Ontdek de Romantische Strasse door Zuid-Duitsland

Würzburg is het beginpunt van de route

De Romantische Strasse werd in 1950 als toeristische route bedacht en loopt over ongeveer 460 kilometer van Würzburg naar Füssen. Würzburg zelf ligt aan de Main en heeft met de Residenz een paleis dat in 1981 op de werelderfgoedlijst kwam. Het trappenhuis daar draagt het grootste aaneengesloten plafondfresco ter wereld, ongeveer 600 vierkante meter, geschilderd tussen 1752 en 1753. De Residenz is doorgaans vanaf 9.00 uur open en een kaartje kost rond de 9 euro; over de Alte Mainbrücke loop je in tien minuten naar de vesting op de Marienberg.

Rothenburg ob der Tauber

Rothenburg heeft een vrijwel gesloten stadsmuur van ongeveer 4 kilometer, waarvan ruim 2,5 kilometer als overdekte weergang begaanbaar is. De stad bleef na de zeventiende eeuw economisch achter, en juist daardoor werd er nauwelijks gesloopt of vernieuwd. Een deel van de oostelijke bebouwing is na de bombardementen van maart 1945 herbouwd met giften van donateurs, wier namen op de muur staan. De weergang is dag en nacht vrij toegankelijk en er wordt geen toegang gevraagd; in de Jakobskirche staat het Heilig-Blut-altaar van Tilman Riemenschneider, en het Taubertal eronder is een vlakke fietsroute.

Augsburg is renaissance, geen barok

Augsburg is door de Romeinen gesticht en wordt vaak als barokke stad aangeduid, maar het stadsbeeld is vooral bepaald door de renaissance en de rijkdom van de handelsfamilies in de zestiende eeuw. De Fuggerei uit 1521 geldt als de oudste nog bewoonde sociale woonwijk ter wereld; bewoners betalen er nog altijd een symbolische jaarhuur van iets minder dan een euro plus drie dagelijkse gebeden. Het watermanagementsysteem met kanalen, waterwerken en fonteinen kwam in 2019 op de werelderfgoedlijst. De Fuggerei is dagelijks open, meestal van 9.00 tot 18.00 uur, tegen rond de 8 euro; in het Schaezlerpalais hangen werken van Rubens en Titiaan en de Dom staat op vijf minuten lopen.

Neuschwanstein bij Schwangau

Het kasteel werd vanaf 1869 gebouwd voor Ludwig II naar een ontwerp van theaterschilder Christian Jank, met motieven uit de opera's van Wagner, en was bij de dood van de koning in 1886 verre van af: van de geplande ruim tweehonderd vertrekken zijn er nog geen twintig voltooid. Bezichtigen kan alleen met een rondleiding van ongeveer 35 minuten, waarvoor je vooraf online een tijdslot boekt; een kaartje kost rond de 21 euro. Let op: de Marienbrücke met het bekendste uitzicht is regelmatig maanden gesloten voor onderhoud, en vanaf het dorp is het ongeveer 1,5 kilometer klimmen naar de poort. In 2025 werd het kasteel samen met de andere paleizen van Ludwig II op de werelderfgoedlijst geplaatst; het diende als inspiratie voor het Assepoesterkasteel van Disney, en aan de overkant staat het gele Hohenschwangau.

Füssen als eindpunt

Füssen ligt op ongeveer 800 meter en is daarmee de hoogstgelegen stad van Beieren, met de Alpen direct erachter. Aan de rand van het centrum stort de Lech over de Lechfall zo'n 12 meter naar beneden door een smalle kloof, en boven de stad staat het Hohe Schloss. Het klooster Sankt Mang met de barokke bibliotheek is nu stadsmuseum en toont historische luiten en violen, want hier werden vanaf de vijftiende eeuw instrumenten gebouwd. Vanaf München rijdt de trein er in ongeveer twee uur naartoe, en noordelijk ligt de Forggensee met zijn rondvaarten.

Wijn in Franken

Het wijngebied Franken beslaat ongeveer 6.000 hectare rond de Main en is bekend om de platte buikfles, de Bocksbeutel, die alleen hier is toegestaan. De belangrijkste druif is de silvaner, die hier sinds 1659 wordt geteeld; daarnaast staan er müller-thurgau en riesling. Wijnhuizen in Würzburg en de dorpen stroomafwaarts schenken doorgaans van donderdag tot en met zondag, met proeverijen vanaf ongeveer 15 euro. De steilste wijngaarden van de Franken-regio lopen op tot hellingen van 60 procent, wat het werk er grotendeels handwerk maakt.

Kloosters langs de route

Halverwege het zuidelijke deel ligt bij Steingaden de Wieskirche, de bedevaartskerk in het weiland, gebouwd tussen 1745 en 1754 en sinds 1983 werelderfgoed. Verder noordelijk staat het benedictijnse klooster Lorch net buiten de route in de buurdeelstaat, dus dat vraagt een omweg van ruim 100 kilometer; zuidelijker liggen de abdijen van Ottobeuren en Ettal. Veel kloosterkerken langs de weg zijn buiten de diensten vrij toegankelijk en openen tussen 8.00 en 9.00 uur. Het interieur is vaak in één bouwcampagne aangelegd, waardoor stuc, fresco en meubilair op elkaar aansluiten.

Brouwerijen onderweg

In de noordelijke helft van de route ligt de dichtste concentratie brouwerijen van Europa: in Oberfranken rond Bamberg en Forchheim staan er ruim tweehonderd binnen een straal van enkele tientallen kilometers. Veel ervan zijn familiebedrijven die alleen lokaal leveren en een eigen kroeg hebben, en de kloosterbrouwerijen van Andechs en Weltenburg en het Weihenstephan in Freising, dat uit 1040 stamt, horen tot de bekendste. Die kroegen schenken doorgaans vanaf een uur of elf en zijn vaak één dag per week gesloten. Een half liter kost tussen de 3 en 5 euro, duidelijk minder dan in het Hofbräuhaus in München.

Het landschap onderweg

De route daalt van het glooiende Mainland naar de Donau en klimt daarna naar de Alpenrand, met een hoogteverschil van ongeveer 700 meter tussen begin en eind. Bij Nördlingen rijd je door een krater die volgens de geologen ongeveer 14,5 miljoen jaar geleden door een meteorietinslag ontstond en zo'n 25 kilometer breed is. De stadsmuur van Nördlingen is met ongeveer 2,7 kilometer over de volle lengte begaanbaar. De kerktoren daar, bijgenaamd de Daniel, is 90 meter hoog en telt ruim 350 treden.

Dinkelsbühl

Dinkelsbühl behield zijn complete muur met achttien torens en vier poorten, en het stadsbeeld bleef gespaard doordat de stad zich in de Dertigjarige Oorlog telkens zonder gevecht overgaf. In juli wordt dat elk jaar met de Kinderzeche herdacht, een historisch stadsfeest van ruim een week rond de Weinmarkt. De oude kern telt ongeveer 500 monumenten op nog geen vierkante kilometer. Vanaf Rothenburg is het ongeveer 50 kilometer zuidwaarts, iets minder dan een uur rijden.