Kastelen, kust en de hoofdstad Kopenhagen op Seeland

Seeland is het eiland waarop Kopenhagen ligt

Het grootste Deense eiland meet ongeveer 7.000 vierkante kilometer en herbergt de hoofdstad, drie grote kastelen en twee kustlijnen met een heel verschillend karakter. Vrijwel alles ligt binnen anderhalf uur van het centrum. Dat maakt het ongebruikelijk: je kunt in de stad slapen en toch elke dag ergens anders zijn. Dit artikel behandelt de kastelen, de kust en de dagtochten, met entreeprijzen, openingstijden en reistijden per trein.

Kronborg in Helsingør is het kasteel uit Hamlet

Aan de smalste plek van de Sont, waar Zweden op 4 kilometer ligt, staat Kronborg, een vestingkasteel dat vanaf 1574 door Frederik II werd gebouwd en dat eeuwenlang tol hief op alle schepen die passeerden. Volgens Unesco staat het sinds 2000 op de werelderfgoedlijst. Entree kost rond de 165 kronen en het is in de zomer dagelijks open van 10.00 tot 17.00 uur, buiten het seizoen met sluitingsdagen. Reken op twee uur. Let op: Shakespeare heeft het gebouw nooit gezien en zijn stuk is er niet geschreven, al noemde hij de stad Elsinore; wat je bezoekt is een echte vesting en geen decor. De kelders eronder zijn donker en koud.

Frederiksborg is grotendeels een herbouw uit na 1859

Veertig kilometer ten noorden van de hoofdstad ligt in Hillerød op drie eilandjes in een meer Frederiksborg Slot, dat Christiaan IV tussen 1600 en 1620 in Nederlandse renaissancestijl liet bouwen. In 1859 brandde het vrijwel volledig af, waarna bierbrouwer Jacob Christian Jacobsen de herbouw betaalde en er het nationaal-historisch museum van maakte. Wat je binnen ziet is dus voor een groot deel negentiende-eeuws werk in zestiende-eeuwse stijl, met de Ridderzaal en de slotkapel als hoogtepunten. Entree kost rond de 120 kronen en het is dagelijks open van 10.00 tot 17.00 uur; de barokke tuin erachter is gratis. Met de trein ben je er in 40 minuten vanaf het centraal station.

De kroonjuwelen liggen in Rosenborg, midden in de stad

Rosenborg Slot, het lustslot van dezelfde Christiaan IV, staat niet op het platteland maar midden in Kopenhagen, in de Kongens Have op tien minuten lopen van de winkelstraat. In de kelder liggen de kroon en de rijksappel achter glas. Entree kost rond de 145 kronen en het slot is dagelijks open, doorgaans van 10.00 tot 16.00 uur. Reken op anderhalf uur. Het park is gratis en heeft gras, speeltuinen en een rozentuin; met kinderen is dat vaak de betere helft van het bezoek. Let op: in het hoogseizoen staat er buiten een rij van een half uur. Op Slotsholmen staat Christiansborg, waar het parlement, het Hooggerechtshof en de Koninklijke Audiëntiezaal onder één dak zitten.

In Stevns Klint zit de laag van de meteorietinslag

Aan de oostkust ligt Stevns Klint, een krijtklif waarin een dunne donkere laag zit die werd afgezet na de meteorietinslag van 66 miljoen jaar geleden. Volgens Unesco staat die klif daarom sinds 2014 op de werelderfgoedlijst. Toegang is gratis en de kust is dag en nacht open; parkeren kost rond de 30 kronen en er staat een bezoekerscentrum met uitleg. Vanaf Kopenhagen is het ongeveer 65 kilometer, een uur rijden. Let op: de klif brokkelt af en op sommige plekken is de trap naar het strand gesloten. Verder naar het zuiden ligt Møns Klint, die tot 128 meter boven zee uitkomt.

De noordkust heeft het beste zand, de zuidkust het rustigste water

De noordkust wordt de Deense rivièra genoemd en heeft brede zandstranden met duinen bij Hornbæk, Gilleleje en Tisvildeleje, op 50 tot 60 kilometer van de hoofdstad. Aan de Køge Bugt ten zuiden van de stad is het water ondieper en warmer. Toegang is overal gratis. In juli en augustus haalt de zee 18 tot 21 graden. Met de trein ben je vanaf het centraal station in een uur bij de noordkust en dat kaartje kost rond de 120 kronen. Er zijn kleedhokjes, maar strandtenten zijn schaars, dus neem eten mee. Aan de westkant van het eiland ligt bij Rørvig nog een rustige badplaats.

In Roskilde liggen vijf schepen die rond 1070 zijn afgezonken

Dertig kilometer ten westen van de hoofdstad zijn in 1962 vijf vikingschepen uit de fjord gehaald die daar rond het jaar 1070 met opzet tot zinken waren gebracht om een vaargeul te blokkeren. Ze staan nu in een museum aan het water. Entree kost rond de 160 kronen en het is dagelijks open van 10.00 tot 16.00 uur. In de zomer vaar je mee op een nagebouwd schip voor rond de 100 kronen extra. In de kathedraal in dezelfde stad liggen ruim veertig Deense vorsten begraven; entree kost daar rond de 80 kronen. In Kopenhagen tonen het Nationalmuseet met de Gouden Hoorns en het Statens Museum for Kunst de rest van het verhaal.

Fietsen kan hier zonder je eigen fiets mee te nemen

Het eiland is vlak en heeft doorgaande fietsroutes langs beide kusten, waaronder een deel van de Marguerite-route langs de kleine wegen. In en om de hoofdstad neem je de fiets gratis mee in de voorstadstreinen, dus je kunt heen rijden en terug de trein nemen. Huren kost 100 tot 200 kronen per dag. Een aardige dagtocht is de kust ten noorden van de stad: 30 kilometer over een vlak pad langs het water, met een oud vissersdorp halverwege. Let op de wind, die hier vrijwel altijd uit het westen komt, want op de terugweg fiets je er dan tegenin.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer anderhalf uur, of je rijdt in acht uur. De luchthaven ligt 8 kilometer van het centrum, met een metro die er 15 minuten over doet. Denemarken betaalt met kronen en niet met euro's, en vrijwel alles gaat met de kaart. Mei tot september geeft 15 tot 23 graden en lange lichte avonden. In juli en augustus is het druk bij de kastelen, dus kom voor elf uur. In de winter is het 0 tot 5 graden en zijn de openingstijden korter, maar dan heb je de zalen vrijwel voor jezelf. In de stad zelf liggen Nyhavn, Amalienborg, de Ronde Toren en de eetadressen van het Kødbyen in Vesterbro op loopafstand van elkaar.