Kunst, Rijnterrassen en drie-landen-charme in Basel-Stadt

Basel-Stadt is kunst, rijnterrassen en drie landen op een kruispunt

Basel is de stad waar Zwitserland, Frankrijk en Duitsland elkaar in de Rijn ontmoeten, en waar de kunstdichtheid de hoogste van het land is: tientallen musea op een paar vierkante kilometer, rivieroevers als zomerterras en een carnaval dat om 4.00 uur begint. Prijzen in franken; reken grofweg 1,05 euro voor een frank. Dit artikel zet de drielandenstad op een rij, van museumkaart tot zwemboei.

De kunststad begon met de oudste openbare collectie ter wereld

Basel koopt al eeuwen kunst: de stad verwierf in 1661 de verzameling van een geleerdenfamilie en maakte die publiek, waarmee volgens de kunsthistorici de oudste openbare kunstcollectie ter wereld ontstond; het Kunstmuseum bouwt er nog altijd op voort, van Holbein tot hedendaags, entree rond de 26 frank met gratis uren op gezette tijden. Daaromheen groeide de dichtste museumkaart van het land, van beeldenpark tot papiermolen. De strategie: één groot huis per dag en de Museum-Pass voor wie stapelt; de grens met Frankrijk en Duitsland telt voor de pas gewoon mee.

De Rijn is boulevard, zwembad en veerdienst tegelijk

De rivier is het zomerhart: oevers vol trappen en buvetten, vier gierponten die zonder motor op de stroming oversteken voor rond de 2 frank, ruim 2 euro, per overtocht, en het beroemde rijnzwemmen, waarbij de stad zich met waterdichte zwemzakken zo'n 2 kilometer laat afdrijven; alleen die Wickelfisch is als drijfhulp toegestaan. Houd er rekening mee dat de regels serieus zijn: instappen bij de gemarkeerde trappen, zwemmen bij voldoende watertemperatuur en nooit alleen. Wie droog wil blijven, doet hetzelfde traject over de oeverpromenade; de zwemmers leveren het straattheater gratis.

Het Munster en de oude stad dragen duizend jaar

Boven de rivier troont het Münster van rood zandsteen, gebouwd tussen 1019 en 1500 en na de grote aardbeving van 18 oktober 1356 vrijwel herbouwd; de Pfalz, het terras achter het koor, geeft gratis het beroemdste rivierpanorama van de stad, en in de kerk rust de humanist Erasmus. De oude stad eromheen is een web van steegjes, fonteinen en beschilderde gevels, met het rode raadhuis aan de marktplaats als kleurexplosie. Alles is te voet en gratis; alleen de torenklim van het Münster vraagt enkele franken voor het uitzicht tot in de Vogezen.

Drie landen raken elkaar midden in de rivier

Aan de havenpunt markeert het Dreiländereck-monument uit 1957, ruim 15 meter hoog, het punt waar drie landen samenkomen; het eigenlijke tripunt ligt midden in de Rijn. De wandeling of tramrit erheen voert door het havenkwartier dat van containers naar cultuur kantelt. Het drielandenspel is een dagprogramma op zich: ontbijt in Zwitserland, lunch over de Franse grens en avondwandeling in Duitsland, alles met tram en bus binnen het uur. De stad maakt er geen punt van; de grens is hier infrastructuur, geen barrière.

Fasnacht en de kalender kleuren het jaar

Het beroemdste feest begint in het donker: de Basler Fasnacht, drie dagen na Aswoensdag-week, opent om klokslag 4.00 uur met de Morgestraich, wanneer alle lichten doven en de beschilderde lantaarns door de stegen trekken; het carnaval staat op de cultuurlijsten van UNESCO en de stad leeft er het hele jaar naartoe. De rest van de kalender vult zich met de herfstmesse, de oudste kermis van het land, kunstbeurzen van wereldformaat en de kerstmarkten rond het Münster. Wie rond een feest boekt, boekt vroeg; Basel is klein en de agenda groot.

Praktisch in de drielandenstad

De logistiek is grensoverschrijdend soepel: de luchthaven ligt op Frans grondgebied op 20 minuten bussen, de stations verbinden drie landen en de gastenkaart van de hotels geeft gratis stadsvervoer. De binnenstad doet u te voet en per gierpont. De kosten zijn Zwitsers met verzachtende omstandigheden: de museumuren met vrije toegang, de gratis rivieroevers en de Franse en Duitse supermarkten om de hoek voor wie het budget bewaakt. Een koffie kost 5 tot 6 frank; de Pfalz en het zwemtraject kosten niets.

Wanneer u gaat

Juni tot en met september is de rivierperiode: zwemwater dat richting de 20 graden kruipt, buvetten open en avonden op de trappen tot laat. De kunstagenda piekt in juni rond de grote beurs; boek dan ver vooruit. De winter draait om musea, kerstmarkt en de aanloop naar de Fasnacht van het vroege voorjaar; wie het carnaval wil, plant de drie dagen en slaapt desnoods over de grens. Basel kent geen dood seizoen; de Rijn stroomt door en de kunst hangt er toch al.