sinds de jaren vijftig doorspeelt, met sets vanaf 30 tot 50 zloty en late jamsessies. De vuistregel: opera en filharmonie vragen vooruit boeken, de kelders vragen alleen vroeg komen voor een tafeltje.

Kazimierz en Podgorze dragen het zwaarste erfgoed

De culturele route door Kazimierz gaat langs zeven synagogen, de oude begraafplaats en het joodse cultuurfestival dat elke zomer de wijk vult met muziek en debat. De synagogen rekenen kleine entrees van 10 tot 20 zloty; de sfeer van de wijk is gratis en gelaagd. Over de rivier ligt Podgórze met het voormalige getto, de apotheek-gedenkplaats op het plein en de fabriek van Schindler, nu museum over de bezettingsjaren; reserveer online en reken op drie uur. Dit deel van de cultuurstad weegt, en hoort er precies daarom bij.

Literatuur, cafés en het levende erfgoed

Krakau draagt de UNESCO-titel literatuurstad en leeft ernaar: boekencafés waar gelezen en voorgelezen wordt, poëzieavonden en de oudste universiteit van het land, gesticht in 1364, waarvan het middeleeuwse college met zijn binnenhof en professorengalerij te bezoeken is voor rond de 20 zloty, nog geen 5 euro. Het levende erfgoed zit in de details: de obwarzanek-karren met hun sesamkringels, de duivenzwermen van het plein, de bloemenvrouwen bij de Lakenhal en de hejnał die elk uur over de daken breekt. Wie een week blijft, merkt dat de stad haar rituelen niet voor toeristen opvoert; ze draaien gewoon door.

Praktisch voor de cultuurreiziger

De agenda regeert: opera, filharmonie en de fabriek van Schindler boeken vooruit, kerken en kelders ter plekke; de kaarslichtconcerten beginnen doorgaans om 19.00 of 20.00 uur. De cultuurpas van de stadsmusea bundelt entrees voordelig voor wie drie of meer huizen doet, en studenten en senioren krijgen vrijwel overal korting op vertoon van bewijs. Alles ligt loopbaar bij elkaar: geen podium of museum in dit artikel verder dan 2,5 kilometer van het plein. De kledingcode is ontspannen op de opera na, en de kerken vragen bedekte schouders; een sjaal in de tas opent elke deur.

Wanneer u gaat

Het culturele hoogseizoen is dubbel: mei, juni en september voor terrassen bij de avondconcerten van 19.00 en 20.00 uur, en de winter voor de volle programmering van opera, filharmonie en kelders. Het joodse cultuurfestival eind juni en begin juli is het internationale hoogtepunt van de zomer. Juli en augustus draaien de podia op laag toerental maar compenseren met festivals en kerkconcerten. Wie puur voor kunst en muziek komt, kiest oktober tot en met april: volle zalen, lege musea op de tijdsloten na en een stad die dan het meest van haarzelf is.