Lokale markten en eetadressen in Bodrum die je niet mag missen

Bodrum is een schiereiland met een marktdag per dorp

Bodrum is niet alleen de havenstad maar het hele schiereiland, met ongeveer een dozijn plaatsen die elk hun eigen weekmarkt houden. Daardoor is er vrijwel elke dag ergens markt, en verplaatsen dezelfde handelaren zich mee. Het schiereiland meet van oost naar west ongeveer 35 kilometer, dus met een auto of dolmuş zit je binnen een half uur bij Gümbet, Bitez, Ortakent, Turgutreis, Gümüşlük, Yalıkavak, Gündoğan, Türkbükü of Torba. De stad zelf telt rond de 40.000 vaste inwoners en een veelvoud daarvan in augustus.

Het kasteel deelt de haven in twee baaien

Bodrum Kalesi, het kasteel van Sint Pieter, werd vanaf 1402 gebouwd door de Johannieters met stenen van het Mausoleum van Halikarnassos, een van de zeven wereldwonderen, waarvan de resten een kilometer landinwaarts liggen. Het steekt tussen de twee havenbaaien uit en herbergt sinds 1962 het museum voor onderwaterarcheologie, met scheepswrakken uit de bronstijd. Toegang kost het equivalent van rond de 20 euro en het museum is doorgaans van dinsdag tot en met zondag vanaf 9.00 uur open. Aan de oostkant ligt Cumhuriyet Caddesi, aan de westkant de jachthaven met Neyzen Tevfik Caddesi.

De dinsdagmarkt is voor textiel, de vrijdagmarkt voor groente

In de stad Bodrum zijn er twee vaste markten met een duidelijke taakverdeling. De ene, op dinsdag, draait om kleding, tassen, linnengoed en imitatiemerken en trekt de meeste bezoekers. De andere, aan het eind van de week, is de echte versmarkt waar de boeren van het schiereiland hun groente, kaas, olijven en kruiden verkopen. Beide beginnen rond 8.00 uur en lopen tot een uur of vier, en de laatste twee uur wordt er het scherpst onderhandeld.

Yalıkavak heeft de markt met de meeste bezoekers

Yalıkavak ligt ongeveer 18 kilometer ten noordwesten van Bodrum en heeft een marktdag die het hele schiereiland leegtrekt. De kramen staan in de overdekte hallen bij het centrum, met een scherpe scheiding tussen het textielgedeelte en de versafdeling. In hetzelfde dorp ligt Palmarina, een jachthaven waar superjachten liggen en waar de prijzen op de terrassen een veelvoud zijn van die op de markt. Dat contrast is binnen tien minuten lopen te overbruggen.

Turgutreis is de tweede grote markt van het schiereiland

Turgutreis ligt aan de westkust, ongeveer 20 kilometer van Bodrum, en is het grootste dorp na de stad zelf. De weekmarkt daar beslaat meerdere straten en heeft een groter aandeel groente en fruit dan die van Yalıkavak. Vanaf de boulevard kijk je uit op het Griekse eiland Kos, dat op ongeveer 20 kilometer ligt. De zonsondergang vanaf deze kust is de reden dat de terrassen er tegen zevenen vollopen.

Gümüşlük ligt op een gezonken stad

Gümüşlük is gebouwd op de resten van het antieke Myndos, waarvan een deel onder water ligt; bij helder weer zie je de muren vanaf de kant. Over een zandbank van ongeveer 300 meter waad je naar Tavşan Adası, het konijneneiland voor de kust, met water tot ongeveer kniehoogte. Langs de baai staan visrestaurants met tafels tot in het zand, waar je de vis per gewicht uitkiest. Volgens de gemeente is het antieke Myndos beschermd gebied, en autoverkeer is in het laatste stuk van het dorp daarom geweerd; je parkeert aan de rand en loopt de laatste 500 meter.

Vis bestel je per kilo en dat bepaalt de rekening

In de visrestaurants langs de kust kies je de vis uit de vitrine en betaal je per gewicht. Dat maakt het verschil tussen een rekening van 20 euro en een van 60 euro per persoon, en dat verschil ontstaat bij de keuze, niet bij de kaart. Vraag altijd naar het kilotarief en het gewicht van het exemplaar dat je aanwijst voordat het naar de keuken gaat. Meze vooraf kosten 4 tot 8 euro per schaaltje en die tellen snel op.

Çökertme kebabi komt uit een dorp hiernaast

De streekbereiding van dit schiereiland is de çökertme kebabı: reepjes vlees op een bedje van dunne gefrituurde aardappel met yoghurt en tomatensaus. Het gerecht is genoemd naar Çökertme, een vissersdorpje aan de noordkust van het schiereiland op ongeveer 40 kilometer van de stad. In Bodrum staat het op vrijwel elke kaart voor 8 tot 14 euro. Wie het op de plek van herkomst wil eten, moet daar een halve dag voor uittrekken.

De mandarijn is het streekproduct waar Bodrum om bekendstaat

Het schiereiland staat in Turkije vooral bekend om zijn mandarijnen, die in de winter worden geoogst en waarvoor jaarlijks een festival wordt gehouden. Op de versmarkten liggen ze van november tot februari in bergen, samen met olijven, olijfolie, tijm en zeekraal van de kust. Verse kruiden en wilde groenten uit de bergen zijn hier goedkoper dan groente uit de kas. Een kilo mandarijnen kost in het seizoen het equivalent van rond een euro.

Ontbijt is hier een tafel vol kleine schaaltjes

Een Turks ontbijt bestaat uit tien tot twintig schaaltjes: kaas, olijven, tomaat, komkommer, honing met room, jam, ei en warm brood, met onbeperkt thee. In de dorpen op het schiereiland kost zo'n ontbijt 8 tot 15 euro per persoon en het wordt tot een uur of twaalf geserveerd. Het is de goedkoopste volledige maaltijd van de dag en je hebt er meestal genoeg aan tot de avond. In de toeristische straten van de stad betaal je er het dubbele voor.

Straatvoedsel is de goedkoopste manier om te eten

Gözleme is een dun deegvel met kaas, spinazie of gehakt dat ter plekke op een bolle plaat wordt gebakken, meestal door vrouwen aan de rand van de markt, voor 2 tot 4 euro. Lokma zijn gefrituurde deegballetjes in siroop die in Turkije traditioneel gratis worden uitgedeeld bij een opening of een herdenking. Op de markten staan verder kraampjes met midye dolma, gevulde mosselen die per stuk gaan voor omgerekend 20 tot 40 cent. Let op: eet die alleen waar veel doorloop is, want ze liggen ongekoeld.

De prijzen veranderen sneller dan de kaarten

Turkije kent al jaren een hoge inflatie, waardoor bedragen in lira binnen een seizoen sterk kunnen oplopen. De europrijzen in dit artikel zijn daarom richtbedragen en geen vaste tarieven; reken erop dat de lira-bedragen op de kaart hoger liggen dan wat er vorig jaar stond. Pinnen kan vrijwel overal, maar op de markten wordt contant verwacht en wordt afgerond in je nadeel. Wisselkantoren aan de Neyzen Tevfik Caddesi geven doorgaans een betere koers dan die op de luchthaven van Milas-Bodrum, 35 kilometer noordelijker.

Zo combineer je een markt met een lunch aan zee

Ga vroeg naar de markt, tussen 8.00 en 10.00 uur, want dan liggen de kramen vol en is het nog draaglijk qua warmte. Koop daar het fruit, de kaas en het brood voor onderweg en rijd daarna door naar een van de baaien aan de westkust. Rond het middaguur eet je op het strand of in een van de restaurants aan de waterlijn, en na drieën is het te warm om iets anders te doen dan zitten. De zonsondergang bekijk je vanaf de westkust bij Turgutreis of Gümüşlük, waar de zon rond 20.00 uur achter Kos in zee zakt.

Buiten het seizoen eet je goedkoper en rustiger

In juli en augustus is het schiereiland vol en liggen de prijzen in de kustdorpen op hun hoogst. In mei, juni en september is het water al of nog rond de 22 graden, zijn de markten net zo groot en zitten de terrassen halfvol. Een deel van de zaken in de kleinere dorpen sluit tussen november en maart. De markten draaien dan wel gewoon door, want die zijn er voor de bewoners en niet voor de bezoekers.