Bezoek het kasteel van Bled en de kerk op het eiland

Het kasteel en het eilandkerkje zijn de twee ankers van Bled

Bled heeft twee bezienswaardigheden die elkaars tegenpool zijn: een burcht die hoog op een rots naar beneden kijkt, en een kerkje dat vanaf het water omhoog kijkt naar diezelfde rots. Wie beide op één dag doet, heeft het meer van twee kanten gezien. Dit artikel behandelt ze allebei, met de klim, de overtocht en de tradities erbij. De praktische volgorde: kasteel in de ochtend voor het licht op het meer, eiland in de middag als de eerste boten hun ronde af hebben.

Het kasteel is het oudste van Slovenië

De burcht van Bled wordt voor het eerst genoemd in een oorkonde van keizer Hendrik II uit 1011, waarmee het als het oudste kasteel van het land geldt. Het staat op een rots van zo'n 130 meter boven het water; de bisschoppen van Brixen bestuurden het gebied hier eeuwenlang vandaan. Binnen de muren liggen twee binnenhoven op verschillende niveaus, een museum over de streekgeschiedenis, een drukkerij waar je met een houten pers een eigen oorkonde slaat en een wijnkelder waar u zelf een fles vult en verzegelt. Entree ligt volgens het kasteel rond de 17 euro.

Te voet omhoog gaat sneller dan je denkt

Vanaf de oever klimmen meerdere voetpaden in 15 tot 20 minuten naar de poort; het pad vanaf de noordoever is het kortst en het steilst, dat vanaf het dorp het geleidelijkst. Met de auto rijd je tot een parkeerplaats vlak onder het kasteel, maar die zit in het hoogseizoen snel vol. Het terras aan de meerzijde levert het beroemdste uitzicht van Slovenië: het eiland precies in het midden, met de Julische Alpen erachter. Kom bij opening of in het laatste uur; midden op de dag staat de balustrade twee rijen dik.

De overtocht hoort bij het eiland

Blejski otok is het enige natuurlijke eiland van Slovenië en alleen over water bereikbaar. De traditionele manier is de pletna, een houten platbodem met baldakijn die staand wordt voortgeroeid door schippers uit families die het recht al generaties doorgeven; een retour kost rond de 18 euro, met een half uur eilandtijd inbegrepen. Zelf roeien mag ook: huurboten liggen op meerdere oeverpunten voor zo'n 20 tot 25 euro per uur. Houd er rekening mee dat aanmeren uitsluitend bij de aangewezen steigers is toegestaan en dat de middagwind het terugroeien merkbaar zwaarder maakt dan de heenweg.

Negenennegentig treden leiden naar de kerk

Vanaf de zuidelijke aanlegsteiger klimt een barokke stenen trap van 99 treden naar het kerkplein. De traditie schrijft voor dat de bruidegom zijn bruid die treden op draagt; wie het volhoudt, zou een gelukkig huwelijk tegemoet gaan. Op zomerse zaterdagen ziet u het ritueel meermaals voorbijkomen. Boven staat de Maria-Hemelvaartkerk in haar huidige barokke vorm uit de 17e eeuw, gebouwd op de resten van veel oudere heiligdommen; onder de vloer zijn sporen van een pre-christelijke cultusplaats en een middeleeuwse kerk gevonden. De combikaart voor kerk en toren kost rond de 12 euro.

Binnen bepalen fresco's en het klokkentouw het beeld

Het interieur is verrassend rijk voor zo'n klein gebouw: goudkleurige altaren, muurschilderingen die deels teruggaan tot de gotiek en een houten plafond dat de akoestiek zacht maakt. De klokkentoren van 52 meter is te beklimmen en herbergt bovendien een oud uurwerk. Het middelpunt hangt echter aan een touw in het middenschip: de wensklok. De rij die daarvoor staat, is doorgaans de langste van het eiland; wie geduld heeft, hoort de klok de hele middag met onregelmatige tussenpozen over het water rollen.

De legende achter de wensklok is somberder dan het ritueel

Het verhaal gaat dat een jonge weduwe na de dood van haar man al haar bezit gebruikte om een klok voor de eilandkerk te laten gieten. Het bootje dat de klok bracht verging in een storm, en klok en bemanning verdwenen in het meer; volgens de overlevering ligt hij daar nog steeds. De vrouw trok zich terug in een klooster in Rome, en na haar dood zou de paus een nieuwe klok naar het eiland hebben gestuurd. Die klok, gedateerd 1534, hangt er nu, en de traditie wil dat wie hem drie keer luidt en daarbij een wens doet, op vervulling mag hopen. Het luiden vraagt overigens meer kracht dan de meeste bezoekers verwachten.

Het rondje om het meer is 6 kilometer en vlak

Rond het meer loopt een wandelpad van ongeveer 6 kilometer dat grotendeels vlak en verhard is en in anderhalf uur is gelopen; fietsen mag er niet overal en kinderwagens kunnen overal mee. Vanaf de zuidoever klimmen paden naar twee uitzichtpunten: de Mala Osojnica op ongeveer 685 meter, via een steile trap in een half uur, en de Ojstrica iets lager en makkelijker. Dat zijn de punten waar de bekende foto van het eiland met het kerkje vandaan komt. Toegang is gratis en er is geen bewaking bij de rand.

De Vintgar-kloof ligt vier kilometer verderop

Ten noordwesten van Bled ligt de Vintgar-kloof, waar de Radovna over rond de 1,6 kilometer tussen wanden van 50 tot 100 meter door stroomt; er loopt een houten vlonderpad langs het water dat in 1893 werd aangelegd en dat eindigt bij de waterval Šum van ongeveer 13 meter. Toegang kost rond de 10 euro en het is van april tot november open, met tijdsloten in het hoogseizoen. Vanaf Bled is het 4 kilometer, met in de zomer een pendelbus. Verder liggen het meer van Bohinj op 26 kilometer en het nationaal park Triglav achter de eerste bergrug.

Praktisch en wanneer voor kasteel en eiland

Beide zijn het hele jaar open, met ruimere zomertijden; in de winter sluit het kasteel vroeger en varen er minder pletna's. Slovenië rekent in euro's, dus wisselen hoeft niet, en Bled ligt op zo'n 55 kilometer van Ljubljana, ruim een half uur rijden. Mei, juni en september geven het mooiste licht en beheersbare drukte; juli en augustus vragen een vroege start voor beide bezienswaardigheden. Houd er rekening mee dat de kerk tijdens bruiloften en diensten gesloten kan zijn voor bezoek; doordeweeks is de kans daarop het kleinst.