Dagtochten vanuit Tirana naar bergen en dorpjes

Vanuit Tirana ligt half Albanië binnen dagbereik

Tirana ligt op een kruispunt: de Dajti begint aan de oostrand van de stad, Durrës aan zee ligt op drie kwartier en Kruja en Berat liggen op één tot twee uur rijden. Wie de hoofdstad als uitvalsbasis neemt, ziet dus elke dag een ander Albanië zonder van onderkomen te wisselen. Dit artikel zet de beste dagtochten op een rij, met afstanden, reistijden en vervoer, plus het eerlijke verhaal over waar de bus volstaat en waar je zonder eigen vervoer vastloopt.

Kruja is de klassieker en de makkelijkste

Het bergstadje Kruja ligt ruim dertig kilometer noordwaarts, drie kwartier rijden, en is de plek waar Gjergj Kastrioti, beter bekend als Skanderbeg, in de vijftiende eeuw drie Ottomaanse belegeringen doorstond. In de burcht op de rots staat het Skanderbegmuseum uit 1982 en even verderop het etnografisch museum in een achttiende-eeuws huis; de route ernaartoe loopt door de oude bazaarstraat met keien, houten luiken en kraampjes vol koper en wol. Boven het stadje ligt de tekke van Sari Salltik in de rotsen. Bussen en furgons vertrekken ongeveer elk uur vanaf de noordelijke terminal van Tirana en doen er een uur over voor een paar honderd lek; een taxi heen en terug met wachttijd kost 30 tot 40 euro. Draag stevige schoenen, want de keien zijn glad gesleten. Let op: op maandag is een deel van de bazaar dicht, al is de burcht dagelijks open.

Durrës combineert Romeinse stenen met zand

De havenstad Durrës ligt 33 kilometer westwaarts, drie kwartier rijden, en is twee dagtochten in één. In het centrum ligt het Romeinse amfitheater uit de tweede eeuw, met plaats voor vijftienduizend toeschouwers het grootste van de Balkan, in 1966 onder de moderne stad teruggevonden; eromheen liggen stukken Byzantijnse stadsmuur en een archeologisch museum. Ten zuiden van de stad ligt kilometers breed zandstrand met ondiep water. Let op: er rijdt geen trein meer vanuit Tirana sinds het oude station in 2013 verdween, dus je gaat met de bus of furgon vanaf de terminal, die vaak rijdt en weinig kost. Twee kanttekeningen: het stadsstrand is in juli en augustus vol en de bebouwing erlangs is rommelig, dus wie rust zoekt rijdt door naar het zuiden, en het amfitheater heeft weinig bewegwijzering, zodat de verbeelding het werk moet doen.

Berat is de mooiste, en die kost een hele dag

Berat ligt 120 kilometer zuidwaarts, anderhalf tot twee uur rijden, en is de stad van de duizend vensters: witte Ottomaanse huizen in de wijken Mangalem en Gorica tegen de hellingen aan weerszijden van de Osum, met bovenop een burchtwijk waar nog gewoond wordt. De stad staat volgens de inschrijving sinds 2008 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, en in de burcht hangt in het Onufri-museum het werk van de zestiende-eeuwse iconenschilder. Met de bus is het twee tot tweeënhalf uur enkele reis, dus vertrek vroeg; met een huurauto kun je onderweg stoppen. Draag schoenen met grip, want de burchtwijk is geplaveid met eeuwenoude, spekgladde keien. Reken op een volle dag van minstens tien uur inclusief reistijd; wie dat te veel is, kiest Kruja.

Bovilla is de kortste afstand en de ruigste rit

Het stuwmeer van Bovilla, dat het drinkwater van de hoofdstad levert, ligt hemelsbreed maar 20 kilometer noordoostwaarts, maar de rit duurt ruim een uur omdat het laatste deel onverhard door de bergen slingert. De beloning is een klim van ongeveer een halfuur vanaf het dorp Bastar naar het uitzichtpunt op de Gamti, hoog boven turquoise water tussen kale rotswanden. Openbaar vervoer rijdt er niet bruikbaar; je komt er met een taxi, een huurauto of een georganiseerde tour, reken op 40 tot 60 euro voor een taxi met wachttijd. Draag dichte schoenen voor het rotsige pad en vermijd de middag in juli en augustus, want er staat geen boom op de route. Met een lunch in het dorp eronder is het een halve dag.

De berg hoeft geen dagtocht te zijn

Wie bergen wil zonder rit, neemt de Dajti Ekspres aan de oostrand van de stad: een kabelbaan van ruim vier kilometer die in een kwartier naar de flank van de Dajti van 1.613 meter stijgt, in het nationale park van dezelfde naam. Een retour kost rond de 1.500 lek, omgerekend zo'n 15 euro, en boven beginnen wandelpaden door dennenbos met uitzicht tot aan zee. De baan draait doorgaans van negen tot zes en is op dinsdag dicht, en dat is precies de dag waarop veel bezoekers hem inplannen; controleer het vooraf. Onderaan ligt bunkermuseum Bunk'Art 1, waar je 500 tot 1.000 lek betaalt, dus berg en bunker vullen samen moeiteloos een dag zonder één kilometer buiten de stad. Korter nog is Petrelë, het kasteel op vijftien kilometer ten zuiden met uitzicht over de Erzen-vallei, of de burcht van Preza bij de luchthaven.

Vervoer regelen is hier anders dan thuis

Het busnet is goedkoop maar informeel: vaste dienstregelingen zijn schaars, bussen en furgons vertrekken deels pas als ze vol zijn, en de terminals liggen buiten het centrum. Voor Kruja en Durrës werkt dat prima; voor Berat en zeker voor Bovilla en Shëngjergj met zijn waterval is eigen vervoer de betere keuze. Een huurauto kost buiten het hoogseizoen 25 tot 40 euro per dag. Reken op assertief verkeer en wees op de bergwegen bedacht op gaten in het wegdek en loslopend vee. Taxi's zijn betaalbaar; spreek de prijs vooraf af of laat de meter aanzetten, en betaal in lek, grofweg 100 lek voor een euro. Let op: Theth en Valbona in de Albanese Alpen staan in elke reisgids, maar liggen op vier tot vijf uur rijden en zijn geen dagtocht.

Wanneer je gaat

April tot en met juni en september tot en met oktober zijn de beste maanden voor alle tochten: 20 tot 30 graden, groene valleien en helder zicht op de burchten en het meer. Juli en augustus zijn heet, tegen de 35 graden in het binnenland; plan Bovilla en Berat dan vroeg en houd de middag voor schaduw of zee. In de winter blijven Kruja en Durrës goed te doen, zacht en stil, maar de onverharde weg naar Bovilla kan na regen slecht liggen en de burchtkeien van Berat zijn nat dubbel glad. De Dajti Ekspres draait het hele jaar, met soms sneeuw boven terwijl het in de stad droog is.