Kabelbaan, dierentuin en musea in Tirana met kinderen

Tirana met kinderen is goedkoop, kleurrijk en dichtbij

Tirana is voor gezinnen een van de goedkoopste hoofdsteden van Europa, en compact genoeg om alles te voet of met één busrit te doen. De beschilderde flats, de fonteinen op het grote plein en een piramide waar je overheen mag klimmen maken de stad voor kinderen concreter dan menig klassieke bestemming. Er hoort een eerlijke waarschuwing bij: niet alles wat in oude lijstjes staat is de moeite. De dierentuin bijvoorbeeld is klein en gedateerd, en dat schrijven we hieronder gewoon op. Wat wel werkt, met prijzen en tijden, staat ervoor in de plaats.

De Dajti Ekspres is het grote uitje

De Dajti Ekspres aan de oostrand van de stad is met ongeveer 4,7 kilometer een van de langste kabelbanen van de Balkan; de rit omhoog duurt een kwartier of vijftien minuten en eindigt op de bergflank met uitzicht over de hele vlakte tot aan zee. Een retour kost 1.500 lek, omgerekend zo'n 15 euro; kinderen betalen minder. De baan draait doorgaans van 9.00 tot 18.00 uur en is op dinsdag gesloten, en dat is precies de dag waarop veel bezoekers hem inplannen; controleer dat vooraf. Boven zijn wandelpaden, een speeltuin en horeca. Neem een laag extra mee, want boven is het merkbaar koeler dan in de stad.

De piramide is nu een klimobject met gratis uitzicht

De betonnen piramide in het centrum, ooit gebouwd als mausoleum voor dictator Enver Hoxha, is na jaren verval in 2023 heropend. Over de schuine gevels lopen nu trappen die je vrij mag beklimmen, en boven kijk je over het centrum uit; de toegang tot de trappen kost niets. Voor kinderen is dit simpelweg het leukste gebouw van de stad: een berg beton waar klimmen de bedoeling is. Binnen zit een technologiecentrum voor Albanese jongeren en wisselende horeca. Let op bij nat weer; de treden zijn dan glad en er is weinig schaduw, dus in de zomer is de ochtend het goede moment.

Bunk'Art 1 maakt de bunkergeschiedenis tastbaar

Albanië liet onder het communisme honderdduizenden bunkers bouwen, en de grootste, een vijf verdiepingen diepe atoombunker van de legertop bij de voet van de Dajti, is nu museum Bunk'Art 1. De entree is 900 lek, zo'n 9 euro; een combikaart met het kleinere Bunk'Art 2 in het centrum kost 1.300 lek. Voor kinderen vanaf een jaar of tien is de bunker zelf indrukwekkender dan de vitrines: honderd meter gang de berg in, deuren van een halve meter dik. Houd er rekening mee dat het binnen koel en hier en daar beklemmend is; met jonge kinderen is het buitenste deel genoeg. De ligging is te combineren met de kabelbaan, want het onderstation ligt vlakbij.

Het Grote Park heeft het meer, de speeltuinen en de schaduw

Aan de zuidkant van het centrum ligt het Grote Park, zo'n 289 hectare heuvelig groen rond een stuwmeer dat eind jaren vijftig werd aangelegd. Dit is waar Tirana zelf met kinderen heen gaat: er zijn speeltuinen, brede wandelpaden rond het water en in de zomer verhuur van waterfietsen en bootjes aan de noordoever. De toegang is vrij. Het rondje om het meer is ongeveer vijf kilometer, voor kleine benen te veel; de noordkant met de speeltuinen en de terrassen is dan het goede deel. In juli en augustus is het park vanaf de late middag op zijn drukst en gezelligst, want dan koelt de stad af en loopt half Tirana er rondjes.

De dierentuin kun je beter overslaan

De dierentuin aan de rand van het Grote Park is de enige van het land, en dat is meteen het probleem: hij is klein, gedateerd en in matige staat, met verblijven die niet aan de maat zijn van wat je thuis gewend bent. De entree is zo'n 3 euro en binnen een uur ben je rond; volgens de recensies van bezoekers is dat al jaren zo. De gemeente heeft plannen aangekondigd om het terrein tot park om te vormen met betere verblijven, maar tot dat gebeurd is, is dit geen aanrader. Het eerlijke alternatief voor een dierenmoment is het meer in het park zelf, met eenden, reigers en schildpadden in het wild, gratis.

Op het Skanderbegplein mogen kinderen los

Het centrale Skanderbegplein is na de herinrichting van 2017 een autovrije vlakte van zo'n 40.000 vierkante meter, onderdeel van een van de grootste voetgangerszones van de Balkan. Voor ouders betekent dat: nergens verkeer, overal ruimte, en fonteinen die op warme dagen als speelplek dienen. Rond het plein staan het Historisch Nationaal Museum met het mozaïek De Albanezen op de gevel, de Kohl-klokkentoren uit 1822, de Ethem Bey-moskee en het Palet van Cultuur. Aan de zuidkant begint de wijk Blloku, tot 1991 alleen toegankelijk voor partijleiders en nu vol terrassen. Let op de zon: het plein heeft nauwelijks schaduw en de stenen stralen in de zomer flink na, dus tussen 12.00 en 16.00 uur is het er in juli en augustus te heet voor kleine kinderen.

Eten met kinderen kost hier bijna niets

Het kindermenu van Albanië is de byrek, het hartige bladerdeeggebak met kaas, spinazie of gehakt, en die kost bij de bakkers 50 tot 100 lek per stuk, omgerekend 0,50 tot 1 euro. Een familielunch van byrek, fruit en drinken komt zelden boven de 10 euro uit. Albanië rekent in de lek; reken grofweg 100 lek voor een euro, en let op dat op sommige plekken prijzen nog in oude lek worden genoemd, met een nul te veel. Contant geld is buiten het centrum de norm; pinnen kan bij banken in het centrum. Een uit eten voor het hele gezin in een gewone zaak kost 20 tot 30 euro.

Er is meer dan Bunk'Art 1 voor wie het verhaal wil

Naast de grote bunker aan de voet van de Dajti ligt in het centrum Bunk'Art 2, een kleinere bunker onder het ministerie van Binnenlandse Zaken die over de geheime politie gaat; die is met kinderen boven de twaalf te doen en kost rond de 500 lek. Aan de rand van Blloku staat het Huis met de Bladeren, het voormalige afluistercentrum, en in dezelfde straat de villa van Enver Hoxha, die leegstaat. Wie alleen iets lichts wil, neemt de Piramide van Tirana, sinds 2023 verbouwd tot een gebouw vol studio's en cafés met die trappen naar boven.

De beste dagtocht met kinderen is Kruja

Het bergstadje Kruja, zo'n 20 kilometer en veertig minuten rijden ten noorden van Tirana, heeft alles wat een kinderdagtocht nodig heeft: een echt kasteel op een rots, het Skanderbegmuseum over de nationale held, en een oude bazaarstraat met keien en kraampjes. Bussen rijden ongeveer elk uur vanaf de regionale terminal en doen er ongeveer een uur over. Draag stevige schoenen, want de bazaarstraat en het kasteelterrein zijn hobbelig; met een buggy is het behelpen. Wie liever water heeft, kan naar de kust bij Durrës, met brede zandstranden en het grootste Romeinse amfitheater van de Balkan, binnen een uur rijden.

Wanneer je gaat

Mei, juni en september zijn de beste maanden: 22 tot 30 graden, het park groen en de kabelbaan helder weer. Juli en augustus zijn heet; de stad loopt dan overdag tegen de 35 graden en het ritme wordt zuidelijk, met een dode middag en een levendige avond. Plan de piramide en het plein dan in de ochtend en het park in de avond. De winter is zacht, met 10 tot 15 graden overdag, en de binnendingen, Bunk'Art en de musea, blijven gewoon open. Boven op de Dajti kan dan sneeuw liggen terwijl het in de stad droog is; voor kinderen die zelden sneeuw zien is de kabelbaan in januari juist een verrassing.